Το αρχαιότερο, βαθύτερο και πιο εκτεταμένο «νεκροταφείο φαλαινών» που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα ανακαλύφθηκε στον νοτιοανατολικό Ινδικό Ωκεανό, προκαλώντας το παγκόσμιο ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Τα απολιθώματα χρονολογούνται σε περισσότερα από 5 εκατομμύρια χρόνια και βρίσκονται σε βάθη που ξεπερνούν τα 7.000 μέτρα, καθιστώντας το εύρημα μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αν και παρόμοια «νεκροταφεία φαλαινών» έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, τα περισσότερα βρίσκονται σε βάθη μικρότερα των 4.000 μέτρων. Η νέα ανακάλυψη ξεχωρίζει τόσο για το εξαιρετικά μεγάλο βάθος όσο και για την έκτασή της, καθώς καλύπτει εκατοντάδες χιλιόμετρα στον πυθμένα του ωκεανού.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες της Κίνας, της Ιταλίας και της Νέας Ζηλανδίας, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ειδικό βαθυσκάφος για να εξερευνήσουν τη ζώνη ρηγμάτων Diamantina, μια περιοχή που σχηματίστηκε πριν από 50 έως 60 εκατομμύρια χρόνια κατά τον διαχωρισμό της Αυστραλίας από την Ανταρκτική. Κατά τη διάρκεια 32 καταδύσεων εντοπίστηκαν 485 σημεία με απολιθώματα φαλαινών, καθώς και πέντε σύγχρονα κουφάρια σε διαφορετικά στάδια αποσύνθεσης.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα περιλαμβάνονται απολιθωμένα κρανία εξαφανισμένων ειδών ραμφοφαλαινών, όπως το *Pterocetus benguelae*, ηλικίας περίπου 5,3 εκατομμυρίων ετών, αλλά και ένα νέο είδος που έλαβε την ονομασία *Pterocetus diamantinae*. Το μεγαλύτερο απολίθωμα που βρέθηκε ήταν σκελετός φάλαινας της Ανταρκτικής μήκους περίπου πέντε μέτρων.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε στους επιστήμονες η πλούσια θαλάσσια ζωή που αναπτύσσεται γύρω από τα κουφάρια των φαλαινών. Καρκινοειδή, μαλάκια, σκουλήκια που τρέφονται από τα οστά και εύθραυστα αστεροειδή βρέθηκαν να συνθέτουν ένα ξεχωριστό οικοσύστημα, με αρκετά από τα είδη να θεωρείται πιθανό ότι δεν έχουν ακόμη περιγραφεί από την επιστήμη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα λεγόμενα *whale falls* λειτουργούν ως «νησιά ζωής» στα μεγάλα βάθη των ωκεανών, προσφέροντας τροφή και καταφύγιο σε οργανισμούς που ζουν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Η πυκνότητα των ευρημάτων, που φτάνει σχεδόν τους 800 σκελετούς φαλαινών ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο σε ορισμένα σημεία, θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη και δημιουργεί νέα ερωτήματα για τις μεταναστευτικές διαδρομές των φαλαινών και τη γεωλογική ιστορία της περιοχής.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανακάλυψη θα συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση της εξέλιξης των κητωδών, αλλά και της βιοποικιλότητας των ακραίων θαλάσσιων οικοσυστημάτων, υπενθυμίζοντας ότι μεγάλα τμήματα των ωκεανών παραμένουν ακόμη ανεξερεύνητα.