Σε διπλό ταμπλό κινείται ο αγροτικός κόσμος της χώρας, καθώς από τη μία η ΑΑΔΕ επιχειρεί να «ξεκλειδώσει» τις διαδικασίες για τη νέα Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2026 στο myAgro και από την άλλη οι φορείς των αγροτών εκπέμπουν σήμα κινδύνου για λειτουργικά προβλήματα και κενά. Την ίδια ώρα, μετρά αντίστροφα ο χρόνος για τις διορθώσεις του 2025, με το βλέμμα στραμμένο στις εκκαθαρίσεις του Οκτωβρίου.
Προς αυτή την κατεύθυνση, η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) και το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ), προχωρά στην αντικατάσταση των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων με αυτοματοποιημένες ψηφιακές διασταυρώσεις. Στόχος της αρμόδιας Αρχής είναι η άμεση λείανση των τριβών που παρουσιάστηκαν κατά τις πρώτες ημέρες υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης 2026 στο myAgro, παρέχοντας μια σειρά από στοχευμένες διευκολύνσεις τόσο στους ίδιους τους παραγωγούς, όσο και στους πιστοποιημένους φορείς υποβολής.
Πώς «ξεκλειδώνουν» οι διαδικασίες
για παραγωγούς και ΚΥΔ
Στο πεδίο των εξουσιοδοτήσεων, ενεργοποιήθηκε η δυνατότητα μαζικών αποδοχών από τους παραγωγούς, εξασφαλίζοντας απρόσκοπτη πρόσβαση των φορέων στις αιτήσεις. Ταυτόχρονα, καταργείται η διπλή υποχρέωση εκτύπωσης, φυσικής υπογραφής, θεώρησης γνησίου και σάρωσης για τη Δήλωση Καλλιέργειας Εκτροφής (ΔΚΕ) του ΕΛΓΑ και τα Τέλη Βόσκησης. Ειδικότερα για τον ΕΛΓΑ, η διαδικασία υποκαθίσταται από αυτοματοποιημένο ψηφιακό αρχείο του myAGRO, το οποίο αποτυπώνει απευθείας την επιλεγείσα μέθοδο καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών. Παράλληλα, για την αποφυγή λαθών στη διοχέτευση των ρευστών διαθεσίμων, τα πεδία των τραπεζικών λογαριασμών (ΙΒΑΝ) προσυμπληρώνονται αυτόματα με βάση τα στοιχεία της ΕΑΕ 2025, αφού προηγηθεί ηλεκτρονικός έλεγχος εγκυρότητας και ταυτοποίησης του δικαιούχου.
Το τοπίο στα μισθωτήρια και τις εκτάσεις με ΚΑΕΚ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις τεχνικές συναντήσεις στο καθεστώς των μισθωτηρίων. Για τα λεγόμενα «χειρόγραφα» μισθώματα, με ετήσιο τίμημα έως 960 ευρώ, ξεκαθαρίστηκε ότι δεν απαιτείται η άμεση καταχώρισή τους στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ, καθώς η σχετική δήλωση θα μετατεθεί σε επόμενο στάδιο, στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Όσοι παραγωγοί επιλέξουν να τα δηλώσουν από τώρα δεν αντιμετωπίζουν κυρώσεις εκπρόθεσμης υποβολής, καθότι η διαδικασία παραμένει προαιρετική.
Για τα μισθωτήρια που βρίσκονται ήδη στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής νέας δήλωσης μετά τη λήξη της συμβατικής τους διάρκειας -εφόσον δεν μεταβάλλονται οι οικονομικοί ή λοιποί όροι- καθώς τεκμαίρεται η διατήρηση της μίσθωσης μέχρι τη δήλωση λύσης από τον ιδιοκτήτη. Αντιθέτως, στα χειρόγραφα μισθωτήρια η ανανέωση κρίνεται υποχρεωτική, ενώ παραμένει σε ισχύ η οδηγία ότι δεν απαιτείται η ανάρτηση φυσικών στελεχών στο myAGRO. Σε περιπτώσεις θανάτου του ιδιοκτήτη από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά, οι παραγωγοί απαλλάσσονται από την υποχρέωση σύνταξης νέου μισθωτηρίου με τους κληρονόμους.
Στο μέτωπο του Κτηματολογίου, δρομολογούνται ρυθμίσεις για τις ασυμφωνίες μεταξύ των ΑΦΜ ιδιοκτησίας που διαβιβάζονται μέσω διαλειτουργικότητας και εκείνων που δηλώνονται από τους παραγωγούς. Ο αιτών θα δύναται να αιτιολογεί ψηφιακά τη μη επικαιροποίηση των στοιχείων στο Κτηματολόγιο, επιτρέποντας την προσωρινή ολοκλήρωση της αίτησης και τη μεταγενέστερη διασταύρωση. Αντίστοιχη φόρμουλα εφαρμόζεται και για τα αγροτεμάχια με ΚΑΕΚ «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Παράλληλα, ολοκληρώνεται το κανονιστικό πλαίσιο για τη δέουσα επιμέλεια και τα όρια ευθύνης των εξουσιοδοτούμενων φορέων (ΚΥΔ, γεωπόνοι, λογιστές). Με την εξειδίκευση των διατάξεων του ν. 5264/2025, επιδιώκεται η διαμόρφωση ενός αυστηρού αλλά δίκαιου πλαισίου διαφάνειας, που θα προστατεύει το δημόσιο χρήμα χωρίς να μετακυλίει παράλογα βάρη στους ενδιάμεσους εξυπηρέτησης των αγροτών.
