Ο κύβος ερρίφθη για ανάπλαση του Ευρώτα

«Πράσινο φως» για πρόταση χρηματοδότησης του έργου της ΠΕ Λακωνίας

Τετάρτη, 18 Νοέμβριος 2026 09:47 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Ο κύβος ερρίφθη για ανάπλαση του Ευρώτα

Το εγχείρημα για το καταλυτικό «λίφτινγκ» του ποταμού Ευρώτα, που υπόσχεται να φέρει τη Σπάρτη πιο κοντά στην ιστορική της κοίτη και να αλλάξει το ρου της σύγχρονης ιστορίας της, παίρνει τον δρόμο του. Η ανάπλαση της παρευρώτιας ζώνης περνά από τη θεωρία στη φάση της συμβατικής και χρηματοδοτικής δρομολόγησης. 

Η θεσμική αφετηρία της επικείμενης παρέμβασης είναι απολύτως ευκρινής. Πρόκειται για έργο της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας, με τη σύμπραξη του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, το οποίο μελετάται, χρηματοδοτείται και υλοποιείται από την Αντιπεριφέρεια Λακωνίας, με εκκίνηση της διαδικασίας το 2021. Την ίδια στιγμή, ο Δήμος Σπάρτης έχει δηλώσει τεχνική αδυναμία της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών να αναλάβει μόνη της το εγχείρημα και συνάπτει προγραμματική σύμβαση επειδή στο αντικείμενο περιλαμβάνονται και δημοτικές οδοί. Η διαπίστωση της τεχνικής αδυναμίας ακολουθεί πλέον τη διαδικασία του νέου Διοικητικού Κώδικα μέσω δημοτικής επιτροπής και δημοτικού συμβουλίου για την επικουρική άσκηση αρμοδιοτήτων. Ο Δ. Σπάρτης συμβάλλεται θεσμικά σε τριμερή προγραμματική σύμβαση, λόγω δημοτικών οδών και παρευρώτιων υποδομών.

Στο πλαίσιο αυτό, με απόφασή της η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης ύψους 4,58 εκατ. €, μέσω του προγράμματος Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, για τη μελέτη και κατασκευή του έργου ανάπλασης της περιοχής του Ευρώτα, από την παλιά γέφυρα έως το Ιερό της Ορθίας Αρτέμιδος.

Ομόφωνο «ναι» από τη Δημοτική Επιτροπή
Στη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, την Τρίτη (17/11), συζητήθηκε η υποβολή πρότασης χρηματοδότησης για τη μελέτη και κατασκευή της ανάπλασης από την παλιά γέφυρα ως το Ιερό Ορθίας Αρτέμιδος και η σύναψη προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Πελοποννήσου, Δ. Σπάρτης και Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης. Το θέμα τέθηκε στη Δημοτική Επιτροπή, αλλά και στο κατεπείγον ΔΣ της περασμένης Παρασκευής (13/11), καθώς η σχετική προθεσμία εκπνέει την Τετάρτη (18/11).

Ο δήμαρχος Μιχάλης Βακαλόπουλος τόνισε ότι το μελλούμενο έργο θα αλλάξει τον τρόπο ανάπτυξης της πόλης. Όπως ανέφερε, εντάσσεται για πρώτη φορά στον οικιστικό ιστό ο ιστορικός Ευρώτας «ώστε να πάψει να αποτελεί όριο» και να λειτουργήσει ως χώρος αναψυχής με υποδομές ανθεκτικότητας, σημειώνοντας ότι ο κύβος ερρίφθη μαζί με την Περιφέρεια ως στρατηγική επιλογή για ένα βιώσιμο πράσινο μέλλον.

Ο Νίκος Τσούκλερης επεσήμανε ότι η Σπάρτη πρέπει να στραφεί στην ανατολική πλευρά και να «ακουμπήσει» στον Ευρώτα, συνδέοντας σημαντικές παρευρώτιες αρχαιότητες -όπως το Ιερό του Αστραβάκου και ο βωμός του Ευρώτα ή του Λυκούργου- με το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, ώστε να αυξηθεί η παραμονή των επισκεπτών. Παρατήρησε όμως ότι ενώ το οικονομικό αντικείμενο κινείται κοντά στα μεγέθη της στρατηγικής της ΒΑΑ -περί τα 4.300.000 ευρώ τότε και περίπου 4.400.000 ευρώ τώρα-, το φυσικό αντικείμενο υπολείπεται έντονα. Η αρχική ΒΑΑ προέβλεπε από τη μεταλλική γέφυρα του Ευρώτα έως τις εκβολές του Κνακίωνα περίπου 700 στρέμματα και 3,5 χιλιόμετρα, ενώ τώρα πρόκειται για περίπου 1.200 μέτρα από τη γέφυρα έως το Ιερό της Ορθίας Αρτέμιδος και περίπου 35 στρέμματα, εκτιμώντας ότι έπρεπε τουλάχιστον να φτάνει έως τη νέα είσοδο και να καλύπτει όλο τον αστικό ιστό.

