Η οργανωμένη απομάκρυνση επισκεπτών λόγω επαπειλούμενου κινδύνου εξαιτίας δασικής πυρκαγιάς, ήταν το αντικείμενο της άσκησης πεδίου με την ονομασία «Περίβλεπτος 2025», που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη (15/7), εντός του αρχαιολογικού χώρου του βυζαντινού Μυστρά. Η ευρεία εκπαιδευτική δράση διεξήχθη παρουσία, μεταξύ άλλων, των υπουργών Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη.
Η άσκηση εντάσσεται στο πλαίσιο υλοποίησης του μνημονίου συνεργασίας των δύο υπουργείων και αποσκοπούσε στον έλεγχο της επιχειρησιακής ετοιμότητας όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και στη δοκιμή της αποτελεσματικότητας των προβλεπόμενων διαδικασιών απομάκρυνσης των επισκεπτών. Επιπλέον, είχε στόχο τον εντοπισμό πιθανών αδυναμιών και σημείων προς βελτίωση, σε περίπτωση εκδήλωσης δασικής πυρκαγιάς εκτός του αρχαιολογικού χώρου, αλλά σε κοντινή απόσταση.
Υπερσύγχρονο δίκτυο πυρόσβεσης
εντός του μνημείου
O αρχαιολογικός χώρος του Μυστρά διαθέτει πλέον ένα εξαιρετικά σύγχρονο, πλήρες και λειτουργικό σύστημα πυρόσβεσης για τη θωράκισή του από τους επαπειλούμενους κινδύνους της κλιματικής κρίσης, αποτελούμενο από: 4 δεξαμενές ύδατος (120 κμ εκάστη), 2 πυροσβεστικά συγκροτήματα, 41 πυροσβεστικές φωλιές, 82 πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως από δύο σε κάθε πυροσβεστική φωλιά, 20 εκτοξευτήρες ύδατος και 16 πυροσβεστικούς σταθμούς. Το έργο της εγκατάστασης δικτύου πυρόσβεσης στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτιρίων του Υπουργείου Πολιτισμού με πόρους, ύψους 3.000.000 ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η άσκηση
Ο σχεδιασμός της άσκησης βασίστηκε στη μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος του Μυστρά, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που δύνανται να επηρεάσουν την εξέλιξη της πυρκαγιάς και την αντίδραση τόσο του προσωπικού, όσο και των επιχειρησιακών φορέων.
Στην άσκηση συμμετείχαν το Πυροσβεστικό Σώμα, η Ελληνική Αστυνομία, το ΕΚΑΒ, η Τοπική Αυτοδιοίκηση μέσω της Πολιτικής Προστασίας Δ. Σπάρτης, καθώς και λοιποί συναρμόδιοι φορείς και εθελοντές, αναδεικνύοντας τη σημασία της διαλειτουργικότητας, της συνέργειας και του συντονισμού όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Υπό τις οδηγίες της εφόρου Αρχαιοτήτων Λακωνίας, Ευαγγελίας Πάντου, οι επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου ακολούθησαν τις οδηγίες των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών και όλων των εμπλεκόμενων φορέων, επιτυγχάνοντας την υλοποίηση του σεναρίου της άσκησης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφαλή και άμεση απομάκρυνση των επισκεπτών προς προκαθορισμένα σημεία ασφαλείας, στην προστασία των πολιτιστικών υποδομών και στην αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων μέσων και ανθρώπινου δυναμικού.
Μενδώνη: «Πριν μερικά χρόνια ήταν αδιανόητο
τα κανονάκια νερού σε κοντινή απόσταση από το Παλάτι»
Σε δηλώσεις της μετά το πέρας της επιτυχημένης άσκησης, η υπουργός Πολιτισμού, Λ. Μενδώνη, ανέφερε: «Στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά, ένα μείζονα αρχαιολογικό χώρο, ενταγμένο στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, παρακολουθήσαμε μία άσκηση ετοιμότητας, στο πλαίσιο υλοποίησης Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των Υπουργείων Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο έχει φέρει, από το 2021, εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα.
