Το διαφαινόμενο αδιέξοδο γύρω από τη λειτουργία του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού (ΙΝΕΒΥΠ) στον Μυστρά, όπως έχετε ήδη διαβάσει στον «ΛΤ», φαίνεται πλέον να λαμβάνει ευρύτερες διαστάσεις και να προκαλεί πολιτικές και τοπικές παρεμβάσεις.
Οι διάχυτοι ψίθυροι περί ενδεχόμενης αναστολής της λειτουργίας του Ινστιτούτου, που συνδέεται με τη δυσκολία συγκρότησης νέου Διοικητικού Συμβουλίου και τα οργανωτικά ζητήματα που έχουν προκύψει μετά τον θάνατο του αείμνηστου διευθυντή του, Νικολάου Ζαχαριά, πυροδοτεί ήπιες σχετικά -προς ώρας- αντιδράσεις. Πολιτικοί και τοπικοί φορείς διεκδικούν πλέον άμεσες πρωτοβουλίες και λύσεις για τη διασφάλιση του μέλλοντος και της βιωσιμότητας ενός θεσμού επιστημοσύνης, εκπαίδευσης και πολιτισμού. Το «ακέφαλο» Ινστιτούτο, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την ίδρυσή του -σύμφωνα με τις ενδείξεις- διολισθαίνει προς μια περιδίνηση αβεβαιότητας που καθιστά εξαιρετικά αμφίβολη τη συνέχιση του πολυδιάστατου έργου του.
Σε υπουργό και υφυπουργό Παιδείας απευθύνθηκε ο Ν. Κρητικός
Μετά τις αρχικές, επίσημες παρεμβάσεις στον δημόσιο διάλογο από τη νυν Δημοτική Αρχή και τον πρώην δήμαρχο Σπάρτης Πέτρο Δούκα, για το ζήτημα που έχει ανακύψει μεσολάβησε και ο βουλευτής Νεοκλής Κρητικός, μέσω νέας κοινοβουλευτικής αναφοράς προς την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.
Όπως επισημαίνεται, λόγω της ιδιαιτερότητας και της σοβαρότητας του ζητήματος είχε προηγηθεί αναλυτική επιστολή προς την υπουργό, καθώς και προς τον υφυπουργό αρμόδιο για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκο Παπαϊωάννου.
Στα δύο έγγραφα, ο κ. Κρητικός υπογραμμίζει ότι το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο ιδρύθηκε το 2007 με στόχο την προαγωγή της έρευνας για τον βυζαντινό πολιτισμό, τη βυζαντινή ιστορία και τέχνη, αλλά και γενικότερα για τη βυζαντινή περίοδο. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του διοργάνωσε επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, αναπτύσσοντας σημαντική εξωστρέφεια, ενώ φιλοξένησε στους χώρους του μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών αφιερωμένο στον Βυζαντινό Πολιτισμό. Παράλληλα, επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια λειτουργεί και διατμηματικό πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών με αντικείμενο το Μάνατζμεντ και τις Τεχνολογίες στην Πολιτιστική Κληρονομιά.
Προοπτική διεξόδου μέσα από συνεργασία ΥΠΑΙΘΑ-ΠΑΠΕΛ
Όπως τονίζει ο βουλευτής, σε συνέχεια σχετικών δημοσιευμάτων, το ΙΝΕΒΥΠ αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρά οργανωσιακά προβλήματα, ενώ δεδομένου ότι η διάρκεια λειτουργίας του ως Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο εκτείνεται έως τον Αύγουστο του 2027, αναζητείται μια βιώσιμη λύση για τη συνέχιση της λειτουργίας του. Ο ίδιος θεωρεί ότι η εξεύρεση λύσης μπορεί να προκύψει μέσα από συνεργασία της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας (ΥΠΑΙΘΑ) με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (ΠΑΠΕΛ), ώστε να διασφαλιστεί το μέλλον του Ινστιτούτου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις επόμενες ημέρες αναμένεται να πραγματοποιηθεί συνάντηση του βουλευτή με την υπουργό και τον υφυπουργό Παιδείας, με αντικείμενο την αναζήτηση λύσεων για το ζήτημα.
Πρώην αιρετοί: «Έκπληξη, πολλή ανησυχία, έντονη δυσαρέσκεια»
Τον προβληματισμό της για τις εξελίξεις εκφράζει και η Τοπική Ένωση Διατελεσάντων Δημάρχων–Κοινοταρχών και Μελών Δημοτικών και Κοινοτικών Συμβουλίων (ΤΕΔΔΚΣ) του Δήμου Σπάρτης. Σε ανακοίνωσή της σημειώνει ότι το τελευταίο διάστημα γίνεται αποδέκτης φημών που κάνουν λόγο για ενδεχόμενη αναστολή της λειτουργίας του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού.