Ο δήμαρχος απάντησε ότι το αρχικό πλάνο όντως αφορούσε μεγαλύτερο κομμάτι, και διευκρίνισε ότι το ποσό ανέρχεται με τις υπερδεσμεύσεις στα 4.580.000 ευρώ. Σημείωσε ότι περιλαμβάνεται η ενσωμάτωση της δυτικής όχθης όπου οι υποδομές μεταβάλλουν το κοστολόγιο και υπογράμμισε ότι πρόκειται για μελέτη-κατασκευή που αφορά προμελέτη και διαδικασία μελέτης κατασκευής. Επεσήμανε ότι υπάρχει κοινό όραμα με τον περιφερειάρχη Δημήτρη Πτωχό για έργα υποδομής, αντιπλημμυρικά και χώρους αναψυχής και πάρκου.

Ο αντιδήμαρχος Παναγιώτης Τριτάκης εξήγησε ότι μετά από επαφές με την Περιφέρεια η μείωση του φυσικού αντικειμένου οφείλεται στη μεταβολή του ορίου του ποταμού έπειτα από πλημμυρικά φαινόμενα και στην αδυναμία -προς το παρόν- εξεύρεσης παρόχθιων δημόσιων χώρων λόγω αλλαγής της κοίτης. Άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στο μέλλον, με ευρύτερο αντιπλημμυρικό έργο διευθέτησης και οριστικοποίηση ζωνών, να ακολουθήσει το υπόλοιπο αντικείμενο. Ο Μιχάλης Βακαλόπουλος τόνισε ότι μιλά με τα υφιστάμενα δεδομένα των 1.200 μέτρων ως θετικό και δύσκολο πρώτο βήμα.

Ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Δημοσθένης Κακούρος, ανέφερε ότι η Περιφέρεια μελετά το έργο από το 2021 βάσει της αρμοδιότητάς της για τη διευθέτηση των ποταμών, σημειώνοντας ότι είναι πρωτίστως αντιπλημμυρικό και κατόπιν αρχιτεκτονικό με διαμόρφωση παρόχθιων χώρων. Είπε ότι η αδυναμία ολοκλήρωσης της μελέτης διευθέτησης στο υπόλοιπο τμήμα λόγω πλημμυρικών λεκανών οδήγησε στη μείωση του μήκους, καθώς προέχει η προστασία της πόλης και του βιολογικού καθαρισμού, εκτιμώντας παράλληλα ότι η ανάπλαση και το νέο μουσείο θα φέρουν μεγάλο τουριστικό όφελος. 

Ο Παναγιώτης Παυλής μίλησε για δύο διαφορετικά έργα στον Ευρώτα. Ένα είναι το αντιπλημμυρικό από την Περιφέρεια, με ανάπλαση της κοίτης και διάφορα αντιπλημμυρικά μέτρα στήριξης, «ώστε να εξασφαλιστεί η κοίτη και να μην έχουμε πλημμυρικά φαινόμενα το χειμώνα». Και δεύτερον, είναι η ανάπλαση πλησίον του ποταμού, που αφορά τη δέσμευση των χρημάτων που αφορούν το Δ. Σπάρτης. «Θα είναι ένα πολύ θετικό κομμάτι, γιατί από μια παρουσίαση της προμελέτης του έργου, είχε πολλούς χώρους περιπάτου», σημείωσε.

Μετά το αίτημα του Ν. Τσούκλερη να έρθει η προμελέτη και στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο δήμαρχος σημείωσε ότι η διαδικασία δεν έπρεπε να γίνει όπως την περασμένη Παρασκευή στην έκτακτη συνεδρίαση του ΔΣ (σσ παρακάτω), όταν λειτούργησε ενημερωτικά. Εξέφρασε ακόμη την ευχή για ομαλή εξέλιξη σε ένα δύσκολο ξεκίνημα και διαβεβαίωσε τον κ. Τσούκλερη ότι το θέμα θα έρθει και στο ΔΣ με ουσιαστική ανάλυση όταν ωριμάσει περαιτέρω η μελέτη. 