Φωνές της ΠΕΦΑΣΥ για κενά
και «κρασάρισμα» του συστήματος
Παρά τις εξαγγελίες για διοικητικές ελαφρύνσεις, το κλίμα στην παραγωγική βάση και στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων παραμένει τεταμένο. Η Πανελλήνια Ένωση Φορέων Αγροτικών Υπηρεσιών (ΠΕΦΑΣΥ) εκφράζει την έντονη αμφισβήτησή της για την επιχειρησιακή ετοιμότητα της πλατφόρμας myAgro, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή αδυνατεί να σηκώσει το βάρος των σύνθετων εκμεταλλεύσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέδωσε η Ένωση στην ηγεσία της ΑΑΔΕ, το υφιστάμενο σύστημα είναι σε θέση να εξυπηρετήσει μόλις το 15% των δηλώσεων, δηλαδή αποκλειστικά τις πολύ απλές περιπτώσεις. Η ΠΕΦΑΣΥ καταγγέλλει ότι κρίσιμες τεχνικές παρατηρήσεις παραμένουν ανεφάρμοστες, ενώ η τεχνική υποστήριξη μέσω της πύλης my1521 κρίνεται ανεπαρκής, με απαντήσεις γενικόλογες που συχνά παράγονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Το διακύβευμα, όπως υπογραμμίζεται, είναι τεράστιο. Μέσω των ετήσιων ενισχύσεων διοχετεύονται στην ύπαιθρο περίπου 3 δισ. ευρώ, ποσό που αγγίζει το 1% του ΑΕΠ της χώρας και παρασύρει, μέσω της οικονομικής μόχλευσης, άνω του 2% της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας. Τυχόν εμπλοκή ή καθυστέρηση θα πλήξει τη ρευστότητα των αγροτικών νοικοκυριών, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή παραγωγική πυκνότητα.
Η δέσμη προτάσεων
για αποφυγή αδιεξόδου
Προκειμένου να αποφευχθεί μια συνολική κατάρρευση της διαδικασίας υποβολής, η ΠΕΦΑΣΥ κατέθεσε προς την ΑΑΔΕ δέσμη εννέα συγκεκριμένων προτάσεων, ζητώντας παράλληλα την έναρξη δημόσιου και ανοικτού διαλόγου.
Αναλυτικά, αξιώνει:
- Τεχνικό τελεσίγραφο έως 15/9: Ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων παραμετροποιήσεων στο myAgro έως τα μέσα του μήνα, ακόμα και με προσωρινή αναστολή της πλατφόρμας αν απαιτηθεί, με συνδρομή εξειδικευμένων στελεχών των ΚΥΔ.
- Θεσμική θωράκιση: Ταυτόχρονη έκδοση του συνόλου των απαιτούμενων κανονιστικών και νομικών κειμένων μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
- Δημιουργία ψηφιακού «myAdvice»: Σύσταση προσβάσιμης ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης γνώσης στο portal της ΑΑΔΕ, όπου θα δημοσιοποιούνται όλες οι απαντήσεις επί νομικών και τεχνικών ερωτημάτων για καθολική ενημέρωση.
- Ανανέωση χαρτογραφικού υποβάθρου: Άμεση ανάρτηση επικαιροποιημένων χαρτών, καθώς οι σημερινοί εμφανίζουν απόκλιση 3 έως 5 ετών (και έως 10 ετών στο Κτηματολόγιο), παραμορφώνοντας την πραγματική εικόνα των αγροτεμαχίων.
- Ενεργοποίηση καθολικού Monitoring: Ενσωμάτωση του συστήματος παρακολούθησης δορυφορικών δεδομένων σε όλες τις καλλιεργητικές περιόδους για τον έγκαιρο εντοπισμό λαθών.
- Διευθέτηση εταιρικών μετασχηματισμών: Θεσμοθέτηση καθαρού πλαισίου για τη μεταφορά πιστοποίησης επιχειρήσεων που αλλάζουν νομική μορφή, ώστε να μην αποκλειστούν χιλιάδες παραγωγοί.
- Μετάθεση προθεσμίας έως τις 15 Δεκεμβρίου 2026: Επανακαθορισμός του χρονοδιαγράμματος, ώστε να παρασχεθεί ο απαραίτητος χρόνος χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η πληρωμή εντός του έτους.
- Υποβολή σε δύο στάδια: Αρχική καταχώριση των βασικών δεδομένων για τη θεμελίωση δικαιωμάτων (βασική, συνδεδεμένες, οικολογικά σχήματα) σε α' φάση, και μεταγενέστερη υποβολή των συνοδευτικών δικαιολογητικών σε β' φάση.