Εν προκειμένω, αναφέρει λεπτομερώς η Ένωση: «Τον τελευταίο καιρό με έκπληξη και πολλή ανησυχία γινόμαστε αποδέκτες φημών, που αναφέρονται στο ενδεχόμενο αναστολής της λειτουργίας του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού (ΙΝΕΒΥΠ). Για όσους αγνοούν την ύπαρξή του, πρόκειται για το διεπιστημονικό Ίδρυμα, που εδρεύει στον Μυστρά Λακωνίας και ιδρύθηκε το 2007 στο πλαίσιο της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών.
Η φήμη περί αναστολής της λειτουργίας του Ιδρύματος ενισχύεται από την ένδειξη αδυναμίας συγκρότησης νέου Διοικητικού Συμβουλίου, ενώ παρήλθε χρονικό διάστημα, δυο περίπου χρόνων, από την εκδημία του αείμνηστού διευθυντή του Ιδρύματος Νικολάου Ζαχαριά.
Θεωρούμε, ότι η ζωντανή λειτουργία του ανωτέρω Ιδρύματος, πέραν της διεπιστημονικής του αποστολής, συμβάλλει σημαντικά στην πνευματική και την πολιτιστική ανάδειξη και προβολή του τόπου μας, που τόσο χρειάζεται. Θεωρούμε πολύ φυσικό, τα μέλη της Ένωσής μας να εκφράζουν έντονα τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στην περιρρέουσα είδηση, ότι επίκειται η αναστολή της λειτουργίας του Ινστιτούτου Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού στον τόπο μας.
Μέλη της Ένωσής μας ήταν αυτά, που το 2007, ως ενεργά μέλη του τότε Καποδιστριακού Δήμου Μυστρά, συνέδραμαν με την παραχώρηση του πρώην Δημοτικού Σχολείου του Μυστρά στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, για τη στέγαση του Ιδρύματος.
Ενισχύουμε κάθε φωνή, που αντιτίθεται στις υποτιθέμενες προθέσεις αναστολής του Ιδρύματος, αλλά και κάθε προσπάθεια εξεύρεσης λύσεων για την απρόσκοπτη λειτουργία του. Προς τούτο ζητούμε τη στήριξή των βουλευτών μας, αλλά και τη συνδρομή όλων των φορέων της τοπικής και της Περιφερειακής μας Αυτοδιοίκησης. Ευελπιστούμε, στα καλύτερα δυνατά!»
Αναγκαία συνθήκη η συντεταγμένη διεκδίκηση
Το ζητούμενο πλέον είναι να πυκνώσει, συντεταγμένα και με κοινό βηματισμό, η διεκδίκηση των τοπικών και θεσμικών φορέων για τη διασφάλιση του μέλλοντος του Ινστιτούτου. Σε μια περίοδο όπου το ζήτημα βρίσκεται στο προσκήνιο και οι εξελίξεις παρακολουθούνται με στενό ενδιαφέρον, καθίσταται αναγκαία η διαμόρφωση μιας ενιαίας και τεκμηριωμένης στρατηγικής, που θα θέτει ως προτεραιότητα τη συνέχιση και ενίσχυση του ρόλου του ΙΝΕΒΥΠ.
Άλλωστε, όπως έχει αποδείξει επανειλημμένα η εμπειρία του παρελθόντος, οι αποσπασματικές και μεμονωμένες κινήσεις, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι, σπάνια βρίσκουν πρόσφορο έδαφος και ακόμη σπανιότερα οδηγούν σε ουσιαστικές λύσεις. Αντιθέτως, η συντονισμένη κινητοποίηση της Αυτοδιοίκησης, των πολιτικών εκπροσώπων του νομού, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των κοινωνικών φορέων, μπορεί να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για μια ουσιαστική διεκδίκηση, ικανή να ανατρέψει τη συγκυρία και τις ισορροπίες, επαναφέροντας το Ινστιτούτο στην τροχιά ανάπτυξης που του αρμόζει –και προφανώς δικαιούται συλλογικά ο τόπος μας.
Χρήσιμη, συναφώς, θα ήταν και η επίσημη τοποθέτηση θεσμικών φορέων, όπως το Υπουργείο Παιδείας και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, προκειμένου να αποσαφηνιστεί το τοπίο και οι προθέσεις για το «αύριο» αυτού του πυλώνα έρευνας και εξάπλωσης του βυζαντινού πολιτισμού.
