Μια βραδιά γεμάτη συγκίνηση, ιστορικές μνήμες, μουσική και αυθεντική ποντιακή φιλοξενία έζησαν όσοι βρέθηκαν το Σάββατο 11 Ιουλίου στον προαύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου στο Καστρί Καστορείου, όπου πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση «Σο πέραν τη μαχαλάν, μουχαμπέτια και χαράν».
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από τον Σύλλογο Γυναικών Καστορείου και τον Σύλλογο Ποντίων Λακωνίας «Ο Πόντος», αποτέλεσε ένα ζωντανό αφιέρωμα στην ιστορία, την πίστη και την πολιτιστική κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού. Κεντρικό της θέμα ήταν ο καθοριστικός ρόλος της θρησκείας στη ζωή των Ελλήνων του Πόντου, καθώς η Ορθόδοξη πίστη υπήρξε διαχρονικά ο βασικός άξονας που κράτησε ζωντανή την ταυτότητα, τη γλώσσα και τις παραδόσεις των Ποντίων ακόμη και στις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας τους.
Ο τίτλος της εκδήλωσης, στην ποντιακή διάλεκτο, παραπέμπει στις γειτονιές όπου οι άνθρωποι αντάμωναν για να μοιραστούν ιστορίες, τραγούδια και στιγμές χαράς. Το «μουχαμπέτι», δηλαδή η ζεστή κουβέντα και η ανθρώπινη επικοινωνία, βρέθηκε στο επίκεντρο της βραδιάς, δίνοντας τον τόνο σε μια συνάντηση που ένωσε γενιές μέσα από τη δύναμη της παράδοσης.
Το πρόγραμμα συνδύασε ιστορικές αναφορές και αφηγήσεις με ποντιακά τραγούδια, χορούς και μουσικές, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που ταξίδεψε τους παρευρισκόμενους στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου. Οι ομιλητές συγκίνησαν το κοινό τόσο με τις εισηγήσεις τους όσο και με προσωπικές μαρτυρίες, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η πρώτη δημόσια έκθεση κειμηλίων που οι ξεριζωμένοι Πόντιοι πρόγονοι έφεραν μαζί τους από τις αλησμόνητες πατρίδες. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν παραδοσιακά υφαντά, δημιουργημένα με την τεχνική που οι Πόντιοι διέσωσαν και μετέφεραν στην Ελλάδα, σε παρουσίαση των Σπύρου Τσαρούχα και Βασιλικής Κουνέλη.
Ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς αποτέλεσαν οι εμφανίσεις του χορευτικού τμήματος του Συλλόγου Ποντίων Λακωνίας, το οποίο με τις αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές και τους ποντιακούς χορούς μετέφερε το κοινό στην καρδιά της ποντιακής παράδοσης, καθώς και της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητρόπολης Μονεμβασίας και Σπάρτης, που πρόσθεσε το δικό της ξεχωριστό μουσικό και πνευματικό χρώμα στην εκδήλωση. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με τον καθιερωμένο μεγάλο χορευτικό κύκλο, στον οποίο συμμετείχαν μικροί και μεγάλοι, επιβεβαιώνοντας ότι η ποντιακή παράδοση συνεχίζει να περνά ζωντανή στις νεότερες γενιές.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Λακεδαιμονίας κ. Θεόφιλος, κληρικοί της Ιεράς Μητροπόλεως, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας Θεόδωρος Βερούτης, οι αντιδήμαρχοι Σπάρτης κ.κ. Γιαννόπουλος και Λάζαρης, καθώς και δημοτικοί σύμβουλοι και πλήθος κόσμου. Στους χαιρετισμούς τους αναδείχθηκε η σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας, ιδιαίτερα μέσα από πρωτοβουλίες που μεταφέρουν στις νεότερες γενιές την πλούσια κληρονομιά του Ποντιακού Ελληνισμού. Με σεβασμό στην ιστορία και με τη δύναμη της συλλογικής μνήμης, το Καστρί Καστορείου φιλοξένησε μια βραδιά που απέδειξε ότι ο ποντιακός πολιτισμός εξακολουθεί να παραμένει ζωντανός, επίκαιρος και βαθιά ριζωμένος στην ελληνική ψυχή. Η μεγάλη συμμετοχή του κόσμου επιβεβαίωσε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες αποτελούν πολύτιμες ευκαιρίες για να τιμηθεί η ιστορική παρακαταθήκη των προγόνων και να διατηρηθεί άσβεστη η ποντιακή φλόγα για τις επόμενες γενιές.
