Το δικό του στίγμα στον εθνικό σχεδιασμό και τον διάλογο για τη διαχείριση του υδατικού δυναμικού επιχειρεί να δώσει ο Δήμος Ευρώτα, καταθέτοντας τις επίσημες θέσεις του στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η λεκάνη απορροής του ποταμού Ευρώτα αποτελεί αδιαμφισβήτητα μία από τις πλέον παραγωγικές και ζωτικές αγροτικές ζώνες της χώρας. Παράλληλα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από σύνθετες και οξυμένες προκλήσεις. Από τις ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες άρδευσης και τα έντονα φαινόμενα λειψυδρίας, μέχρι την επικίνδυνη υπεράντληση των υπόγειων υδροφορέων, την υφαλμύρωση των εδαφών και τους διαχρονικούς πλημμυρικούς κινδύνους.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο Δ. Ευρώτα χαιρετίζει τη σχετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας, υπογραμμίζοντας την αδήριτη ανάγκη η Εθνική Στρατηγική να μην περιοριστεί σε θεωρητικές διακηρύξεις, αλλά να συνοδευτεί από στοχευμένες, ουσιαστικές παρεμβάσεις στις περιοχές που δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις στους υδατικούς τους πόρους.
Το σχέδιο «Ευρώτας» σε 7 άξονες
Στην ανακοίνωσή του, ο Δήμος Ευρώτα εξειδικεύει τις παρεμβάσεις που θεωρεί απαραίτητες για την περιοχή σε επτά βασικούς άξονες:
1. Ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων του ποταμού Ευρώτα: Προτείνεται «η κατά προτεραιότητα υλοποίηση έργων αποθήκευσης επιφανειακών υδάτων μέσω της κατασκευής φραγμάτων και ταμιευτήρων στους πρόποδες του Ταϋγέτου και του Πάρνωνα, εντός της λεκάνης απορροής και των διοικητικών ορίων του Δ. Ευρώτα». Τα έργα αυτά θα επιτρέψουν: «τη συγκράτηση των χειμερινών απορροών, την αξιοποίηση των επιφανειακών υδάτων αντί της υπεράντλησης των υπόγειων υδροφορέων, τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων, την εξασφάλιση επαρκούς νερού για άρδευση, τη μείωση των επιπτώσεων της λειψυδρίας, τη συμβολή στην αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής».
2. Εκσυγχρονισμός των αρδευτικών δικτύων: Η στρατηγική, σύμφωνα με τον δήμο, «πρέπει να προβλέπει την άμεση χρηματοδότηση και υλοποίηση έργων εκσυγχρονισμού των αρδευτικών υποδομών». Ειδικότερα, προτείνεται: «η κατασκευή κλειστών πιεστικών αρδευτικών δικτύων, η αντικατάσταση των ανοικτών δικτύων με σύγχρονα κλειστά κυκλώματα, η εγκατάσταση συστημάτων τηλεμετρίας, τηλεελέγχου και ψηφιακής διαχείρισης του νερού, η μείωση των απωλειών νερού και της ενεργειακής κατανάλωσης». Παράλληλα, οι Τοπικοί Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) «πρέπει να ενισχυθούν θεσμικά και χρηματοδοτικά ώστε να εκσυγχρονίσουν τις υποδομές τους και να εφαρμόσουν σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης των αρδευτικών δικτύων».
3. Προστασία των υπόγειων υδροφορέων – Αντιμετώπιση της υφαλμύρωσης: Η παραλιακή ζώνη και ιδιαίτερα ο κάμπος από τη Γλυκόβρυση έως τη Στεφανιά παρουσιάζει έντονα φαινόμενα υφαλμύρωσης λόγω της υπεράντλησης των υπόγειων υδροφορέων. Προτείνεται: «η εκπόνηση ολοκληρωμένης υδρογεωλογικής μελέτης για την έκταση και την εξέλιξη του φαινομένου, η συνεχής παρακολούθηση της ποιότητας και της στάθμης των υπόγειων νερών, η εφαρμογή έργων τεχνητού εμπλουτισμού των υδροφορέων, η λήψη ειδικών μέτρων για την ανάσχεση της θαλάσσιας διείσδυσης». Η αντιμετώπιση της υφαλμύρωσης, τονίζει η Δημοτική Αρχή, «αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση της αγροτικής παραγωγής και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος».
4. Νέες υδρευτικές γεωτρήσεις.: Η κατασκευή νέων υδρευτικών γεωτρήσεων «θα πρέπει να πραγματοποιείται μόνο όπου τεκμηριώνεται επιστημονικά ότι δεν υπάρχει εναλλακτική δυνατότητα ασφαλούς υδροδότησης».
