Σε μία σαρωτική παρέμβαση για τη χρήση των social media από ανηλίκους προχωρά η κυβέρνηση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ανακοινώνει την απαγόρευση πρόσβασης για παιδιά κάτω των 15 ετών, με έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027.
«Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο», ανέφερε ο πρωθυπουργός σε μήνυμά του, επισημαίνοντας ότι η ρύθμιση θα κατατεθεί το καλοκαίρι του 2026. Όπως τόνισε, «η Ελλάδα θα ανήκει στις πρώτες χώρες που θα πάρουν μια τέτοια πρωτοβουλία», ενώ ξεκαθάρισε ότι στόχος είναι «να πιέσουμε και την Ε.Ε. προς αυτή την κατεύθυνση».
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι το μέτρο θα προκαλέσει αντιδράσεις, ιδίως από τους νέους: «Αν ήμουν στην ηλικία σας ίσως το ίδιο θα ένιωθα κι εγώ, αλλά ο ρόλος μας δεν είναι να είμαστε ευχάριστοι». Παράλληλα, περιέγραψε το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση, σημειώνοντας: «Πολλά παιδιά μού λένε ότι κουράζονται από τη σύγκριση, από τα σχόλια, από την πίεση να είναι συνέχεια εκεί», ενώ πρόσθεσε ότι «όταν ένα παιδί περνά ώρες μπροστά στην οθόνη, το μυαλό δεν ξεκουράζεται».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο μοντέλο λειτουργίας των πλατφορμών, τονίζοντας: «Ο εθιστικός σχεδιασμός ορισμένων εφαρμογών, που βασίζεται στο να κρατά τα παιδιά όσο το δυνατόν περισσότερο μπροστά στην οθόνη, κάπου πρέπει να σταματήσει».
Το πλαίσιο και οι εξαιρέσεις
Η απαγόρευση θα αφορά βασικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως Instagram, TikTok, Facebook και Snapchat, ενώ θα εξαιρούνται εφαρμογές επικοινωνίας όπως Viber και WhatsApp. Το ηλικιακό όριο συνδέεται πρακτικά με την ολοκλήρωση της Γ’ Γυμνασίου.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι «η πρόσβαση θα απαγορεύεται για ανηλίκους έως το έτος φοίτησης στη Γ’ Γυμνασίου», προσθέτοντας πως «η ημερομηνία γέννησης θα υπολογίζεται με βάση την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους».
Πώς θα εφαρμόζεται το μέτρο
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή θα έχει η επαλήθευση ηλικίας μέσω ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα ενσωματωθεί στο gov.gr. Οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών και να αποκλείουν όσους δεν πληρούν τα κριτήρια.
Αναφερόμενος στην εφαρμογή, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε: «Απαιτούνται αξιόπιστες τεχνολογικές λύσεις για να είναι αποτελεσματική η ρύθμιση», ενώ πρόσθεσε ότι «θα εξεταστεί και το πλαίσιο κυρώσεων στις εταιρείες τεχνολογίας, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση». Παράλληλα σημείωσε ότι «πρόκειται για μια πολύ σημαντική απόφαση, στην οποία λίγες χώρες έχουν προχωρήσει», καταλήγοντας με τη φράση: «Όταν ανοίγει ένα κινητό, κλείνει μια παρέα».
Η “σιωπηλή πανδημία” και τα στοιχεία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα επιστημονικά δεδομένα που τεκμηριώνουν την ανάγκη παρέμβασης. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έκανε λόγο για μια «σιωπηλή πανδημία», παρουσιάζοντας στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το 23% των 15χρονων εμφανίζει συμπτώματα εξάρτησης.
«Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας είναι σοκαριστικά», τόνισε, εξηγώντας ότι «ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών νιώθει έντονη ανασφάλεια όταν απομακρύνεται από το κινητό του». Περιγράφοντας τις επιπτώσεις, ανέφερε: «Βλέπουμε αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας, σοβαρές διαταραχές ύπνου, αλλά και κατακόρυφη άνοδο στο άγχος και την κατάθλιψη». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο φαινόμενο του διαδικτυακού εκφοβισμού: «Ο cyberbullying και τα μη ρεαλιστικά πρότυπα επηρεάζουν βαθιά την ψυχική υγεία των παιδιών».
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι «δεν περιορίζουμε την ελευθερία του λόγου, αλλά λαμβάνουμε προληπτικά μέτρα για την προστασία των ανηλίκων», ενώ υπογράμμισε ότι «η πολιτεία οφείλει να παρέμβει όταν διακυβεύεται η υγεία των παιδιών».
Εποπτεία και ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η εφαρμογή του μέτρου θα βασιστεί στον ευρωπαϊκό κανονισμό για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA), με τις αρμόδιες αρχές στην Ελλάδα να αναλαμβάνουν την εποπτεία και τη διαχείριση καταγγελιών. Σε περιπτώσεις παραβάσεων, προβλέπεται συνεργασία με τις αρχές της χώρας όπου εδρεύουν οι πλατφόρμες, καθώς και δυνατότητα επιβολής κυρώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα συνεκτικό σύστημα πρόληψης, ελέγχου και επιβολής κανόνων, που θα λειτουργεί αποτελεσματικά τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
Το μήνυμα προς γονείς και παιδιά
Η κυβέρνηση επιμένει ότι το μέτρο δεν στοχεύει στην απομάκρυνση των παιδιών από την τεχνολογία, αλλά στη θέσπιση ορίων. «Η τεχνολογία μπορεί να είναι πηγή γνώσης και δημιουργίας», ανέφερε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας ωστόσο ότι «αν κάτι μας κάνει να αισθανόμαστε χειρότερα ή λιγότερο καλοί από αυτό που πραγματικά είμαστε, τότε ίσως αξίζει να μπει ένα φρένο».
Κλείνοντας, απηύθυνε μήνυμα και προς τους γονείς: «Κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δική σας παρουσία. Η πολιτική αυτή είναι ένα εργαλείο για να σας βοηθήσει», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «σε λίγα χρόνια θα το δούμε όλοι ως κάτι θετικό και αυτονόητο».
