Η κλινική Γερουλάκου και το Γερουλάκειο Ίδρυμα

Μια ιστορική αναδρομή με αφορμή τον θάνατο της Δώρας Γερουλάκου

Τετάρτη, 29 Απρίλιος 2026 11:53 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Η κλινική Γερουλάκου και το Γερουλάκειο Ίδρυμα

" Η ιστορία του Γερουλάκειου Ιδρύματος Υποτροφιών και της κλινικής Γερουλάκου, χαρακτηρίζεται από την αγάπη για την ιατρική, την καινοτομία και την κοινωνική προσφορά "


Η τοπική κοινωνία της Λακωνίας και ο επιστημονικός κόσμος αποχαιρέτησαν με βαθιά συγκίνηση πριν λίγες ημέρες τη Δώρα Γερουλάκου, η οποία έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών, σε ηλικία 99 ετών. Η απώλεια αυτής της εμβληματικής γυναίκας, που καθόρισε μια ολόκληρη εποχή για την Ιατρική στον νομό, στέκεται ως η ιδανική αφορμή για να θυμηθούμε τη σπουδαία ιστορία της Κλινικής Γερουλάκου και το διαχρονικό, πολυσχιδές έργο του Γερουλακείου Ιδρύματος Υποτροφιών.

Η κλινική Γερουλάκου
Ο Δημήτριος Γερουλάκος σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό ως Αξιωματικός του θωρηκτού Αβέρωφ και αποστρατεύτηκε με τον βαθμό του πλωτάρχη. Έτσι μπόρεσε να χρηματοδοτήσει τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην Αυστρία και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρωτοπόρος για την εποχή του, ίδρυσε στη Σπάρτη την πρώτη του κλινική.

Η δεύτερη κλινική, γνωστή ως «Κλινική Γερουλάκου», φτιάχτηκε το 1938 από Αμερικάνους νοσοκομειολόγους αρχιτέκτονες και λειτούργησε ως Γενική Χειρουργική Κλινική. Το 1957 ολοκληρώθηκε η επέκτασή της που περιλάμβανε γυναικολογικό, ακτινολογικό τμήμα και τμήμα ΩΡΛ. Η κλινική λειτούργησε μέχρι το 1996. Τα τμήματα αυτά διεύθυναν και λειτουργούσαν ο αδερφός του ιδρυτή, γενικός χειρουργός Κωνσταντίνος Γερουλάκος με τη σύζυγό του Δώρα Γερουλάκου, η οποία με ειδική άδεια κατείχε και εξασκούσε μέχρι το 1965 δύο ειδικότητες (της αναισθησιολόγου και της ακτινολόγου), ο ΩΡΛ Χρήστος Σταματάκος και ο μαιευτήρας Νίκος Τροχάτος.

Σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας της, τη διοικητική και λογιστική υποστήριξη είχε η άξια αδερφή των ιδρυτών της, Πολυχρονία Γερουλάκου, που κατοικούσε μέσα στην κλινική.

Η Κλινική Γερουλάκου δεν ήταν η πρώτη, ούτε η μοναδική, αλλά η πιο μεγάλη και πιο σύγχρονη στη Σπάρτη και στον νομό Λακωνίας. Σε αυτό το κτίριο, για πρώτη φορά στο νομό Λακωνίας, εφαρμόστηκε γενική αναισθησία και εγκαταστάθηκε σύγχρονος ακτινολογικός εξοπλισμός, ο οποίος περιλάμβανε και τον πρώτο στην Ελλάδα -πρωτόγονο μεν, αλλά για την εποχή πρωτοποριακό- τομογράφο. Όλος ο εξοπλισμός της κλινικής εισήχθη προσωπικά από τον Δημήτριο Γερουλάκο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ήταν ο πρώτος χώρος στη Λακωνία όπου πραγματοποιούνταν μεταγγίσεις αίματος. Επιπλέον, ένα μεγάλο διάστημα κατά τη διάρκεια της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου αποτέλεσε το μοναδικό νοσηλευτικό ίδρυμα στον νομό. Η κλινική ήταν το μόνο κτίριο σε όλη τη Λακωνία, εκείνη την εποχή, που διέθετε γεννήτρια ηλεκτρικού ρεύματος αυτόματης μεταγωγής σε περίπτωση διακοπής από την ΔΕΗ.

