Το οξύ πρόβλημα της φοιτητικής στέγης στην Πελοπόννησο, με ιδιαίτερη αναφορά και στη Σπάρτη, φέρνει στο Περιφερειακό Συμβούλιο η παράταξη της «Λαϊκής Συσπείρωσης», ζητώντας συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τη δημιουργία σύγχρονων, δημόσιων και δωρεάν φοιτητικών εστιών στις πόλεις όπου λειτουργούν πανεπιστημιακές σχολές.
Η επερώτηση κατατίθεται σε μια περίοδο κατά την οποία, μετά την ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής, χιλιάδες νέοι φοιτητές και οι οικογένειές τους βρίσκονται αντιμέτωποι με την αναζήτηση κατοικίας και το υψηλό κόστος που αυτή συνεπάγεται.
Όπως επισημαίνουν οι περιφερειακοί σύμβουλοι της παράταξης, το πρόβλημα επανέρχεται κάθε χρόνο χωρίς να έχει δοθεί ουσιαστική λύση, ενώ επικρίνουν την Περιφερειακή Αρχή για τη διαχρονική απάντηση ότι το θέμα δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητές της.
Με την επερώτησή της, η «Λαϊκή Συσπείρωση» ζητά από την Περιφερειακή Αρχή να διευκρινίσει ποιες πρωτοβουλίες έχει αναλάβει προς την κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας για τη δημιουργία νέων δημόσιων φοιτητικών εστιών σε Καλαμάτα, Τρίπολη, Σπάρτη, Ναύπλιο και Κόρινθο. Παράλληλα, ρωτά εάν έχουν ζητηθεί συγκεκριμένη χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα, καθώς και αν έχουν εντοπιστεί χώροι που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη στέγαση φοιτητών. Η παράταξη καλεί, τέλος, την Περιφερειακή Αρχή να στηρίξει το σχετικό αίτημα φοιτητών, οικογενειών και εκπαιδευτικών φορέων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «σύγχρονες, επαρκείς, αποκλειστικά δημόσιες και δωρεάν φοιτητικές εστίες», ώστε το κόστος στέγασης να μην αποτελεί εμπόδιο στην ολοκλήρωση των σπουδών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η «Λαϊκή Συσπείρωση», στις πέντε πόλεις της Περιφέρειας Πελοποννήσου όπου λειτουργούν πανεπιστημιακά τμήματα -Καλαμάτα, Τρίπολη, Σπάρτη, Κόρινθος και Ναύπλιο- ήταν εγγεγραμμένοι 16.587 προπτυχιακοί φοιτητές κατά το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024. Για το 2026, σύμφωνα με την επερώτηση, οι νέοι επιτυχόντες ανέρχονται συνολικά σε 2.349: 956 στην Καλαμάτα, 457 στην Τρίπολη, 420 στη Σπάρτη, 260 στην Κόρινθο και 256 στο Ναύπλιο.
Η αναντιστοιχία ανάμεσα στον φοιτητικό πληθυσμό και στις διαθέσιμες δημόσιες υποδομές στέγασης είναι μεγάλη. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Καλαμάτας, όπου η μοναδική Φοιτητική Εστία διαθέτει περίπου 200 δωμάτια, τα οποία καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες φοιτητών όλων των ετών.
Διαφορετική είναι πλέον η εικόνα στην Τρίπολη. Το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ολοκλήρωσε το 2025 τις διαδικασίες απόκτησης ιδιόκτητης Φοιτητικής Εστίας, χωρητικότητας άνω των 100 κλινών. Η δομή περνά πλέον στη φάση λειτουργίας της για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, καθώς το Πανεπιστήμιο άνοιξε ήδη τη διαδικασία αιτήσεων στέγασης για τους ήδη φοιτούντες, τις οποίες δεχόταν ως τις 20 Ιουλίου. Η εξέλιξη αυτή επικαιροποιεί την αρχική ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία οι πρώτοι φοιτητές αναμένονταν εντός του 2026.
Με την αγορά του συγκεκριμένου ακινήτου, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου διαθέτει πλέον τρεις ιδιόκτητες φοιτητικές εστίες, σε Καλαμάτα, Πάτρα και Τρίπολη. Σπάρτη, Κόρινθος και Ναύπλιο παραμένουν χωρίς αντίστοιχη δημόσια υποδομή.
Καλαμάτα: Αντιδράσεις και για τους όρους διαμονής
Την ίδια ώρα, στην Καλαμάτα το στεγαστικό πρόβλημα αποκτά μία ακόμη διάσταση, καθώς αντιδράσεις προκαλούν οι όροι διαμονής στην υπάρχουσα Φοιτητική Εστία.
