Νέο πακέτο παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους επεξεργάζεται η κυβέρνηση, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρεί τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα. Τα μέτρα αναμένεται να εξειδικευτούν εντός της εβδομάδας και θα επικεντρώνονται στη θέρμανση, στο πετρέλαιο κίνησης και στον έλεγχο της αγοράς καυσίμων.

Βασικός στόχος είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης, από τις 15 Οκτωβρίου, να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Χωρίς παρέμβαση, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να πλησιάσει ακόμη και τα 2 ευρώ, γεγονός που καθιστά αναγκαία συνολική επιδότηση τουλάχιστον 25 λεπτών ανά λίτρο, με συμμετοχή τόσο του κρατικού προϋπολογισμού όσο και των διυλιστηρίων.

Η λεγόμενη «διπλή ασπίδα» προβλέπει, αφενός, άμεση μείωση της τιμής στην αντλία και, αφετέρου, οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Παράλληλα, εξετάζεται η διεύρυνση των εισοδηματικών ή περιουσιακών κριτηρίων, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι και να ενισχυθούν ιδιαίτερα τα νοικοκυριά με αυξημένες ανάγκες θέρμανσης.

Στο τραπέζι βρίσκεται και η παράταση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης για τον Οκτώβριο. Η σημερινή παρέμβαση ανέρχεται συνολικά σε 15 λεπτά ανά λίτρο –10 λεπτά από το κράτος και 5 από τα διυλιστήρια–, ωστόσο η λιανική τιμή του diesel εξακολουθεί να υπερβαίνει τα 2 ευρώ. Η άνοδος αυτή επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα, την αγροτική παραγωγή και συνολικά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.

Δεν αποκλείεται, επίσης, η επαναφορά έκτακτου πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, τόσο στην εμπορία όσο και στα πρατήρια καυσίμων. Στόχος είναι να αποτραπούν υπερβολικές ανατιμήσεις στην εγχώρια αγορά, πέραν εκείνων που δικαιολογούνται από τις διεθνείς διακυμάνσεις.

Παρέμβαση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης δεν προβλέπεται άμεσα, καθώς απαιτείται ευρωπαϊκή συνεννόηση και μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να θέσει το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, επιδιώκοντας τη δυνατότητα προσωρινής μείωσης των φορολογικών επιβαρύνσεων στα καύσιμα. Μια τέτοια απόφαση θα είχε ευρύτερη και μονιμότερη επίδραση στις τιμές από τις επιδοτήσεις στην αντλία.

Η διεθνής αβεβαιότητα παραμένει έντονη, με το Brent να κινείται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, μετά τη νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στις ενεργειακές υποδομές και τις μεταφορές. Η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης και τη δυνατότητα διατήρησης της ομαλής τροφοδοσίας της παγκόσμιας αγοράς.

Η κυβέρνηση επιδιώκει τα μέτρα να είναι προσωρινά και όσο το δυνατόν περισσότερο στοχευμένα, ώστε να στηριχθούν πολίτες και επιχειρήσεις χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Εφόσον, πάντως, οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης ή διεύρυνσης του πακέτου στήριξης.