της Μαρίας Ελ. Λαμπροπούλου
Κοινωνικό ον ο άνθρωπος, με πρωτεύουσες πνευματικές ανάγκες του την επικοινωνία, τη συνεργασία, την αλληλεπίδραση, τη συντροφικότητα. Διαθέτοντας αυτές τις ανάγκες ως ισχυρά κίνητρα, αλλά και ως εφόδια, αγωνίστηκε και κατάφερε να επιβιώσει. Ο άνθρωπος εξελίχθηκε μέσα από μικρές, αρχικά, κοινωνίες για να διευθετεί πρακτικά θέματα της καθημερινότητας αλλά και εσωτερικά ψυχολογικά θέματα, καλλιεργώντας με αυτόν τον τρόπο την κοινωνικότητα, μεταξύ πολλών άλλων σημαντικών αναγκών του.
Κοινωνικό ον ο άνθρωπος... Aγαπά και αποζητά την παρέα, την κοινωνική συναναστροφή, τη διασκέδαση, την ψυχαγωγία, τη δημιουργική ενασχόληση, ανάγκες και αρετές που προάγουν την ενσυναίσθηση, τον πολιτισμό, τον ανθρωπισμό, αρετές απαραίτητες για την πνευματική εξέλιξη της κοινωνίας που είναι ο θεμέλιος λίθος του πολιτισμού. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά του νομίσματος. Όταν οι αρετές αυτές ευτελίζονται και μετατρέπουν την ανάγκη για συνεργασία, δημιουργία, συντροφικότητα, σε αλληλεξάρτηση και ανάγκη για μάταιη κοινωνική προβολή και αναρρίχηση σε μία ουτοπική ιεραρχία που ικανοποιεί μόνο προσωπικά νανο-συμφέροντα.
Κάθε άλλο παρά αρνητικό γεγονός αποτελεί η ανθρώπινη επαφή, επικοινωνία και η δημιουργία ισχυρών δεσμών, ειδικά διαμέσου επωφελών ασχολιών που υπηρετούν ταπεινά τα Ιδανικά, τον Πολιτισμό και κάθε ανθρώπινη αξία. Δυστυχώς, όμως, στη συντριπτική πλειοψηφία τέτοιων περιπτώσεων, οι ασχολίες αυτές αποτελούν το άλλοθι για την επίτευξη προσωπικών στόχων, όπως η μάταιη κοινωνική αυτοπροβολή και η καπήλευση θεσμών. Αποτελούν τον «Δούρειο Ίππο» για την είσοδο ανθρωπάρεσκων ατόμων σε κενόδοξα αξιώματα προκαλώντας τον ανταγωνισμό από τους ομοίους τους. Κυρίως, όμως, προκαλούν (δικαίως) δυσαρέσκεια -στην καλύτερη των περιπτώσεων- σε όσους υπηρετούν με αυταπάρνηση τις Αξίες και θεωρούν ότι η συμμετοχή σε θεσμούς και σε διαφορών ειδών οργανώσεις, ή ακόμη και σε παρέες απλές, θα τους παρέχει την ευκαιρία να προσφέρουν, να δημιουργήσουν, να υπηρετήσουν τα Ιδανικά και να βοηθήσουν στην εξέλιξη της τοπικής αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας. Αντ’ αυτών, οι άνθρωποι που προσφέρουν με αυταπάρνηση βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε χαοτικές καταστάσεις, περικυκλωμένοι από ματαιότητα, μισαλλοδοξία και αμφισβήτηση των ικανοτήτων τους πολλές φορές, γεγονός που προκαλεί οργή, αγανάκτηση και εντέλει έκρηξη σε σημείο που εγκαταλείπουν οποιαδήποτε προσπάθεια για να προάγουν αξίες, πολιτισμό, ήθη και έθιμα.
Αφετέρου, η σύσταση «αγέλης» εξυπηρετεί την ανάγκη πολλών ανθρώπων που, για διάφορους λόγους ο καθένας, επιθυμούν να γίνουν μέλη μίας ομάδας ώστε να νιώσουν πλήρεις, δυνατοί, κομμάτι ενός συνόλου και να καλύψουν την απουσία αυτάρκειας, ψυχολογικής στην προκειμένη περίπτωση. Πολλώ δε μάλλον, στοχεύουν χρησιμοποιώντας πλαγίως τις ικανότητες χαρισματικών ανθρώπων ν’ ανέλθουν σε οποιοδήποτε επίπεδο και να καπηλευτούν επιτυχίες άλλων...
Η εντιμότερη απάντηση σε όλα τα παραπάνω; Επαναπροσδιορισμός στόχων και επιθυμιών και διακριτική αποστασιοποίηση.
Κατά τη λαϊκή παροιμία «Όποιος φεύγει από το κοπάδι, τον τρώει ο λύκος», όπου «κοπάδι» η ανθρώπινη αγέλη και όπου «λύκος» οι λανθασμένες επιλογές. Ενδεχομένως αυτό να συμβαίνει σε όσους δεν έχουν προσόντα, ισχυρό χαρακτήρα, παιδεία, ενσυναίσθηση και την ικανότητα να επιβιώσουν ψυχολογικά, όντας μόνοι τους και σε όσους δεν έχουν συνειδητοποιήσει την αξία τους ή που δεν έχουν όραμα. Για τους άλλους όμως, τους λίγους συνειδητοποιημένους, που υπηρετούν και προάγουν ανιδιοτελώς αξίες, ιδανικά, πολιτισμό, γι’ αυτούς που η εντιμότητα και οι σωστές επιλογές και δίκαιη συμπεριφορά αποτελούν την κανονικότητα και που το ζητούμενο από αυτούς είναι η ταπεινή προσφορά στον εαυτό τους, στην κοινωνία, στον πολιτισμό και γενικά σε ό,τι αφορά τον Άνθρωπο, δεν υπάρχουν «λύκοι». Υπάρχει απλότητα, γαλήνη, αλήθεια. Κάτι σαν να παρακολουθείς, δηλαδή, τη συγκλονιστική τελευταία σκηνή του βιβλίου «Η Φάρμα των Ζώων» του Τζωρτζ Όργουελ καθώς απομακρύνεσαι αθόρυβα…
