Με την υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και την κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy, η Ελλάδα περνά σε μια νέα, κρίσιμη φάση στην ανεύρεση κι εκμετάλλευση των εγχώριων υδρογονανθράκων. Η συμφωνία αφορά την παραχώρηση θαλάσσιων οικοπέδων νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, για ερευνητικό πρόγραμμα προς εντοπισμό πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου, αλλά και πετρελαίου και θεωρείται ορόσημο για την ενεργειακή πολιτική της χώρας.
Η τελετή υπογραφής τεσσάρων συμβάσεων πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα (16/2) στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έκανε λόγο για «άλμα της Ελλάδας στον τομέα της ενέργειας», υπογραμμίζοντας ότι η χώρα αξιοποιεί πλέον τον ρόλο της σε ένα περιβάλλον μεγάλων γεωπολιτικών και ενεργειακών ανακατατάξεων.
Το Ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου και τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων), Αριστοφάνη Στεφάτο.
Εκ μέρους των παραχωρησιούχων, τις συμβάσεις υπέγραψαν ο αντιπρόεδρος της Chevron, Γκάβιν Λιούις και ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισης.
Στην τελετή παρέστη επίσης η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, υπογραμμίζοντας τη γεωπολιτική διάσταση της συμφωνίας.
Μητσοτάκης: «Η Ελλάδα κάνει άλμα
στον τομέα της ενέργειας»
Σε δηλώσεις του πριν από την υπογραφή, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι τα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ στα οποία θα πραγματοποιηθούν έρευνες καλύπτουν μια εξαιρετικά εκτεταμένη περιοχή. Όπως σημείωσε, το αρχικό πρόγραμμα εξερεύνησης αφορά περίπου 47.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με προοπτική το εύρος να διπλασιαστεί σε επόμενο στάδιο.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αντιλαμβάνεται πλήρως τον ρόλο των υδρογονανθράκων στο μεταβατικό ενεργειακό περιβάλλον, γι’ αυτό και έχει επενδύσει συστηματικά σε υποδομές, όπως αγωγούς μεταφοράς και ενεργειακά έργα, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχει ήδη καταστεί εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ιστορική απόφαση της Ευρώπης να μειώσει δραστικά την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, τονίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον την αναγκαία υποδομή ώστε να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο. «Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί μια αξιόπιστη εναλλακτική στο ρωσικό φυσικό αέριο», σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Οι περιοχές των παραχωρήσεων
Οι συμβάσεις αφορούν τις θαλάσσιες περιοχές: «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης Ι», «Νότια της Κρήτης ΙΙ».
Στα συγκεκριμένα μπλοκ η κοινοπραξία έχει ήδη αναδειχθεί προτιμητέος επενδυτής. Πρόκειται για περιοχές με αυξημένο γεωλογικό ενδιαφέρον, οι οποίες εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό επανεκκίνησης των ερευνών στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, λιγότερο από έναν χρόνο μετά την επιτάχυνση των κυβερνητικών επαφών με μεγάλους αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους.
Γεωτρύπανο νότια της Λακωνίας
Στο χαρτογραφημένο ερευνητικό πεδίο, ως γνωστόν, συγκαταλέγονται, θαλάσσιες περιοχές νότια και νοτιοδυτικά της χερσονήσου της Μάνης και του Λακωνικού Κόλπου, σε μια εκτεταμένη ζώνη που διασχίζει τα ανοιχτά του Ακρωτηρίου Ταινάρου και φτάνει νότια των Κυθήρων και Αντικυθήρων. Η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται κομβική τόσο ενεργειακά όσο και γεωστρατηγικά, ενισχύοντας τον ρόλο της Λακωνίας και της νότιας Πελοποννήσου στον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό.
Τα επόμενα βήματα
Μετά την υπογραφή, οι συμβάσεις θα κατατεθούν άμεσα στη Βουλή προς κύρωση. Αμέσως μετά, στόχος είναι η ενεργοποίηση του ερευνητικού προγράμματος, με απαραίτητη προϋπόθεση την έγκριση της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, η οποία αναμένεται εντός του β΄ εξαμήνου του 2026. Βασικός στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου, είναι οι σεισμικές και οι γεωφυσικές έρευνες να ξεκινήσουν μέσα στο τρέχον έτος.
Μετά την τελετή στο Μέγαρο Μαξίμου, προγραμματίστηκε εκδήλωση στο Μουσείο Ακρόπολης, όπου παρουσιάστηκαν οι βασικοί άξονες του ερευνητικού προγράμματος, το χρονοδιάγραμμα και τα επόμενα στάδια των ερευνών.
Πώς θα ξεδιπλωθεί το ερευνητικό πρόγραμμα
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κοινοπραξίας, η έναρξη των ερευνών τοποθετείται χρονικά προς τα τέλη του 2026, με το βάρος να πέφτει αρχικά στη συλλογή εκτεταμένων γεωφυσικών δεδομένων. Για τον σκοπό αυτό, η Chevron προγραμματίζει τη χρήση ειδικού ερευνητικού σκάφους, το οποίο θα κινηθεί σε μια ιδιαίτερα εκτεταμένη θαλάσσια ζώνη, συνολικής επιφάνειας περίπου 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Οι εργασίες θα περιλαμβάνουν συνδυασμό δισδιάστατων και τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών, τεχνολογίες που επιτρέπουν την «ακτινογράφηση» του υπεδάφους σε μεγάλο βάθος. Μέσα από αυτές τις αποτυπώσεις, οι γεωλόγοι θα επιχειρήσουν να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια τις δομές κάτω από τον πυθμένα, εντοπίζοντας πιθανούς γεωλογικούς σχηματισμούς που θα μπορούσαν να φιλοξενούν συσσωρεύσεις φυσικού αερίου.
Τα δεδομένα που θα προκύψουν θα αποτελέσουν το βασικό εργαλείο για την αποτίμηση των δυνατοτήτων κάθε περιοχής και θα κρίνουν εάν και πού θα υπάρξει συνέχεια.
Σε δεύτερο χρόνο, και εφόσον τα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών θεωρηθούν ενθαρρυντικά, το πρόγραμμα προβλέπει τη μετάβαση στο στάδιο των ερευνητικών γεωτρήσεων. Το συγκεκριμένο στάδιο θεωρείται το πλέον απαιτητικό σε επιχειρησιακό επίπεδο, αλλά και το πιο δαπανηρό σκέλος του όλου σχεδιασμού. Η γεώτρηση συνιστά το καθοριστικό βήμα, καθώς είναι το μόνο μέσο που μπορεί να επιβεβαιώσει με βεβαιότητα την ύπαρξη κοιτασμάτων και να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα αν οι εντοπισμένοι ενεργειακοί πόροι μπορούν να αξιοποιηθούν εμπορικά.