911711909 2616502835520727 2904098732772745299 n

Άρον-άρον στο ΔΣ η τεχνική αδυναμία του δήμου
Στην κατεπείγουσα συνεδρίαση της Παρασκευής (13/11), το θέμα της επικουρικής άσκησης αρμοδιότητας και της προγραμματικής σύμβασης με την Περιφέρεια προκάλεσε έντονη συζήτηση. 

Ο εισηγητής, αντιδήμαρχος Δημοσθένης Κακούρος σημείωσε ότι η Περιφέρεια έστειλε το σχέδιο της προγραμματικής στις 11 Νοεμβρίου και ότι δεν έχει συζητηθεί σε συλλογικό όργανο του δήμου πέρα από προφορική παρουσίαση πρόθεσης μελέτης χωρίς σχέδια. Είπε ότι η ανάπλαση ποταμού είναι μελετητικά δύσκολη, ότι το έργο περιορίστηκε λόγω λεκανών απορροής, ότι οι προθεσμίες της ΒΑΑ έφεραν το κατεπείγον, ότι η Τεχνική Υπηρεσία του δήμου δεν έχει πολιτικό μηχανικό και ότι εξαρχής συμφωνήθηκε η μελέτη και κατασκευή από την Περιφέρεια.

Η Ντία Τζανετέα υπογράμμισε ότι η ανάδειξη του Ευρώτα δεν είναι τυπική ή κατεπείγουσα διαδικασία, σημειώνοντας ότι το μεσημέρι της ίδιας ημέρας εστάλησαν περίπου 200 σελίδες χωρίς χρόνο μελέτης, ότι το αρχικό έργο ήταν 3,5 χιλιόμετρα έως τον Κνακίωνα και τώρα φτάνει έως το Ιερό Ορθίας Αρτέμιδος. Επέκρινε το ότι λείπει ενημέρωση, διαβούλευση και αρχιτεκτονικός διαγωνισμός με νέους επιστήμονες, μαθητές και πολίτες, τόνισε ότι στηρίζει τη σύμβαση λόγω γνώσης της Περιφέρειας, αλλά η Δημοτική Αρχή αδικεί το έργο. 

Ο Βαγγέλης Βαλιώτης ανέφερε ότι το θέμα έπρεπε να συζητηθεί σε τακτική συνεδρίαση και όχι σε κατεπείγουσα με τηλεδιάσκεψη, ενώ παρατήρησε ότι η μείωση έως τον Ναό της Ορθίας Αρτέμιδος αφήνει εκτός μεγάλο τμήμα. Ζήτησε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, έλευση της αρχιτεκτονικής μελέτης στο δημοτικό συμβούλιο, άρθρο στη σύμβαση για τα στάδια υλοποίησης, συνεργασία Δήμου-Περιφέρειας και συμμετοχή των δημοτικών τεχνικών υπηρεσιών.

Η Τασία Κανελλοπούλου είπε ότι ο δήμος γνώριζε από τον Ιούλιο του 2025 χωρίς συζήτηση ή προτάσεις προς την Περιφέρεια επί έναν χρόνο, μίλησε για εκχώρηση εν λευκώ, πρότεινε διαγωνισμό ιδεών, σημείωσε ότι το κόστος μελέτης-κατασκευής είναι περίπου 4,5 εκατομμύρια με ΦΠΑ χωρίς βεβαιότητα επάρκειας. Ανέφερε ακόμα ότι ο δήμος παραδίδει την Παλαιολόγου, τον Ευρώτα και άλλα έργα σε εξωτερικούς φορείς χάνοντας τον έλεγχο, και ανακοίνωσε ότι θα υπερψηφίσει, αλλά θα ζητήσει ακρόαση από τον αντιπεριφερειάρχη Θ. Βερούτη και συνάντηση με πολίτες. 

Ο Πέτρος Δούκας έκανε λόγο για «αργοκίνητη» Περιφέρεια από το 2022–2023 που φέρνει το θέμα κατεπείγον τελευταία στιγμή, συμφώνησε με Βαλιώτη και Κανελλοπούλου και ζήτησε να κληθεί η Περιφέρεια σε επόμενη συνεδρίαση.

Ο αντιδήμαρχος Παναγιώτης Τριτάκης γνωστοποίησε ότι τον Οκτώβριο του 2025 ήταν γνωστή η πρόταση μέσω ΒΑΑ, αλλά η Περιφέρεια αντιμετώπισε προβλήματα στην έκταση, ότι ο δήμος πίεσε και ότι υπήρχε χρόνος στη Δημοτική Επιτροπή για μελέτη των προμελετών. 