Ο Σύλλογος Οικοτρόφων Φοιτητικής Εστίας Καλαμάτας, σε ανακοίνωσή του, καταγγέλλει αλλαγές στον εσωτερικό κανονισμό, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια σε φοιτητές που έχουν ανάγκη τη δημόσια στέγαση. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται στην καταβολή ποσού 100 ευρώ για τη διαμονή, καθώς και στην εφαρμογή ηλικιακού ορίου 27 ετών και χρονικού περιορισμού φοίτησης «ν+2».
Σύμφωνα με τον σύλλογο, οκτώ φοιτητές, οι οποίοι μέχρι σήμερα στεγάζονταν κανονικά στην Εστία, βρίσκονται αντιμέτωποι με τον αποκλεισμό τους λόγω υπέρβασης του ηλικιακού ορίου, παρότι, όπως υποστηρίζεται, εξακολουθούν να σπουδάζουν και να πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια. Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε δύο ακόμη φοιτητές οι οποίοι, αν και πληρούν τα κριτήρια και διέθεταν δωμάτιο τα προηγούμενα χρόνια, δεν υπέβαλαν εμπρόθεσμα την αίτησή τους για προσωπικούς λόγους. Όπως καταγγέλλεται, παρά τις παρεμβάσεις του Συλλόγου Οικοτρόφων, βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο απώλειας της στέγασής τους.
Οι οικότροφοι ζητούν να μη μείνει κανένας δικαιούχος εκτός Εστίας, να καταργηθεί η επιβάρυνση των 100 ευρώ και να μην εφαρμόζεται ηλικιακό όριο στη διαμονή. Επαναφέρουν, παράλληλα, το ζήτημα της ανακαίνισης του κτιρίου, ζητώντας να υλοποιηθούν οι σχετικές εξαγγελίες.
Σπάρτη: 420 νέοι φοιτητές,
μηδενικές δημόσιες κλίνες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Λακωνία παρουσιάζει η περίπτωση της Σπάρτης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην επερώτηση, στην πόλη καταγράφονταν 1.880 εγγεγραμμένοι προπτυχιακοί φοιτητές κατά το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024, ενώ για το 2026 αναφέρονται 420 νέοι επιτυχόντες.
Παρά την πολυετή παρουσία του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στην πόλη, η Σπάρτη εξακολουθεί να διαθέτει μηδενικές κλίνες δημόσιας φοιτητικής στέγασης. Κάθε φοιτητής που έρχεται από άλλη περιοχή είναι, επομένως, υποχρεωμένος να αναζητήσει στέγη στην ιδιωτική αγορά. Η περίπτωση της λακωνικής πρωτεύουσας, ωστόσο, έχει μία επιπλέον ιδιαιτερότητα. Η συζήτηση για τη δημιουργία φοιτητικής εστίας δεν ξεκινά σήμερα, ούτε από το μηδέν. Στην πόλη υπάρχει εδώ και δεκαετίες το κτίριο της παλιάς Μαθητικής Εστίας, το οποίο είχε προοριστεί να αξιοποιηθεί για τη στέγαση φοιτητών, χωρίς το εγχείρημα να έχει ολοκληρωθεί.
Η Εστία που έμεινε στη μέση
Το κτίριο της Μαθητικής Εστίας έχει μακρά και ιδιαίτερα προβληματική ιστορία. Ανεγέρθηκε τη δεκαετία του 1970, ενώ κατά τη δεκαετία του 1980 τμήμα του κατέρρευσε χωρίς να έχει προηγηθεί σεισμός. Η επιστημονική διερεύνηση που ακολούθησε είχε καταγράψει σοβαρές κατασκευαστικές αστοχίες.
Τα επόμενα χρόνια έγιναν προσπάθειες για την αποκατάσταση και αξιοποίησή του, ενώ το κτίριο συνδέθηκε με τον σχεδιασμό για δημιουργία φοιτητικής εστίας που θα κάλυπτε μέρος των στεγαστικών αναγκών των φοιτητών της Σπάρτης.
Το 2020 υπήρξε, μάλιστα, έντονη δημόσια αντιπαράθεση γύρω από χρηματοδότηση ύψους περίπου 8 εκατ. ευρώ, η οποία φερόταν να είχε προβλεφθεί για την αποκατάσταση του κτιρίου. Από τη μία πλευρά διατυπώθηκαν καταγγελίες ότι η σχετική πίστωση απεντάχθηκε και κατευθύνθηκε σε άλλες ανάγκες, ενώ η τότε Δημοτική Αρχή απαντούσε ότι είχε προβεί σε σειρά ενεργειών προς το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης (ΙΝΕΔΙΒΙΜ) και το Υπουργείο Παιδείας, ζητώντας την επανένταξη και ολοκλήρωση του έργου. Η υπόθεση αυτή δεν κατέληξε, πάντως, στην αποπεράτωση της Εστίας.
