Τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% την περίοδο 2027-2029 θέτει ως στόχο η κυβέρνηση, μέσα από ένα πρόγραμμα επενδύσεων και παρεμβάσεων που παρουσίασε η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο σχεδιασμός, συνολικού ύψους άνω των 5 δισ. ευρώ, προβλέπει περαιτέρω ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ενίσχυση των συστημάτων αποθήκευσης, ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και περιορισμό των ρευματοκλοπών. Παράλληλα, επιδιώκεται η μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) και η ενίσχυση του ανταγωνισμού μεταξύ των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας.
Κεντρική επιδίωξη είναι να αυξηθούν οι ώρες κατά τις οποίες η ζήτηση καλύπτεται από τη φθηνότερη παραγωγή φωτοβολταϊκών και αιολικών, ώστε να περιοριστεί η επίδραση του ακριβού φυσικού αερίου στη διαμόρφωση της χονδρεμπορικής τιμής.
Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα περισσότερα από 18 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, με το βάρος να μετατοπίζεται πλέον στην αποθήκευση ενέργειας. Ο στόχος είναι τα συστήματα αποθήκευσης να φθάσουν το 1,5 GW στα μέσα του 2027, τα 3 έως 4 GW το 2028 και τα 5 έως 7 GW μέχρι το 2030.
«Με επιπλέον αποθήκευση θα μειωθούν σημαντικά οι απογευματινές αιχμές και η ανάγκη να καίμε ακριβό φυσικό αέριο», ανέφερε ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος. Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε ότι η χώρα περνά από την «άμυνα απέναντι στην ακρίβεια» στη δημιουργία ενός αναχώματος έναντι των διεθνών ενεργειακών αναταράξεων.
Οι παράγοντες που απειλούν τον στόχο
Η επίτευξη της μείωσης κατά 30%, πάντως, εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων που δεν βρίσκονται όλοι υπό κυβερνητικό έλεγχο. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ξεπεράσει τα 75 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ το πετρέλαιο Μπρεντ κινείται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων και ανησυχιών για τις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή.
Εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, μέρος του οφέλους από τις εγχώριες παρεμβάσεις ενδέχεται να εξανεμιστεί. Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη μπαταριών, δικτύων και διασυνδέσεων απαιτεί σημαντικά κεφάλαια, σύνθετες διαδικασίες και έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων.
Κρίσιμο ρόλο στο σχέδιο κατέχουν και οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 7 δισ. ευρώ. Μετά την Κρήτη και τις Κυκλάδες, ακολουθούν τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο. Η σταδιακή κατάργηση της ακριβής ηλεκτροπαραγωγής από πετρέλαιο στα μη διασυνδεδεμένα νησιά εκτιμάται ότι θα επιτρέψει τη μείωση των ΥΚΩ, οι οποίες επιβαρύνουν τους λογαριασμούς όλων των καταναλωτών.
Παρεμβάσεις σχεδιάζονται επίσης για τον περιορισμό των ρευματοκλοπών, το ετήσιο κόστος των οποίων υπολογίζεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ, καθώς και για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης. Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνια, ενώ 1,7 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προορίζονται για ενεργειακές αναβαθμίσεις και αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης σε ευάλωτα νοικοκυριά.
Το καθοριστικό ζητούμενο είναι το όφελος από τις επενδύσεις και τη μείωση των επιμέρους χρεώσεων να περάσει τελικά στους λογαριασμούς των καταναλωτών. Ο στόχος του 30% παραμένει φιλόδοξος, καθώς ένα σημαντικό μέρος της ενεργειακής εξίσωσης εξακολουθεί να εξαρτάται από τις διεθνείς αγορές και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
