Μια αφίσα μπορεί να χωρέσει μια ιστορική στιγμή; Και πώς θα αφηγούνταν οι σημερινοί μαθητές, με την κάμερα και τη δική τους ματιά, την ιστορία του Αρκαδίου; Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται στην καρδιά του πανελλήνιου μαθητικού διαγωνισμού «160 χρόνια από την Αρκαδική Εθελοθυσία», που διοργανώνεται για το σχολικό έτος 2026-2027.
Τον διαγωνισμό συνδιοργανώνουν η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και η Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. Αφορμή είναι η συμπλήρωση 160 ετών από τα γεγονότα της 8ης και 9ης Νοεμβρίου 1866 στη Μονή Αρκαδίου, κατά την Κρητική Επανάσταση. Στόχος της δράσης είναι οι μαθητές να προσεγγίσουν το ιστορικό γεγονός μέσα από την έρευνα και, στη συνέχεια, να το αποδώσουν με τα δικά τους εκφραστικά μέσα.
Από την ιστορική έρευνα
στη δημιουργία
Οι συμμετέχοντες καλούνται να δημιουργήσουν μια αφίσα ή μια ταινία μικρού μήκους, παίρνοντας ως αφετηρία τη ζωή και τη δράση μίας από έξι προσωπικότητες που συνδέονται με το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου: του ηγουμένου Γαβριήλ Μαρινάκη, του Ιωάννη Δημακόπουλου, του Κωστή Γιαμπουδάκη, της Χαρίκλειας Δασκαλάκη, του Πάνου Κορωναίου ή του Αδάμ Παπαδάκη.
Η πρόσκληση ενθαρρύνει τους μαθητές να αναζητήσουν ιστορικές πηγές και αρχειακό υλικό, να γνωρίσουν καλύτερα το πρόσωπο που επέλεξαν και να εξετάσουν την απήχηση που είχε το Αρκάδι στην Ελλάδα και διεθνώς. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορούν να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, αλλά και να προβληματιστούν για τη σημασία που αποδίδουν σήμερα στο ιστορικό γεγονός.
Η έρευνα δεν περιορίζεται στην ανασύνθεση των γεγονότων. Σύμφωνα με την πρόσκληση, οι μαθητές καλούνται να διακρίνουν τον ρόλο των προσώπων που συνδέθηκαν με την Αρκαδική Εθελοθυσία και να σκεφτούν ζητήματα όπως η ατομική ευθύνη και η διατήρηση της συλλογικής ταυτότητας. Για την προετοιμασία τους μπορούν να αξιοποιήσουν και το υλικό που έχει αναρτήσει η Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, με προτεινόμενη βιβλιογραφία και δραματοποιημένα δρώμενα.
Ως προς τη μορφή της αφίσας, οι δημιουργοί έχουν μεγάλη ελευθερία: μπορούν να επιλέξουν διαστάσεις, υλικά, έγχρωμη ή ασπρόμαυρη αποτύπωση και να συνδυάσουν, εφόσον το επιθυμούν, ζωγραφική με κολάζ ή άλλες τεχνικές. Για την ταινία, το ανώτατο όριο διάρκειας είναι έξι λεπτά· έργα που το υπερβαίνουν αποκλείονται από τη διαγωνιστική διαδικασία. Αν περιλαμ- βάνεται αφήγηση ή κείμενο, αυτά πρέπει να είναι στην ελληνική γλώσσα. Η πρόσκληση ζητά επίσης να αναφέρονται οι πηγές του υλικού που χρησιμοποιείται και να έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίες άδειες.
Συμμετοχή για μαθητές
Γυμνασίου και Λυκείου
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν μαθητές και μαθήτριες της Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξης Γυμνασίου και Λυκείου από όλη τη χώρα. Η συμμετοχή στην κατηγορία της αφίσας είναι ατομική, ενώ το βίντεο μπορεί να δημιουργηθεί είτε ατομικά είτε από ομάδα έως τριών μαθητών.