Το χειρουργικό προσωπικό, οι δυο αδερφοί Κωνσταντίνος και Δημήτριος Γερουλάκος, έκαναν όλων των ειδών τις χειρουργικές επεμβάσεις, μέχρι την ίδρυση του γενικού κρατικού νοσοκομείου Σπάρτης: Ορθοπεδικές, ουρολογικές, γυναικολογικές, θωρακοχειρουργικές, κρανιοεγκεφαλικές και γναθοπροσωπικές. Στις αρχές της δεκαετίας του '70 προστέθηκαν στην χειρουργική ομάδα οι έμπειροι χειρουργοί Δημήτρης Καραγκιουλές και Πάνος Παπαδάκος, που παρέμειναν μέχρι το κλείσιμό της.

Η τεχνογνωσία που είχε αποκτηθεί από την Κλινική Γερουλάκου κληροδοτήθηκε από αυτούς τους ιατρούς στο Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης, όταν το 1965 ο Κωνσταντίνος Γερουλάκος ανέλαβε την ίδρυση, την οργάνωση και τη διεύθυνση της χειρουργικής κλινικής, ο Χρήστος Σταματάκος της ΩΡΛ κλινικής και ο Νίκος Τροχάτος της μαιευτικής-γυναικολογικής κλινικής του τότε νεοϊδρυθέντος Γενικού Νοσοκομείου Σπάρτης.

Το Ίδρυμα Υποτροφιών Γερουλάκου
Ιδρύθηκε μετά τον θάνατο του Δημήτριου Γερουλάκου με πρώτο πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Γερουλάκο. Ακολούθησαν η Δώρα Γερουλάκου με σημερινό πρόεδρο τον Μενέλαο Γερουλάκο. Από την ίδρυσή του, έχει προσφέρει 6ετείς υποτροφίες σε 74 φοιτητές Ιατρικής από τον νομό Λακωνίας.

Από το 2010 έως το 2020 το ίδρυμα ανέλαβε ένα μεγάλο και δαπανηρό πρόγραμμα συντήρησης και αναβάθμισης της ακίνητης περιουσίας του και πλέον, η ιστορική κλινική στεγάζει την Τοπική Μονάδα Υγείας, το Κέντρο Υγείας Σπάρτης, την Υπηρεσία Δημοσιονομικού Ελέγχου και το παράρτημα της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου. Οι διοικούντες το ίδρυμα υποδέχθηκαν με χαρά την ιατρική αξιοποίηση του κτιρίου της πρώην Κλινικής Γερουλάκου, για τη στέγαση ξανά σημαντικών ιατρικών υπηρεσιών της περιοχής.

Από το 2021 το Γερουλάκειο Ίδρυμα ξεκίνησε να χορηγεί ξανά υποτροφίες και το 2022 είχε συνολικά 4 νέους υποτρόφους. Το ίδρυμα προωθεί την αριστεία στη Λακωνία, υποστηρίζοντας τις σπουδές των νέων φοιτητών. Οι υποτροφίες μέχρι το 2010 ήταν 2.000 ευρώ ανά έτος για κάθε φοιτητή και από το 2021 είναι 3.000 ευρώ ανά έτος.

Η ιατρική παράδοση της οικογένειας Γερουλάκου και η πρωτοπορία της στην ιατρική συνεχίζεται από τον Γεώργιο Γερουλάκο, καθηγητή της Αγγειοχειρουργικής στο ΕΚΠΑ και διευθυντή της Αγγειοχειρουργικής Κλινικής στο Αττικό νοσοκομείο.

Η κοινωνική προσφορά του ιδρύματος είναι σημαντική για τη Λακωνία, την οποία στηρίζει με συνέπεια και συνέχεια από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα.

| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Του Αντρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
Του Αντρέα Πετρουλάκη

Πρόσφατα Νέα