Αντίθετα, αυτό που τεκμηριώνεται επισήμως είναι ότι ακολούθησε μια σαφώς μικρότερης κλίμακας παρέμβαση για την ασφάλεια του κτιρίου. Τον Μάρτιο του 2021, επί δημαρχοντίας Π. Δούκα, ο Δ. Σπάρτης ανακοίνωσε την έναρξη εργασιών, έπειτα από μελέτη που είχε συντάξει η Τεχνική Υπηρεσία του και είχε αποστείλει στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Το έργο είχε τίτλο «Εργασίες βελτίωσης της ασφάλειας στο κτίριο της Φοιτητικής Εστίας Σπάρτης» και προϋπολογισμό 67.989,62 ευρώ. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του δήμου, είχε ήδη δημοπρατηθεί και οι προβλεπόμενες εργασίες είχαν ξεκινήσει. Μάλιστα, αναφερόταν τότε ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις βρίσκονταν σε πλήρη συμφωνία με τη συνολική μελέτη ολοκλήρωσης της Φοιτητικής Εστίας που είχε εκπονήσει η αρμόδια υπηρεσία του ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Παράλληλα, δήλωνε ότι θα συνέχιζε τις προσπάθειες προς το Υπουργείο Παιδείας για την πλήρη αποκατάσταση του κτιρίου, ώστε αυτό να καταστεί λειτουργικό. Πέντε χρόνια αργότερα, όμως, η Σπάρτη εξακολουθεί να μην έχει ούτε μία θέση σε δημόσια φοιτητική εστία.
Στο προσκήνιο ξανά η «ξεχασμένη» Εστία
Το ζήτημα της Φοιτητικής Εστίας επανήλθε στη δημόσια συζήτηση τον περασμένο Μάρτιο, με παρέμβαση του εκπαιδευτικού Βαγγέλη Μητράκου, ο οποίος έχει ασχοληθεί επανειλημμένα με ζητήματα παιδείας και της τοπικής κοινωνίας. Με αφορμή και την απόκτηση νέας Φοιτητικής Εστίας άνω των 100 κλινών στην Τρίπολη, ο Β. Μητράκος επανέφερε την πολυετή εκκρεμότητα της Σπάρτης, επισημαίνοντας ότι το κτίριο της παλιάς Μαθητικής Εστίας είχε ενταχθεί, κατά την τελευταία περίοδο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα και είχαν πραγματοποιηθεί εκτεταμένες εργασίες ενίσχυσης του φέροντος οργανισμού του, με τον σχεδιασμό να προβλέπει τη μετέπειτα λειτουργία του ως Φοιτητικής Εστίας για τις ανάγκες των τοπικών πανεπιστημιακών σχολών.
Στην παρέμβασή του, στις 3 Μαρτίου 2026, σημείωνε ότι το κτίριο παραμένει ημιτελές για περισσότερα από 15 χρόνια και υπογράμμιζε τη σημασία που θα είχε η λειτουργία του τόσο για τη στέγαση των φοιτητών, όσο και για τη διατήρηση και ανάπτυξη των πανεπιστημιακών τμημάτων της Σπάρτης. Παράλληλα, απέδιδε ιδιαίτερο ρόλο στον Δ. Σπάρτης, ζητώντας το θέμα να εισαχθεί προς συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο και να διαμορφωθεί συγκεκριμένος «οδικός χάρτης» διεκδίκησης και διαχείρισης, με τελικό στόχο την υλοποίηση της Φοιτητικής Εστίας.
Το ερώτημα για την επόμενη ημέρα
Υπό αυτό το πρίσμα, η επερώτηση της «Λαϊκής Συσπείρωσης» αποκτά ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον. Πέρα από το γενικό αίτημα δημιουργίας δημόσιων εστιών, στην περίπτωση της Σπάρτης τίθεται ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα: τι σχεδιασμός υπάρχει σήμερα για το κτίριο της παλιάς Μαθητικής Εστίας; Εν τέλει, μπορεί αυτό να αξιοποιηθεί για τον σκοπό για τον οποίο προοριζόταν επί σειρά ετών;
Τα ερωτήματα αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα από τη στιγμή που η πανεπιστημιακή παρουσία αποτελεί διαχρονικά κρίσιμο ζήτημα για την πόλη. Η δυνατότητα εξασφάλισης προσιτής στέγης δεν αφορά μόνο την καθημερινότητα των φοιτητών, αλλά συνδέεται και με την ελκυστικότητα των τοπικών τμημάτων και, ευρύτερα, με τη δυνατότητα της Σπάρτης να ενισχύσει τον χαρακτήρα της ως πανεπιστημιακή πόλη.
Για την ώρα, πάντως, η αντίφαση παραμένει. 420 νέοι επιτυχόντες προβλέπεται να φοιτήσουν φέτος στις σχολές της Σπάρτης, την ώρα που ο τόπος εξακολουθεί να διαθέτει μηδενικές δημόσιες φοιτητικές κλίνες κι ένα παροπλισμένο -για τον σκοπό για τον οποίο ανεγέρθηκε- οικοδόμημα που παραμένει εκκρεμότητα.