Κάθε μαθητής μπορεί να λάβει μέρος με ένα μόνο έργο, επιλέγοντας μία από τις δύο κατηγορίες. Κάθε συμμετοχή τελεί υπό την επίβλεψη εκπαιδευτικού του σχολείου, ο οποίος αναλαμβάνει την παιδαγωγική καθοδήγηση και την υποβολή της αίτησης. Τα έργα δημιουργούνται εκτός ωρών διδασκαλίας, ενώ απαραίτητη είναι η έγγραφη συναίνεση των γονέων ή κηδεμόνων για τη συμμετοχή και τη δημόσια προβολή τους.
Οι διοργανωτές προβλέπουν ότι όλες οι αφίσες που θα υποβληθούν θα παρουσιαστούν σε έκθεση ζωγραφικής. Από τις ταινίες θα προβληθούν εκείνες που θα διακριθούν.
Προθεσμία, υποβολή
και ταξίδι στο Αρκάδι
Η περίοδος υποβολής ανοίγει στις 2 Ιανουαρίου 2027 και ολοκληρώνεται την Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2027, στις 23:59. Ο επιβλέπων εκπαιδευτικός καταθέτει μία αίτηση για κάθε συμμετοχή στο σύστημα «Φόρμες» του Υπουργείου Παιδείας, μαζί με το έργο ή τον σύνδεσμό του και τα προβλεπόμενα συνοδευτικά έγγραφα.
Για την αφίσα απαιτείται ηλεκτρονική υποβολή σε αρχείο PDF έως 5 MB. Παράλληλα, η αφίσα πρέπει να αποσταλεί ταχυδρομικά, έως τις 2 Φεβρουαρίου 2027, στην Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, Π. Μανουσάκη 3, Τ.Θ. 64, 741 31 Ρέθυμνο, προκειμένου να παρουσιαστεί στην έκθεση. Για την κατηγορία του βίντεο, ο εκπαιδευτικός αναρτά πρώτα την ταινία στην Υπηρεσία Βίντεο του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και στη συνέχεια καταχωρίζει τον σύνδεσμό της στην αίτηση.
Η πρόσκληση διευκρινίζει ότι η ταινία μπορεί να υποβληθεί σε μορφή WMV, FLV, MP4, MOV ή AVI, με μέγεθος αρχείου έως 1 GB. Κατά την ανάρτησή της χρειάζεται προσοχή στις ρυθμίσεις πρόσβασης, ώστε να μπορεί να τη δει η επιτροπή αξιολόγησης. Ο επιβλέπων εκπαιδευτικός υποβάλλει επίσης τις δηλώσεις συναίνεσης των γονέων ή κηδεμόνων και διαβιβαστικό έγγραφο της διεύθυνσης του σχολείου. Οδηγίες για την ανάρτηση του βίντεο και τη συμπλήρωση της αίτησης διατίθενται στο σύστημα «Φόρμες».
Τα έργα θα αξιολογηθούν με βάση τη συνάφειά τους με το θέμα, την πρωτοτυπία, την αισθητική τους απόδοση και τους στόχους του εκπαιδευτικού προγράμματος. Θα απονεμηθούν τρία βραβεία και ένας τιμητικός έπαινος σε κάθε κατηγορία.
Οι δημιουργοί των βραβευμένων έργων θα συμμετάσχουν δωρεάν, με συνοδεία εκπαιδευτικών, σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει επίσκεψη στο Αρκάδι και τελετή απονομής. Η επίσκεψη έχει προγραμματιστεί για τις 5 έως 7 Απριλίου 2027. Οι δημιουργοί των έργων που θα λάβουν τιμητικό έπαινο ενδέχεται επίσης να συμμετάσχουν, ενώ βεβαίωση συμμετοχής θα δοθεί σε όλους τους μαθητές και τους επιβλέποντες εκπαιδευτικούς που θα λάβουν μέρος σύμφωνα με τους όρους του διαγωνισμού.
