Σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης μεταξύ Ελλάδας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών αποκαλύπτει νέα έρευνα του PosoKanei, η οποία εξετάζει 432 προϊόντα που διατίθενται σε τουλάχιστον τέσσερις ευρωπαϊκές αγορές. Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια αγορά δύο ταχυτήτων, με τους Έλληνες καταναλωτές να πληρώνουν αισθητά ακριβότερα ορισμένα αγαθά, την ώρα που σε άλλες κατηγορίες οι εγχώριες τιμές εμφανίζονται σημαντικά χαμηλότερες.
Από τους 432 κωδικούς που εξετάστηκαν, οι 256 εμφανίζουν χαμηλότερη τιμή στην Ελλάδα, με μέση απόκλιση 23,7% από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αντίθετα, 176 προϊόντα πωλούνται ακριβότερα, με μέση διαφορά 22,3%.
Ο συνολικός αριθμητικός δείκτης διαφοράς διαμορφώνεται στο -7,6%, ωστόσο πίσω από αυτή την εικόνα κρύβονται σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία προϊόντων.
Καφές, δημητριακά και τροφές κατοικιδίων
στην κορυφή της ακρίβειας
Από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφονται στις τροφές κατοικιδίων, όπου 19 από τους 20 κωδικούς πωλούνται στην Ελλάδα ακριβότερα από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τη διαφορά να φτάνει το 25,9%.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στα δημητριακά πρωινού, με 21 από τα 26 προϊόντα να εμφανίζουν υψηλότερες ελληνικές τιμές και τον δείκτη διαφοράς να διαμορφώνεται στο +13,8%. Στους επτά κωδικούς που συγκρίθηκαν με τουλάχιστον έξι χώρες, η απόκλιση αυξάνεται στο 26,8%.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη εμφανίζεται και η κατηγορία του καφέ, με τις ελληνικές τιμές να είναι κατά 28,7% υψηλότερες από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές, κυρίως λόγω των μεγάλων αποκλίσεων στον espresso.
Ακριβότερα πωλούνται επίσης συγκεκριμένα προϊόντα πλυντηρίου πιάτων (+30%), βρεφικά γάλατα (+29,5%) και πατατάκια (+19,9%).
Σε επίπεδο μεμονωμένων προϊόντων, οι διαφορές είναι ακόμη μεγαλύτερες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί παγωτό συσκευασίας 406 γραμμαρίων, το οποίο εμφανίζεται στην Ελλάδα κατά 43,1% ακριβότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ακολουθούν η υγρή τροφή σκύλου (+38,3%), ο αλεσμένος καφές espresso (+31,6%) και τα δημητριακά με σοκολάτα (+31,1%).
Φθηνότερα τα είδη προσωπικής φροντίδας
Στον αντίποδα, αρκετές κατηγορίες προϊόντων προσωπικής υγιεινής εμφανίζουν σταθερά χαμηλότερες τιμές στην ελληνική αγορά.
Οι μεγαλύτερες διαφορές καταγράφονται στα αφρόλουτρα (-34,9%) και στις οδοντόκρεμες (-33,4%), ενώ ακολουθούν τα προϊόντα ακράτειας (-29,1%), τα σαμπουάν (-23,6%), οι βρεφικές πάνες (-23%) και τα αποσμητικά (-19,5%).
Σε μεμονωμένα προϊόντα, κρεμώδες αφρόλουτρο εμφανίζεται κατά 47,5% φθηνότερο στην Ελλάδα, ενώ κρεμοσάπουνο πωλείται κατά 40,9% χαμηλότερα από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο. Χαμηλότερες τιμές εντοπίζονται επίσης σε ορισμένα τρόφιμα, όπως τα σπαγγέτι (-34,1%), η κέτσαπ (-25,2%) και η μαγιονέζα (-20,9%).
Τι δείχνουν πραγματικά οι συγκρίσεις
Η έρευνα βασίζεται σε συγκρίσεις τιμών χωρίς ΦΠΑ, ώστε να μην επηρεάζονται τα αποτελέσματα από τους διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές. Για κάθε προϊόν χρησιμοποιήθηκε ο μέσος όρος τιμών 30 ημερών, ενώ όλοι οι κωδικοί συμμετείχαν ισόβαρα στους υπολογισμούς.
Από το σύνολο των προϊόντων, τα 256 συγκρίθηκαν με τουλάχιστον πέντε άλλες χώρες και τα 139 με τουλάχιστον έξι. Πρόσθετοι έλεγχοι επιβεβαίωσαν ότι οι βασικές αποκλίσεις σε κατηγορίες όπως οι τροφές κατοικιδίων, τα δημητριακά και τα είδη προσωπικής φροντίδας παραμένουν σταθερές.
Πάντως, διευκρινίζεται ότι το δείγμα δεν αποτελεί αντιπροσωπευτικό καλάθι κατανάλωσης, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τις ποσότητες που αγοράζουν τα νοικοκυριά. Συνεπώς, τα αποτελέσματα δεν επιτρέπουν το γενικό συμπέρασμα ότι η Ελλάδα είναι συνολικά ακριβότερη ή φθηνότερη από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Η πραγματική ακρίβεια κρίνεται στο ταμείο
Τα ευρήματα του PosoKanei αναδεικνύουν μια σημαντική διάσταση της ακρίβειας: οι μέσοι όροι δεν αποτυπώνουν απαραίτητα την οικονομική πίεση που βιώνει κάθε νοικοκυριό. Οι υψηλότερες τιμές σε προϊόντα συχνής κατανάλωσης μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ακόμη κι αν άλλες κατηγορίες αγαθών είναι φθηνότερες.
Παράλληλα, οι επαναλαμβανόμενες αποκλίσεις δημιουργούν ερωτήματα για τον ανταγωνισμό, την εμπορική πολιτική των προμηθευτών και τους παράγοντες που διαμορφώνουν τις τελικές τιμές στην ελληνική αγορά.
Μέσω του PosoKanei, η Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια και να αναδείξει τις κατηγορίες που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση. Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών, καθώς για τον καταναλωτή η ακρίβεια δεν μετριέται στους στατιστικούς δείκτες, αλλά στον λογαριασμό που πληρώνει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.




