Καίρια και βαρύνουσα παρέμβαση στο ζήτημα που έχει ανακύψει γύρω από το μέλλον του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού (ΙΝΕΒΥΠ) στον Μυστρά πραγματοποιεί ο σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος. Την ώρα που το θέμα εξακολουθεί να προκαλεί διάχυτο προβληματισμό και να απασχολεί τον δημόσιο διάλογο, ο σεπτός Ποιμενάρχης απευθύνεται, με επιστολή του, προς την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, ζητώντας την παρέμβασή της για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και διατήρησης λειτουργίας του ακαδημαϊκού ιδρύματος.

Ο ιεράρχης εκφράζει την ανησυχία και την ένστασή του έναντι των σεναρίων περί αναστολής, σημειώνοντας ότι συστρατεύεται με όλα τα πρόσωπα -φυσικά και θεσμικά- που έχουν κινητοποιηθεί για αποφυγή «ενός τέτοιου θλιβερού ενδεχομένου». Ενώνοντας τη φωνή του με εκείνη των φορέων, ο σεπτός ποιμενάρχης επισημαίνει ότι το ΙΝΕΒΥΠ αποτελεί σημαντικό ακαδημαϊκό και ερευνητικό θεσμό, που δημιουργήθηκε ύστερα από συλλογικές προσπάθειες. Στα 19 χρόνια λειτουργίας του έχει συντελέσει τα μέγιστα στην προαγωγή της έρευνας για τον βυζαντινό πολιτισμό και την ιστορία, μέσα από τη διοργάνωση επιστημονικών συμποσίων και τη φιλοξενία μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών.

Στο έγγραφό του, ο σεβασμιώτατος τονίζει ακόμη ότι η λακωνική κοινωνία στήριξε διαχρονικά το Ινστιτούτο και την πανεπιστημιακή παρουσία στην περιοχή, υπογραμμίζοντας πως η διατήρηση και η ενίσχυση του συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη της παιδείας, της έρευνας και της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου. Για τον λόγο αυτό καλεί την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να εξετάσει κάθε δυνατή και πρόσφορη λύση που θα αποτρέψει την κατάργηση και θα σημάνει την απρόσκοπτη συνέχιση του ΙΝΕΒΥΠ.

Η επιστολή του Μητροπολίτη
Ακολουθεί το ακριβές κείμενο της επιστολής του Μητροπολίτη κ. Ευσταθίου προς τη Σ. Ζαχαράκη:

«Προσφιλεστάτη μας κ. Ὑπουργέ,

Ἔμπλεος ἀνησυχίας παρακολουθῶ τίς διακινούμενες πληροφορίες σχετικά μέ ἐπικείμενη ἀναστολή τῆς λειτουργίας τοῦ Ἰνστιτούτου Ἔρευνας Βυζαντινοῦ Πολιτισμοῦ  τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου πού ἑδρεύει στόν ἱστορικό Μυστρᾶ, λόγω τῆς δυσκολίας συγκρότησης νέου Διοικητικοῦ Συμβουλίου καί τῶν ποικίλων ὀργανωτικῶν ζητημάτων πού ἔχουν ἀνακύψει μετά τόν θάνατο τοῦ ἀείμνηστου καθηγητῆ καί δραστήριου διευθυντῆ του Νικολάου Ζαχαριᾶ, καί  ἐκφράζω καί προσωπικά τήν ἔνστασή μου, συστρατευόμενος μέ ὅλα τά πρόσωπα, φυσικά καί θεσμικά τῆς τοπικῆς κοινωνίας μας, πού ἤδη ἔχουν κινητοποιηθεῖ γιά τήν ἀποτροπή ἑνός τέτοιου θλιβερού ἐνδεχομένου. 

Ἡ περιοχή μας εὐτύχησε ν’ ἀποκτήσει πρίν ἀπό 19 περίπου χρόνια τόν ἐν λόγω ἀκαδημαϊκό ἐρευνητικό φορέα μετά ἀπό δίκαιους καί ἐπίπονους συλλογικούς ἀγῶνες, ἐπικαλούμενη τίς προϋποθέσεις της, τίς τυπικές καί τίς οὐσιαστικές, μαζί καί τίς ἱστορικές περγαμηνές της. Ἡ πρώτη Διευθύντρια τοῦ ἐν λόγῳ Πνευματικοῦ Ἱδρύματος, ἡ κ. Γεωργία Ξανθάκη- Καραμάνου, διαπρεπής Καθηγήτρια καί ἀρχόντισσα τοῦ τόπου μας, ὑπῆρξε ἡ πρωτεργάτρια καί ἡ ψυχή αὐτοῦ, με τήν ἀνύστακτη φροντίδα της, μέ τή συστηματική ἐργασία της, μέ τή συνεργατική της διάθεση καί  μέ τή θυσιαστική ἀγάπη της γιά τήν πόλη μας καί τήν ἐπιστήμη. Τό Ἰνστιτοῦτο στεγάζεται σέ ἕναν ἄρτια ἀνακαινισμένο χῶρο, στό παλαιό Δημοτικό Σχολεῖο, πού εἶναι ἀπόλυτα λειτουργικός καί διαμορφώθηκε μέ τή βοήθεια τοῦ Προγράμματος Δημοσίων Ἐπενδύσεων τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Μέχρι σήμερα ὁμολογουμένως ἔχει συντελέσει μέ τό ἄξιο προσωπικό του τά μέγιστα στήν προαγωγή τῆς ἔρευνας γιά τόν βυζαντινό πολιτισμό καί τήν ἱστορία, διοργανώνοντας ἐπιστημονικά συμπόσια καί φιλοξενώντας ποιοτικά μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδῶν.

