Αναστηλώθηκε ο πύργος στο κάστρο της Ελαίας

Ο πύργος της Ελαίας, κτισμένος σε έναν από τους ομορφότερους απόκρημνους παραθαλάσσιους βράχους του Δήμου Μονεμβασίας και σε ύψος 60...
Τρίτη, 01 Μάρτιος 2011 02:00 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Αναστηλώθηκε ο πύργος στο κάστρο της Ελαίας

Ο πύργος της Ελαίας, κτισμένος σε έναν από τους ομορφότερους απόκρημνους παραθαλάσσιους βράχους του Δήμου Μονεμβασίας και σε ύψος 60 περίπου μέτρων από τη θάλασσα, έχει χαρακτηριστεί ως αρχαίο μνημείο, που τυπολογικά και κατασκευαστικά χρονολογείται στους υστεροβυζαντινούς χρόνους.

Μέχρι σήμερα, ο πύργος δεν είχε αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης μελέτης ούτε υπάρχουν ιδιαίτερες ιστορικές πηγές ή δημοσιεύματα. Ωστόσο, αν και βρισκόταν σε ημιερειπιώδη κατάσταση, διατηρούσε πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία της αμυντικής αρχιτεκτονικής, τα οποία αναδεικνύονται σήμερα χάρη στο καταπληκτικό αποτέλεσμα που προέκυψε από την αναστήλωση του μνημείου.

Όλες οι εργασίες εκτελέστηκαν σύμφωνα με την μελέτη του κ. Παντελή Κ. Γεώργα, πολιτικού μηχανικού MSC στη συντήρηση Ιστορικών Κτηρίων, η οποία ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2009, πάντα σε στενή συνεργασία και με τις υποδείξεις του επιστημονικού προσωπικού της 5ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Σπάρτης.

Η μελέτη αυτή, κατόπιν θετικής εισηγήσεως της 5ης ΕΒΑ Σπάρτης, εγκρίθηκε ομόφωνα τόσο από το Ανώτατο Συμβούλιο Μνημείων Πελοποννήσου, όσον και από τον υπουργό Πολιτισμού με την υπ’αριθμ. ΥΠΠΟΤ/ ΔΑΒΜΜ/60271/1576 απόφαση.

Στη συνέχεια, το πάθος για τη διάσωση των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η μεγάλη προσπάθεια, το ενδιαφέρον και η καθημερινή επίβλεψη μέχρι την ολοκλήρωση του έργου, του επιστημονικού προσωπικού της 5ης ΕΒΑ, οδήγησαν στο σημερινό αποτέλεσμα.

Το συνολικό κόστος της αναστήλωσης του πύργου και του περιβάλλοντα χώρου ανήλθε στο ποσό των 85.000 ευρώ και έγινε με την χορηγία των συμπολιτών μας κ.κ. Νικολάου Χίου και Sam Roumanis. Οι δύο χορηγοί εκφράζουν ολόθερμες ευχαριστίες στην προϊσταμένη της 5ης ΕΒΑ κ. Καλλιόπη Διαμαντή, καθώς και τις κ.κ. Αμαλία Ανδρουλιδάκη, Ευαγγελία Πάντου, Ντίνα Ντουβή και Γιώτα Σκάγκου, που με την δική τους έμπνευση, αγάπη και καθοδήγηση αναστηλώθηκε και διεσώθη ένα ακόμη αξιόλογο μνημείο.

Γνωρίζοντας τον πύργο
Στη νότια Λακωνία, σώζονται σε ερειπιώδη κατάσταση διάφοροι πύργοι αναλόγου μεγέθους και χαρακτήρα, όπως ο πύργος «της Βασιλοπούλας», του «Παλαιοκάστρου», της «Κοκκινιάς», του «Μαλέα», των «Λιρών», του «Φονιά», «ο Κουτελιανός» και «του Σώρακα».

Στον πύργο της Ελαίας, από τα στοιχεία που έχουν διασωθεί διακρίνονται τρείς στάθμες.
Η χαμηλότερη (Α στάθμη) είχε σχετικά χαμηλό ύψος. Πάνω από το μικρό αυτό ισόγειο υπήρχε άλλη στάθμη (Β) που καλυπτόταν με θόλο και μεταξύ τους υπήρχε κάποια ξύλινη κατασκευή που τις χώριζε. Στην υψηλότερη (Γ στάθμη) η πρόσβαση γινόταν μέσω γκλαβανής που διατρυπούσε το θόλο στο ύψος του κλειδιού. Πάνω από τον θόλο υπήρχε διαμορφωμένο δώμα με λίθινο στηθαίο, περιμετρικά ανοίγματα-πολεμίστρες, καθώς και μια καταχύστρα - ζεματίστρα στη νότια πλευρά, ίχνη της οποίας διασώζονται.

Πρόσβαση υπήρχε μόνο στη Β στάθμη όπου διασώζεται και άνοιγμα θύρας, μέσω κάποιας ξύλινης κατασκευής. Πάνω από την θύρα σώζονται ίχνη κατασκευής διαμορφωμένης στην τοιχοποιία. Πρόκειται για ένα είδος καταχύστρας, γνωστό ως «φονιάς».

Η κατασκευή αυτή επέτρεπε στους αμυνόμενους που είχαν πρόσβαση στο δώμα του πύργου να ρίχνουν βραστό, καυτό λάδι στους εχθρούς που βρίσκονταν από κάτω και προσπαθούσαν να ανοίξουν τη θύρα. Εναλλακτικά, από εκεί μπορούσαν να ρίχνουν νερό, ώστε να σβήσουν τις φωτιές που άναβαν οι εχθροί για να κάψουν την ξύλινη πόρτα.
 Από τη δεύτερη στάθμη υπήρχε εσωτερική επικοινωνία με την χαμηλότερη, που είχε βοηθητικό χαρακτήρα αλλά και με το δώμα, μέσω ξύλινων κλιμάκων.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ
του Ηλία Μακρή
Το κλίκ της ημέρας
του Ηλία Μακρή
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Linardi Anastasia
Spartaland