Δεν επρόκειτο για μια απλή προσομοίωση. Πραγματοποιήθηκε σε απόλυτα ρεαλιστικές συνθήκες και αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο πρόληψης και ετοιμότητας, που μας επιτρέπει να ελέγξουμε το επίπεδο συντονισμού και την επιχειρησιακή ετοιμότητα όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την προστασία των ανθρώπινων ζωών, των πολιτιστικών αγαθών και του φυσικού περιβάλλοντος. Η διαχείριση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση, επικαιροποίηση σχεδίων και συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού.
Η συνεργασία μας με τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη, τον οποίον και θέλω να ευχαριστήσω, είναι εξαιρετική. Η άσκηση “Περίβλεπτος 2025” είναι η δεύτερη που παρακολουθούμε μαζί, μετά από την αντίστοιχη στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Η συνεργασία των δύο υπουργείων είναι κρίσιμη και καθοριστική για την προστασία των αρχαιολογικών χώρων και του πολιτιστικού μας αποθέματος.
Παρέχονται οι σωστές οδηγίες τις κρίσιμες στιγμές, αλλά έχει αλλάξει και η νοοτροπία των στελεχών της αρχαιολογικής υπηρεσίας. Πριν από μερικά χρόνια ήταν αδιανόητο να δεχθεί κάποιος τα κανονάκια νερού σε τόσο κοντινή απόσταση από το Παλάτι. Σήμερα, είναι το αυτονόητο για να προστατεύσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά από τα ακραία φαινόμενα της κλιματικής κρίσης και τις πυρκαγιές.
Τα τελευταία έξι χρόνια στο επίπεδο της πυροπροστασίας και της πυρασφάλειας στους αρχαιολογικούς χώρους έχουν γίνει τα περισσότερα από ποτέ, ξεκινώντας πραγματικά από το μηδέν.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ και ιδιαίτερα τη Διεύθυνση Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και προσωπικά τον κ. Φρισήρα για το έργο της πυρόσβεσης, ένα εξαιρετικά σύγχρονο και πλήρες σύστημα για τη θωράκιση, στο μέτρο του δυνατού, του αρχαιολογικού χώρου του Μυστρά, το οποίο ολοκληρώθηκε και σήμερα το είδαμε να λειτουργεί. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους εμπλεκόμενους, τα στελέχη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Ελληνικής Αστυνομίας, του ΕΚΑΒ, τον Δήμο Σπάρτης και την Περιφέρεια Πελοποννήσου και φυσικά στο πρόσωπο της προϊσταμένης, Ευαγγελίας Πάντου, το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας».
Κεφαλογιάννης: «Το σύγχρονο σύστημα πυρόσβεσης
αποτελεί τον καλύτερο φύλακα»
Από πλευράς του, ο υπουργός Κλιματικής και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, επεσήμανε: «Σήμερα είχαμε την ευκαιρία, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, να παρακολουθήσουμε μία άσκηση ετοιμότητας σε περίπτωση πυρκαγιάς στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά.
Αποτέλεσε μια καλή ευκαιρία προκειμένου να δούμε στην πράξη το πώς συνεργάζονται όλοι οι συναρμόδιοι φορείς, δηλαδή το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το Υπουργείο Πολιτισμού, η Ελληνική Αστυνομία, το ΕΚΑΒ, οι Ένοπλες Δυνάμεις, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθμού, δηλαδή ο δήμος και η περιφέρεια.