Ο Γιώργος Κουρεμπής σημείωσε ότι η χρηματοδότηση ΒΑΑ ήταν αναμενόμενη στο ΕΣΠΑ 2021–2027 και ότι οι 205 σελίδες εστάλησαν χωρίς έγκαιρη ενημέρωση. Ισχυρίστηκε ότι ο δήμος φάνηκε απροετοίμαστος στην πρώτη και δεύτερη πρόσκληση με την τροποποίηση έως τις 18 Νοεμβρίου να φέρνει το κατεπείγον, ζήτησε ενημέρωση του σώματος στα στάδια υλοποίησης και προειδοποίησε ότι τέτοιες ευκαιρίες δεν δίνονται εύκολα. 

Ο Γιάννης Καρμοίρης παρατήρησε ότι για τη Λαϊκή Αγορά αφιερώθηκαν 6,5 ώρες, ενώ το συγκεκριμένο θέμα πέρασε επιδερμικά. Επεσήμανε ότι ο δήμος παραδίδει τη μελέτη στην Περιφέρεια -όπως την Παλαιολόγου σε «Πάρνωνα» και ΔΕΠΑΝ- και αρκείται σε μικρά έργα. Τόνισε ότι «όταν η μελέτη περάσει στη φάση κατασκευής, συνήθως δεν αλλάζει τίποτα, γι’ αυτό πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ιδέες τώρα». Μεταφέρει δε, τη θέση του Ν. Τσούκλερη ότι «είναι αδιανόητο ο δήμος να μην έχει κανένα λόγο σε τέτοιες παρεμβάσεις».

Η «ακτινογραφία» του σχεδιασμού 
με αφετηρία το 2021
Τον Μάιο του 2021, με εισήγηση του αντιπεριφερειάρχη Λακωνίας, Θεόδωρου Βερούτη, η Οικονομική Επιτροπή της Περιφέρειας ενέκρινε τη διακήρυξη της μελέτης ανάδειξης τμήματος του Ευρώτα από την Παλιά Γέφυρα έως τον Κνακίωνα, μήκους περίπου 3,5 χιλιομέτρων και έκτασης περίπου 590 στρεμμάτων, με υδραυλικές, στατικές, τοπογραφικές, συγκοινωνιακές, αρχιτεκτονικές, περιβαλλοντικές, γεωτεχνικές-γεωλογικές, Η/Μ και φυτοτεχνικές μελέτες. Ο σχεδιασμός προέβλεπε οριοθέτηση και έργα διευθέτησης, στατικό και αντισεισμικό έλεγχο και αποκατάσταση της παλαιάς μεταλλικής γέφυρας μήκους περίπου 135 μέτρων για καθορισμό χρήσης ως οδογέφυρα ή πεζογέφυρα, παραποτάμια διαδρομή ήπιας κυκλοφορίας τύπου πεζόδρομου-ποδηλατοδρόμου σε σύνδεση με υφιστάμενους δρόμους, το πλακόστρωτο μονοπάτι δίπλα στα παρευρώτια μνημεία και πεζογέφυρα σύνδεσης των δύο όχθεων. Περιλάμβανε ακόμη χώρους στάσης, πληροφόρησης και τεκμηρίωσης κοντά σε αρχαιολογικούς χώρους με σύμφωνη γνώμη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας και πορεία ενοποίησης από τη θέση «Βαβύκα» με βάσεις αρχαίας γέφυρας έως την υφιστάμενη. Στις προβλέψεις εντάσσονταν επίσης οικολογικές παρεμβάσεις κατά προτεραιότητα σε δημόσιες εκτάσεις -χώρους ανάπαυσης και παρατηρητήρια πουλιών-, ήπια αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων όπως γήπεδα τένις, αντλιοστάσιο και βιολογικός καθαρισμός, καθώς και φωτισμό, καθαρισμούς και δενδροφυτεύσεις.

Τον Μάιο του 2025 εγκρίθηκε η ΣΒΑΑ Σπάρτης μέσω ΕΣΠΑ 2021–2027, θέτοντας τον Ευρώτα στον πυρήνα της σύνδεσης πόλης και ποταμού, για να περάσει σήμερα το έργο στην κρίσιμη φάση της υποβολής, με αφετηρία το τμήμα από την παλιά Γέφυρα έως το Ιερό Ορθίας Αρτέμιδος.

907646593 2616502438854100 7482740797547138936 n

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ / ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ
Του Αντρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
Του Αντρέα Πετρουλάκη

Πρόσφατα Νέα