Ἡ τοπική μας κοινωνία ἔχει ἐξαρχῆς ἀγκαλιάσει  ὄχι μόνο τόν ἐν λόγω θεσμό, ἀλλά  καί ὅλη  τήν ἀκαδημαϊκή κοινότητα πού ἑδρεύει στή Σπάρτη καί τῆς συμπαρίσταται μέ πολλούς τρόπους. Δέ θα ἀπαριθμήσω ἐδῶ τίς συναφεῖς, συγκεκριμένες καί πολλαπλές ἐνέργειες τοῦ Δήμου καί ἄλλων παραγόντων, γιά τίς ὁποῖες ἄλλωστε σᾶς ἔχουν ἐνημερώσει ἤ  θά σᾶς πληροφορήσουν διεξοδικά ἄλλοι φορεῖς. Θά θυμίσω μόνο ὅτι ἡ  ἐκκλησία μας,  ἐνεργοποιώντας καί τό πνευματικό δυναμικό της, πού  εὑρίσκεται καί μεγαλουργεῖ σ’ ὅλα τά μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἀκόμη καί τό ἀξιοθαύμαστο ὁμογενειακό ἔμψυχο στοιχεῖο της, ἔχει συμβάλει στή μόνιμη ἐπίλυση καίριων λειτουργικῶν καί στεγαστικῶν ἀναγκῶν τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ὅταν αὐτό βρισκόταν στήν πρώιμη φάση τῆς λειτουργίας του.

Ἀξιότιμη κ. Ὑπουργέ,

Δέ ζητᾶμε προνομιακή μεταχείριση ἀλλά τό αὐτονόητο. Σᾶς διαβεβαιώνω, ὅμως, ὅτι σύσσωμη ἡ Λακωνία, ὡς ἕνας ἄνθρωπος, παρακαλεῖ καί ἀπαιτεῖ νά μήν περιφρονηθεῖ ὁ διακαής πόθος ὅλων μας, πού ἔχει σχέση μέ τήν ἀγάπη μας γι΄ αὐτόν τόν τόπο, τήν ἱστορία του καί μάλιστα γιά τή νεολαία του, πού πρέπει καί τό δικαιοῦται νά μορφωθεῖ καί νά ἐξασφαλίσει τίς προϋποθέσεις γιά νά ζήσει πιό ἀνθρώπινα.

Ἀνεπιφύλακτα ὡς Μητροπολίτης αὐτῆς τῆς Ἐπαρχίας ὑποστηρίζω αὐτό τό λογικό καί δίκαιο αἴτημα τοῦ λαοῦ μας καί Σᾶς παρακαλῶ μέ ὅλη τή δύναμη τῆς φωνῆς καί τῆς ψυχῆς μου νά μᾶς ἀκούσετε καί νά ἐνεργήσετε ὅ,τι ἐπιβάλλεται γιά νά μήν καταργηθεῖ τό Ἰνστιτοῦτο Ἔρευνας Βυζαντινοῦ Πολιτισμοῦ  τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Ἔτσι, θά συντελέσετε στήν ἀναβάθμιση τῆς Παιδείας καί ἐν γένει στήν περαιτέρω ἀνάπτυξη τοῦ παραμελημένου Νομοῦ μας καί θά βοηθήσετε ποικιλοτρόπως τούς εὐγενεῖς καί φιλοπρόοδους Σπαρτιᾶτες.

Μέ πλήρη συναίσθηση τοῦ χρέους ἀπέναντι στόν λαό μας καί στή φερέλπιδα νεολαία μας καί μέ τή βεβαιότητα, ὅτι μέ τήν παρέμβασή μου αὐτή ἐπιτελῶ τό καθῆκον μου, ἑνώνω τή φωνή μου μέ τή φωνή καί τῶν λοιπῶν τοπικῶν φορέων καί Σᾶς παρακαλῶ, γιά μιά φορά ἀκόμη, νά ἱκανοποιήσετε τό δίκαιο καί λογικό παλλακωνικό αἴτημά μας, πού εἶναι ἡ διατήρηση στή Σπάρτη καί εἰδικότερα στόν Μυστρᾶ τοῦ ἐν λόγω ἀκαδημαϊκοῦ ἱδρύματος».