5. Αντιπλημμυρική προστασία του κάτω ρου του ποταμού Ευρώτα: Η περιοχή του κάτω ρου του ποταμού Ευρώτα παρουσιάζει διαχρονικά σημαντικά πλημμυρικά προβλήματα, τα οποία επιδεινώνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής. «Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αντιπλημμυρική προστασία των οικισμών: Βλαχιώτη, Έλους, Λεήμονα, Σκάλας, καθώς και των παρακείμενων αγροτικών εκτάσεων». Παράλληλα, «απαιτείται η άμεση αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων που προκαλούνται από τα ρέματα Λάκκα και Βορβάς, μέσω ολοκληρωμένων έργων διευθέτησης, ανάσχεσης και αντιπλημμυρικής προστασίας. Προτείνονται: «η εκπόνηση επικαιροποιημένων αντιπλημμυρικών μελετών, η διευθέτηση των ρεμάτων Λάκκα και Βορβάς, η κατασκευή έργων ορεινής υδρονομίας στις ανάντη λεκάνες, ο συστηματικός καθαρισμός και η συντήρηση της κοίτης του ποταμού Ευρώτα και των ρεμάτων, η δημιουργία σύγχρονου συστήματος παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρικών φαινομένων.
6. Ψηφιακή παρακολούθηση των υδατικών πόρων: Προτείνεται «η ανάπτυξη ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης της λεκάνης απορροής του ποταμού Ευρώτα, με συνεχή καταγραφή: των παροχών του ποταμού, της στάθμης των υπόγειων υδροφορέων, της ποιότητας των υδάτων, των αρδευτικών καταναλώσεων, των υδρομετεωρολογικών δεδομένων». Η αξιοποίηση των δεδομένων αυτών «θα επιτρέψει την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και την αποτελεσματικότερη διαχείριση του υδατικού δυναμικού».
7. Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή: Η Εθνική Στρατηγική «θα πρέπει να προβλέπει ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για περιοχές υψηλής τρωτότητας, όπως η λεκάνη του Ευρώτα, προκειμένου να υλοποιηθούν έργα αποθήκευσης νερού, εξοικονόμησης υδατικών πόρων, αντιπλημμυρικής προστασίας και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των αγροτικών περιοχών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», επισημαίνει ο Δ. Ευρώτα.
«Ζήτημα στρατηγικής σημασίας για τη Λακωνία
και την εθνική αγροτική παραγωγή»
Συμπερασματικά, η Δημοτική Αρχή θεωρεί ότι «η προστασία και η ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων της λεκάνης του ποταμού Ευρώτα αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας για τη Λακωνία και την εθνική αγροτική παραγωγή. Η κατασκευή έργων αποθήκευσης επιφανειακών υδάτων, ο εκσυγχρονισμός των αρδευτικών δικτύων, η προστασία των υπόγειων υδροφορέων, η αντιμετώπιση της υφαλμύρωσης, η ενίσχυση των ΤΟΕΒ και η υλοποίηση ολοκληρωμένων αντιπλημμυρικών έργων στον κάτω ρου του Ευρώτα και στα ρέματα Λάκκα και Βόρβας αποτελούν παρεμβάσεις άμεσης προτεραιότητας». Ζητά την ενσωμάτωση των παραπάνω προτάσεων «στον σχεδιασμό της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα και να αποτελέσουν αντικείμενο προτεραιοποίησης στα επόμενα χρηματοδοτικά προγράμματα, ώστε να διασφαλιστεί η υδατική ασφάλεια, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής».
Σχετικά με τη συμμετοχή του δήμου στη διαβούλευση, ο δήμαρχος Δήμος Βέρδος υποστήριξε, μεταξύ άλλων, πως «η ενεργή συμμετοχή του Δ. Ευρώτα στη δημόσια διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα επιβεβαιώνει τη σταθερή προσήλωσή του στην υπεύθυνη εκπροσώπηση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας και στην προώθηση τεκμηριωμένων προτάσεων για τα κρίσιμα ζητήματα της περιοχής».
«Πυρά» της αντιπολίτευσης του Π. Παυλάκη:
«Ωραία έκθεση ιδεών ερήμην του ΔΣ»
Στον αντίποδα, η μείζονα αντιπολίτευση του Δήμου Ευρώτα και η παράταξη «Όλοι Μαζί Νέα Αρχή» με επικεφαλής τον Παναγιώτη Παυλάκη, ασκεί δριμεία κριτική στη Δημοτική Αρχή, κατηγορώντας την για παράκαμψη του Δημοτικού Συμβουλίου και διαχειριστική ανεπάρκεια.
Αναφέρει λεπτομερώς: «Η Δημοτική Αρχή του Δήμου Ευρώτα απέδειξε για ακόμη μια φορά την πλήρη περιφρόνησή της προς τους θεσμούς και τους πολίτες. Κατέθεσε προτάσεις για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, παρακάμπτοντας πλήρως το Δημοτικό Συμβούλιο και αποφεύγοντας ακόμη και τη στοιχειώδη συζήτηση. Προφανώς, η διοίκηση που βρίσκεται στο τιμόνι από το 2018 φοβάται την αλήθεια που κρύβεται πίσω από άλλη μια θεωρητική «έκθεση ιδεών» από αυτές που μας έχει συνηθίσει.