Σε μία περίπτωση που θα υπάρξει ένα γεγονός πυρκαγιάς, όλοι αυτοί οι φορείς θα πρέπει να γνωρίζουν πολύ καλά το ρόλο τους, έτσι ώστε να έχουμε την καλύτερη αντιμετώπιση. Το σύγχρονο σύστημα πυρόσβεσης, το οποίο έχει εγκατασταθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού και με τις δικές μας οδηγίες, νομίζω ότι αποτελεί τον καλύτερο φύλακα, αυτή τη στιγμή, σε περίπτωση που θα ξεσπάσει μία πυρκαγιά στον ευρύτερο χώρο του Μυστρά. Συνεπώς, η δοκιμή η οποία έγινε σήμερα, μας δείχνει ότι είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε τέτοιου είδους φαινόμενα.
Θέλω λοιπόν για άλλη μια φορά να ευχαριστήσω την κ. Μενδώνη, διότι σε συνέχεια και της προηγούμενης άσκησης στην Επίδαυρο, βλέπουμε πως το μνημόνιο συνεργασίας, το οποίο έχει υπογραφεί πριν από μερικά χρόνια, αποδίδει στην πράξη. Θα συνεχίσουμε και θα το επεκτείνουμε και σε άλλους αρχαιολογικούς χώρους.
Και βεβαίως, να πω στο σημείο αυτό, ότι δεν είναι μόνο τα συστήματα πυρόσβεσης, αλλά και οι καθαρισμοί οι οποίοι διενεργούνται σε αρχαιολογικούς χώρους και με αυτόν τον τρόπο στην ουσία αποτελούν και ένα άλλο μέτρο πρόληψης».
Βακαλόπουλος: «Η δύναμη της συνεργασίας
δίνει τη δύναμη της ελπίδας»
Την άσκηση παρακολούθησε και ο δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, ο οποίος σε δηλώσεις που παραχώρησε ανέφερε: «Η δύναμη της συνεργασίας είναι αυτή που δίνει τη δύναμη της ελπίδας για την αντιμετώπιση φυσικών φαινομένων όπως η πυρκαγιά». Όπως τόνισε, «η συμβολή των ΟΤΑ στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών, αλλά και οποιουδήποτε άλλου φαινομένου, το οποίο προκαλεί καταστροφές, είναι πολύ σημαντική, ωστόσο τίποτε δεν μπορεί να ευοδωθεί χωρίς τη συνεργασία όλων των φορέων». Η άσκηση πεδίου «Περίβλεπτος 2025» «είναι δείγμα αυτής της νέας αντίληψης στον τρόπο αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Βακαλόπουλος, προσθέτοντας ότι «ο Μυστράς αποτελεί κορυφαίο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς και πρέπει να το προστατεύσουμε με κάθε δυνατό τρόπο».
Ευχαρίστησε, τέλος, τόσο την υπουργό Πολιτισμού, όσο και τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, αποδίδοντας παράλληλα τα εύσημα σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς που συμμετείχαν στην άσκηση.
Οι παρουσίες
Παρόντες στην άσκηση ετοιμότητας ήταν, ακόμα, ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας και Λακωνίας, Θανάσης Δαβάκης, ο βουλευτής Λακωνίας, Νεοκλής Κρητικός, ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θεόδωρος Βερούτης, ο αντιπεριφερειάρχης Χωρικού Σχεδιασμού & Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας, Σπύρος Τζινιέρης, ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, Δημοσθένης Κακούρος, ο γενικός γραμματέας Πολιτισμού, Γιώργος Διδασκάλου, ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, Νίκος Παπαευσταθίου, η γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ, Ολυμπία Βικάτου. Επίσης, ο διοικητής Περιφερειακών Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Πελοποννήσου, Αρχιπύραρχος Ανδρέας Καπουράλος, ο περιφερειακός συντονιστής Πελοποννήσου, Λάμπρος Τζούμης, ο Αστυνομικός Διευθυντής Λακωνίας, Κωνσταντίνος Σταματόπουλος, ο διοικητής Διοίκησης Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Λακωνίας, Πύραρχος Χρήστος Νικολέτος, ο διευθυντής Δασών Λακωνίας, Ηλίας Κοντάκος, καθώς και υπηρεσιακά στελέχη των δύο υπουργείων και του Πυροσβεστικού Σώματος.