- Διορθωτική «βαλβίδα» για το 2025: Πλήρης δυνατότητα αποκατάστασης σφαλμάτων στην εφαρμογή της ΕΑΕ 2025, προκειμένου να αποδεσμευτούν οι εκκρεμείς πληρωμές.
Σε απόγνωση και οι Λάκωνες γεωτεχνικοί
για το ΟΣΔΕ
Στο μεταξύ, προ του τελευταίου 10ημέρου του Αυγούστου, την αγωνία αλλά και την οργή του αγροτικού και γεωτεχνικού κόσμου αποτύπωσε με παρέμβασή του στον «ΛΤ» ο Λάκωνας γεωπόνος, Σταύρος Χρυσαδάκος, κάνοντας λόγο για λειτουργικό και θεσμικό αδιέξοδο στο ΟΣΔΕ 2026. Όπως επεσήμανε, μεταξύ άλλων, η καθυστέρηση στην έναρξη των υποβολών -που στην υπόλοιπη Ευρώπη έχουν ολοκληρωθεί ήδη από τον Ιούνιο- συνεπάγεται μείωση της ρευστότητας στον Πρωτογενή Τομέα. Παράλληλα, με ένα σύστημα που αφήνει τους παρόχους «τυφλούς» χωρίς πρόσβαση στις αιτήσεις, η καταληκτική προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου κρίνεται παντελώς ανεφάρμοστη. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κ. Χρυσαδάκος, «αποτελεί κοινή εκτίμηση ότι είναι ανέφικτο να υλοποιηθεί το έργο του ΟΣΔΕ 2026 μέσα στις υπολειπόμενες 40 (σσ από τις 17/8) εργάσιμες ημέρες. Να συγκεντρωθούν δηλαδή και να υποβληθούν 680.000 δηλώσεις από τους Έλληνες παραγωγούς!» Παράλληλα, στηλίτευσε την απόπειρα «απελευθέρωσης» του έργου σε παρόχους χωρίς εμπειρία, η οποία θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ποιότητα των αιτήσεων. Εξαπέλυσε δε επίθεση για το νέο πλαίσιο κυρώσεων, σημειώνοντας: «Το ποινολόγιο “τέρας” που εισηγήθηκε νύχτα το ΥπΑΑΤ και ψήφισε μόνο η κυβερνητική κοινοβουλευτική ομάδα πρέπει να αποσυρθεί τώρα. Είναι ένα ποινολόγιο ακραία προσβλητικό για τον κλάδο των γεωτεχνικών και ταυτόχρονα εξοντωτικό». Ο Σπαρτιάτης γεωπόνος υπογράμμισε επίσης ότι οι νέες απαιτήσεις αυξάνουν δραματικά τις ώρες εργασίας, προειδοποιώντας με νόημα: «Τελικά το μάρμαρο θα κληθούν να το πληρώσουν οι Έλληνες παραγωγοί σε μια περίοδο ιδιαίτερης οικονομικής στενότητας». Καταλήγοντας, ο κ. Χρυσαδάκος τόνισε πως, «η ύπαρξη και λειτουργία της ΑΑΔΕ δεν μπορεί να αποτελεί τη δικαιολογία της κυβερνητικής πλειοψηφίας και του ΥπΑΑΤ για την ανυπαρξία αγροτικής πολιτικής και στρατηγικής…».
(Αναλυτικά το άρθρο-παρέμβαση του Σταύρου Χρυσαδάκου σε επόμενο φύλλο του «ΛΤ»).
Τελευταία ευκαιρία για το ΟΣΔΕ 2025
και ο ορίζοντας του Οκτωβρίου
Ενώ οι ζυμώσεις για το 2026 συνεχίζονται, στην τελική ευθεία εισέρχονται οι διορθώσεις για τις αιτήσεις του ΟΣΔΕ 2025. Η ειδική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ παραμένει ανοικτή έως τις 7 Σεπτεμβρίου, προσφέροντας μια τελευταία ευκαιρία «θεραπείας» λαθών. Στο επιτρεπόμενο εύρος παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η επικαιροποίηση σταθερών στοιχείων και ΙΒΑΝ, η διόρθωση καταχωρίσεων για όσους έχουν επισυνάψει παραστατικά συνδεδεμένων ενισχύσεων ή οικολογικών σχημάτων, η επισύναψη παραστατικών πώλησης για κτηνοτρόφους, καθώς και στοχευμένες τροποποιήσεις σε ενεργά τεχνικά δελτία.
Η διαδικασία συνδέεται άμεσα με την επικείμενη πίστωση των εκκρεμοτήτων του 2025, η οποία, σύμφωνα με τις επίσημες δεσμεύσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, δρομολογείται για τον Οκτώβριο. Πρόκειται για μια ανάσα ρευστότητας που αναμένουν καρτερικά και οι Λάκωνες παραγωγοί, με την ελπίδα ότι τα τεχνικά λάθη δεν θα στερήσουν πολύτιμους πόρους από την αγροτική κοινότητα.
