Η Μάνη συναντά το Βυζάντιο στον «Κήπο Περίκλειστο», τη νέα ατομική έκθεση του Λεωνίδα Μιχαλάκου, που εγκαινιάζεται το Σάββατο 31 Ιανουαρίου στις 17.30 στο Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού. Η έκθεση φιλοξενεί δεκατρία μικρών διαστάσεων ζωγραφικά έργα και δύο γλυπτά, όπου η τέχνη και η ιστορία ενώνονται σ’ ένα μοναδικό εικαστικό ταξίδι.
Από τη Μάνη στους βυζαντινούς ναούς
«Κατάγομαι από την προσηλιακή Μάνη και ζω και εργάζομαι τα τελευταία χρόνια στον Κότρωνα», λέει ο ίδιος ο καλλιτέχνης. Η μανιάτικη καταγωγή του Λεωνίδα Μιχαλάκου είναι η πηγή όλων των εικόνων και των μύθων που τον εμπνέουν. Τα έργα του αναδύονται από την περιήγησή του στους βυζαντινούς ναούς της Μάνης, μνημεία του 11ου–13ου αιώνα, όπου κάθε πέτρα, κάθε ανάγλυφο και κάθε επιγραφή αφηγείται τη σιωπηλή ιστορία των αιώνων. «Καμιά υπερβολή, πουθενά», σημειώνει ο καλλιτέχνης. «Αισθάνεσαι ότι δεν είσαι ένας απλός επισκέπτης, αλλά ευλογημένος προσκυνητής».
Το κεντρικό παραλληλόγραμμο σχήμα που συναντάται σε κάθε έργο παραπέμπει στους κήπους της παράδοσης, περιβαλλόμενο από μαιάνδρους, οδοντωτές ταινίες και καφασωτά στοιχεία που θυμίζουν την αρχιτεκτονική των μανιάτικων ναών. Κάθε έργο είναι ένα μικρό αριστούργημα που συγκεντρώνει παλιές μνήμες και ιστορία, σμιλεμένα με χρυσό, αργυρό και αυγοτέμπερα πάνω σε ξύλα που προέρχονται από αναπαλαιώσεις ή από εγκαταλελειμμένα αντικείμενα.
Η γραφή της μνήμης και τα μοιρολόγια
Η αγάπη του Μιχαλάκου για τη βυζαντινή γραφή ξεκίνησε με μαθήματα παλαιογραφίας, που τον οδήγησαν να ενσωματώσει στους πίνακές του στίχους από μανιάτικα μοιρολόγια. «Μεγάλωσα μέσα στην παραμυθία των μοιρολογιών και των θρύλων της Μάνης…», εξομολογείται. Οι στίχοι αυτοί, γραμμένοι με κεφαλαιογράμματα, συνυφαίνονται με τα βυζαντινά σύμβολα και δημιουργούν έργα που διαθέτουν όχι μόνο εικόνα αλλά και «ήχο» και οσμή: η μυρωδιά του παλιού ξύλου, του λιβανιού και της ιστορίας γίνεται μέρος της εμπειρίας του θεατή.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης δύο έργα σε χειροποίητο κινέζικο χαρτί: το ποίημα του Νίκου Γκάτσου «Μανιάτικος Εσπερινός» και το ποίημα του Λευκάδιου Χερν «Είμαι εγώ ο ένας», και τα δύο γραμμένα και κοσμημένα με τη βυζαντινή τεχνική, ενισχύοντας την αίσθηση της συνέχειας της παράδοσης.
Γλυπτά και το εικαστικό σύμπαν
Τα δύο γλυπτά της έκθεσης, το «Κεφάλι κόρης με χρυσό σκουλαρίκι» σε μανιάτικη πέτρα και το «Τάμα» από ξύλο, ορείχαλκο και μελισσοκέρι, συμπληρώνουν το εικαστικό σύμπαν του Μιχαλάκου. Η επιμελήτρια Σοφία Πελοποννησίου-Βασιλάκου φρόντισε να τοποθετήσει τα έργα στον χώρο με τέτοιο τρόπο ώστε να αναδειχθούν τα μυστικά και οι μνήμες τους. Το Ίδρυμα Κατακουζηνού, με την ιστορία και τη γοητεία του, προσφέρει το ιδανικό σκηνικό για τον «Κήπο Περίκλειστο», όπου οι θρύλοι της Μάνης και οι μύθοι του Βυζαντίου ζωντανεύουν ξανά.
Η έκθεση διαρκεί έως τις 27 Φεβρουαρίου, με ώρες λειτουργίας κάθε Τετάρτη και Παρασκευή 17.30–19.30. Ένα ταξίδι στο χρόνο και στον χώρο, μέσα από τα μάτια ενός Μανιάτη καλλιτέχνη, περιμένει τον επισκέπτη να το ζήσει.