Όταν η παράταξή μας “Όλοι Μαζί Νέα Αρχή” τόνιζε την επιτακτική ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο Δημοτικό Σχέδιο Διαχείρισης των Υδάτων και την αντιπλημμυρική προστασία, η δημοτική αρχή καταψήφιζε με αλαζονεία. Αντί για ένα σοβαρό, στρατηγικό σχέδιο διεκδίκησης κονδυλίων –όπως έκαναν με απόλυτη επιτυχία άλλοι δήμοι της Λακωνίας και ολόκληρης της χώρας εξασφαλίζοντας τεράστιες χρηματοδοτήσεις– η σημερινή διοίκηση προτιμούσε να αναλώνεται σε ανούσιες ημερίδες, φωτογραφίες και επικοινωνιακές εκθέσεις ιδεών.
Η σκληρή πραγματικότητα του προϋπολογισμού και των πεπραγμένων της οκταετίας την εκθέτει ανεπανόρθωτα:
• 10.000 ευρώ για το νερό: Ένας κωδικός-φάντασμα που παραμένει ανενεργός και στασιμότατος εδώ και τόσα χρόνια, απλώς για να γεμίζει τα χαρτιά.
• 500.000 ευρώ για πανηγύρια: Πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ για πολιτιστικές εκδηλώσεις και δημόσιες σχέσεις, τα οποία ξοδεύονται κανονικότατα.
• 5.000.000 ευρώ χαμένα από το 2018: Αυτό είναι το μεγαλύτερο μνημείο διαχειριστικής ανεπάρκειας. Ενώ οι κάτοικοι και οι αγρότες σε Σκάλα, Βλαχιώτη, Έλος και Λεήμονα πνίγονται σε κάθε νεροποντή και τα ρέματα Λάκκα και Βορβάς παραμένουν ωρολογιακές βόμβες, η δημοτική αρχή κατάφερε το ακατόρθωτο: Να χαθούν 5 εκατομμύρια ευρώ έτοιμων χρηματοδοτήσεων, συστηματικά, από την αρχή της θητείας της το 2018 μέχρι σήμερα!
Το μεγάλο ερώτημα: Πότε θα ξεκινήσουν αυτά τα έργα;
Καλούμε τη Δημοτική Αρχή να σταματήσει να κρύβεται πίσω από γενικόλογα κείμενα διαβούλευσης. Μπορούν να πουν ξεκάθαρα στους πολίτες πότε χρονικά θα ξεκινήσουν αυτά τα έργα-εκθέσεις ιδεών που ευαγγελίζονται; Πότε θα μπει το πρώτο σκάμμα για τα κλειστά δίκτυα; Πότε θα ξεκινήσει ο τεχνητός εμπλουτισμός; Ή μήπως θα παραπέμψουν το θέμα στις επόμενες δεκαετίες, όπως ακριβώς έκαναν από το 2018 μέχρι σήμερα, αφήνοντάς μας με άλλη μια έκθεση ιδεών στα χαρτιά;»
«Απόκρυψη για το παγωμένο Leader
και χωριά στον Καιάδα»
Και προσθέτει το στρατόπεδο Παυλάκη: «Η τακτική της διοίκησης είναι πλέον η απόλυτη συγκάλυψη. Αποκρύπτουν σκόπιμα την κατάσταση με την ένταξη του προγράμματος Leader για τις αρδευτικές γεωτρήσεις στο Δαφνί, επειδή γνωρίζουν ότι το έργο είναι πλήρως παγωμένο και δεν έχει προχωρήσει ούτε ένα εκατοστό εδώ και χρόνια. Δεν πανηγυρίζουν, γιατί δεν έχουν τι να δείξουν! Την ίδια στιγμή, επιβάλλουν άκρα του τάφου σιωπή για τις Κροκεές και τα υπόλοιπα χωριά του δήμου, τα οποία έχουν πετάξει κυριολεκτικά στον Καιάδα της αδιαφορίας τους, αφήνοντάς τα εντελώς εκτός σχεδιασμού.
Οι πολίτες του Δήμου Ευρώτα βλέπουν τι γίνεται γύρω τους και αντιλαμβάνονται πλέον ότι ο πολιτικός χρόνος της σημερινής διοίκησης τελείωσε οριστικά. Όσες εκθέσεις ιδεών και αν διαφημίσουν, η πραγματικότητα των τρύπιων δικτύων, των ανενεργών κωδικών, των χαμένων εκατομμυρίων από το 2018 και των επικοινωνιακών ημερίδων δεν κρύβεται.
Το νερό και η ασφάλεια των πολιτών είναι το μέλλον του τόπου μας και δεν κοστολογούνται με ψίχουλα. Ήρθε η ώρα για μια νέα αρχή με σοβαρότητα, λογοδοσία, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και πραγματικά έργα για όλους».




