του Ιωάννη Λεων. Νικολόπουλου*
Με αφορμή τη δίκη της τραγωδίας των Τεμπών που εξελίσσεται ήδη στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων της Λάρισας, θέλω να εκθέσω τις πιο κάτω απλές σκέψεις μου.
Στο έργο «Δικαιοσύνη» (Justice), του Γάλλου ζωγράφου, Pierre Simblera, απεικονίζεται η μορφής της Δικαιοσύνης. Προσέχοντας την απεικόνιση, θα δει κανείς εύκολα τη μορφή μιας γυναίκας με ομορφιά μακάρια, όχι προκλητική, με βλέμμα γεμάτο σκέψη, όχι όμως συνοφρυωμένο, με συγκρατημένη σοβαρότητα, τη δέουσα θα έλεγα, με έκφραση σιγουριάς για την γνώση και αβίαστη έκφραση του τόσο ζητούμενου δικαίου με ευγένεια.
Πέραν αυτού, η μορφή φαίνεται καλοζωισμένη, υγιής, ντυμένη με ενδύματα αρίστης ποιότητας, δίχως όμως υπερβολή, φορά στην κεφαλή διάδημα –μικρό στέμμα, διακριτικό που δεικνύει την ανωτερότητα και την εξουσία.
Κρατά στο δεξί της χέρι ελαφρά –περισσότερο σαν σκήπτρο και λιγότερο σαν όργανο τιμωρίας– ένα λεπτό πολύτιμο σπαθί, που φαίνεται ότι τη λαβή δεν την σφίγγουν τα δάχτυλά της. Δεν έχει την ένταση και την απόφαση της εκ των προτέρων τιμωρίας και της εκτέλεσης της ποινής. Στο αριστερό χέρι κρατά ένα μικρό ζυγό, ευαίσθητο και καλαίσθητο, μια ζυγαριά ακριβείας της εποχής, μ’ έναν τρόπο λεπτεπίλεπτο όμως έντιμο, αφού δεν φαίνεται να γέρνει σε καμία πλευρά ή να βιάζεται προς τούτο.
Στο αριστερό μέρος είναι ορατότατη η απεικόνιση των γραπτών νόμων με τη μορφή των χονδρών δερματόδετων βιβλίων και στο φόντο δεν φαίνεται καμία άλλη μορφή που να προσεγγίζει, να θέλει να επηρεάσει ή έστω απλώς να ίσταται όπισθέν της.
Το κυριότερο όμως, το μεγαλύτερο προσόν, είναι ότι έχει τα μάτια ορθάνοικτα. Και γι’ αυτό βλέπουμε την έκφρασή της. Από αυτό εισπράττουμε την ευγένεια και την υπερούσια γλυκύτητά της. Με άλλα λόγια, εμπνέει έτσι τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Και να σας πω απερίφραστα… Έτσι νομίζω ότι πρέπει να είναι η δικαιοσύνη.
Ξεκινώντας από το φόντο, να μην τη φοβίζει τίποτα και να μην την εξαναγκάζει κρυπτώς ή ευθέως, ορατώς ή αοράτως κανένα πρόσωπο, κανένας φόβος, καμία ύποπτη οντότητα, αλλά ν’ απολαμβάνει την απόλυτη ασφάλεια. Να είναι εντελώς αδέσμευτη, έχοντας μόνο και κύριο και απόλυτο μέλημα την τήρηση του Νόμου και της απόδοσης της Δικαιοσύνης.
Προχωρώντας στη μορφή, να είναι ασφαλής, ευζωησμένη, δίχως όμως προκλήσεις και υπερβολές, αλλά με ορατά τα εξασφαλισμένα βιοτικά αναγκαία και την κάλυψή τους. Να μην την πιέζει η ένδεια. Να έχει λύση και εγγύηση των βιοτικών αναγκών, εξασφαλίζοντας έτσι την αναπόσπαστη ηρεμία για την έκδοση της απόφασης του Δικαίου. Γιατί νηστικοί ενδεείς και κακόμοιροι Δικαστές, ποια Δικαιοσύνη μπορούν να αποδώσουν;
Κατόπιν και κυριότερα, πρέπει η Δικαιοσύνη να έχει ολάνοικτα τα μάτια της.
Αυτή η συγκεκριμένη μορφή της Δικαιοσύνης πήρε, έτσι, τη θέση της άλλης απεικόνισης που όλοι γνωρίζουμε. Αυτής της ισταμένης (στο πόδι) και όχι καθήμενης, όπως ετούτη. Εκείνης που κρατά το ζυγό, που ελαφρώς γέρνει λίγο από τη μια πλευρά και στη δεξιά σφιγμένη την τεράστια αμφίστομη σπάθη του δημίου, έτοιμη να επιπέσει επί της κεφαλής εκείνου, που η ζυγαριά κλίνει εναντίον του. Και, το κυριότερο, όλα αυτά με τα μάτια κλειστά, δεμένα, τυφλή. Όχι εμπιστοσύνη, αλλά φρίκη μεταδίδει μια τέτοια απεικόνιση δικαιοσύνης. Μιας τυφλής μορφής με μεγάλη εξουσία, με δεμένα μάτια και, ίσως, ανοιχτά αυτιά (δεν είναι και σίγουρο), που προσπαθεί να ελέγξει μια λεπτή ζυγαριά, ενώ κραδαίνει τη σπάθη του δημίου. Τούτο αν δεν είναι φρίκη, είναι ταχυδακτυλουργικό νούμερο και μάλιστα από τα πιο επικίνδυνα, που διακινδυνεύουν τη ζωή, την τιμή, την περιουσία, την ύπαρξη γενικότερα των αναγκαζομένων να προσφύγουν σ’ αυτήν, αλλά καμία φορά, μες το γενικότερο ντελίριο, διακινδυνεύει και τη δική της οντότητα, δρώντας αυτοκαταστροφικά.
Λοιπόν, εγώ θέλω τη Δικαιοσύνη σε αυτήν την έκφραση και έννοια και φρονώ ότι πάντες αυτή τη Δικαιοσύνη πρέπει να θέλουμε και γι’ αυτήν ν’ αγωνιζόμαστε. Θέλω τους Δικαστές αδέσμευτους, ισόβιους με όλα τα εχέγγυα του Συντάγματος και τα αναγκαία μέσα. Δίχως πιέσεις από πολιτικούς ή άλλους παράγοντες. Με γνώση, εμπειρία, σώους, έντιμους, υγιείς, μακροημερεύοντες και ορθοτομούντες τον λόγο της Δικαιοσύνης. Και θέλω, επίσης, ν’ αντιστρατευόμαστε όλοι την όποια άλλη Δικαιοσύνη, ιδίως την τυφλή, λες και είναι η θεά τύχη… Και όλοι μαζί ν’ αγωνισθούμε, αν όντως υπάρχει τέτοια τυφλή Δικαιοσύνη, να της αποκαταστήσουμε το φως σε κάθε επίπεδο και εις τους πραγματικούς οφθαλμούς και εις τη διάνοια.
Χρόνια σας Πολλά! Καλό Πάσχα!
*Ο Ιωάννης Λεων. Νικολόπουλος είναι πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Σπάρτης.
