Εκκωφαντική είναι η σιωπή που περιβάλλει την αιφνίδια διακοπή λειτουργίας του Δημοτικού Παιδικού Σταθμού Σπάρτης, που έβαλε τέλος σε μια ιστορία σχεδόν επτά δεκαετιών. Το κτίριο στον λόφο, στη συμβολή των οδών Αρχιδάμου και Θερμοπυλών, ένας χώρος-κυψέλη που επί δεκαετίες έσφυζε από ζωή, παιδικές φωνές και γέλια, παραμένει κατά το τρέχον σχολικό έτος εκτός λειτουργίας, προκαλώντας εύλογα ερωτηματικά κι έντονο προβληματισμό στην τοπική κοινωνία.
Η εξέλιξη αυτή, η οποία συντελέστηκε εν κρυπτώ, δίχως δηλαδή καμία επίσημη ανακοίνωση ή ενημέρωση προς τους δημότες, συνιστά μια ακόμη οδυνηρή απώλεια για τον Δ. Σπάρτης. Σε μια περίοδο οξείας οικονομικής στενότητας, όπου η στήριξη της νέας οικογένειας αποτελεί επιτακτική ανάγκη, η αδρανοποίηση μιας δομής προσχολικής αγωγής γεννά κρίσιμα ερωτήματα. Γιατί «άδειασε» από παιδιά μια δημοτική δομή -πρότυπο κάποτε-, πώς εξυπηρετούνται οι οικογένειες που αδυνατούν να επωμιστούν το κόστος της ιδιωτικής εκπαίδευσης, ποια είναι η τύχη του υπηρετούντος προσωπικού, τι επακολουθεί για το μέλλον του σταθμού;
Από τα 100+, στα δύο παιδιά
και πλέον στο… κανένα
Η παρούσα εικόνα της κλειστής μονάδας προκαλεί θλίψη, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς το πρόσφατο παρελθόν της δομής. Πρώην αυτοδιοικητικός θυμάται ότι πριν από μερικά χρόνια το δυναμικό του σταθμού, ο οποίος καλύπτει τις ανάγκες ολόκληρου του Δήμου Σπάρτης, άγγιζε τα 100 και πλέον παιδιά, ενώ άλλος πολίτης υποστηρίζει ότι στα μέσα περίπου της δεκαετίας του 2010 απαριθμούσε τουλάχιστον 50 νήπια. Η φθίνουσα πορεία είχε διαφανεί κατά τα τελευταία χρόνια, προτού η δομή φτάσει φέτος στο απόλυτο μηδέν, μετατρέποντας ένα άλλοτε ζωντανό κύτταρο της πόλης σε ένα άδειο και σιωπηλό κέλυφος.
Υπογεννητικότητα,
ιδιωτικοί σταθμοί, αλλά…
Σήμερα, το σκηνικό είναι αποκαρδιωτικό. Αν και η δημογραφική συρρίκνωση και η υπογεννητικότητα αποτελούν αδιαμφισβήτητο ανασταλτικό παράγοντα για το έμψυχο δυναμικό, οι μαρτυρίες πολιτών αποκαλύπτουν μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Γονέας περιγράφει γλαφυρά το αδιέξοδο που βίωσε: «Ο σταθμός είναι κλειστός γιατί εγγραφή είχαμε κάνει μόνο εμείς και άλλο ένα παιδάκι. Σύνολο, μόλις δύο παιδιά. Αναγκαστικά δεν γινόταν να λειτουργήσει έτσι. Πήραμε τη μικρή και πήγαμε σε ιδιωτικό σταθμό πληρώνοντας, παρότι υπάρχει δωρεάν παιδεία. Όπως έμαθα, και η άλλη οικογένεια πήρε το παιδί της, αφού είχε μείνει μόνο του…».
Την ίδια στιγμή, πολλοί γονείς στρέφονται στους αρκετούς ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς της πόλης, παράγοντας που ίσως διαδραμάτισε κι αυτός ρόλο στη σταδιακή συρρίκνωση της δημοτικής δομής.
Το γεγονός, ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το ερώτημα για το κατά πόσο μπορούν όλοι να καλύψουν τις οικονομικές διαφορές ή τις θέσεις εκτός επιδότησης, αλλά και, κυρίως, γιατί η δομή απαξιώθηκε σε τέτοιο βαθμό ώστε να καταστεί μη ελκυστική για τις οικογένειες. Μήπως πίσω από αυτή τη φθίνουσα πορεία κρύβεται και μια ξεπερασμένη λειτουργική και υλικοτεχνική εικόνα που δεν συμβαδίζει πλέον με τις σύγχρονες ανάγκες; Σε ποια κατάσταση βρίσκονται σήμερα ο εξοπλισμός, το μαγειρείο, οι χώροι σίτισης, η παιδική χαρά κλπ; Και, τελικά, γιατί ο σταθμός δεν καταφέρνει να σταθεί αντάξιος των σύγχρονων απαιτήσεων και να κερδίσει την εμπιστοσύνη των γονέων; Εύλογα, άλλωστε, τίθεται το ζήτημα για το σημερινό καθεστώς λειτουργίας του σταθμού και ποιο είναι το αντικείμενο απασχόλησης των υπαλλήλων που φέρονται να το στελεχώνουν.
Τζανετέα: «Γιατί έκλεισε ο σταθμός;»
Το ζήτημα έλαβε πλέον επίσημες διαστάσεις, καθώς η παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης στο ΔΣ Σπάρτης, με επικεφαλής τη Ντία Τζανετέα, παρενέβη δυναμικά. Αρχικά, εξηγώντας τον λόγο για τον οποίο επιλέχθηκε η δημόσια τοποθέτηση, η παράταξη ανέφερε χαρακτηριστικά: «Όταν το θεσμικό πλαίσιο περιορίζει ασφυκτικά τη δυνατότητα της αντιπολίτευσης να θέτει ερωτήματα και να απαιτεί απαντήσεις μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο δημόσιος λόγος γίνεται αναγκαίο μέσο άσκησης ελέγχου και ενημέρωσης των πολιτών». Στη συνέχεια, το σχήμα Τζανετέα υπεισήλθε στην ουσία της αναφοράς: «Ενημερωθήκαμε από συνδημότες μας για τη μη λειτουργία του δημοτικού παιδικού σταθμού του Δήμου Σπάρτης την τρέχουσα σχολική χρονιά. Οι Σπαρτιάτες απαιτούν απαντήσεις από τη Δημοτική Αρχή, στην οποία και απευθυνόμαστε».
Έξι κρίσιμα ερωτήματα
Στη συνέχεια, η παράταξη έθεσε έξι συγκεκριμένα ερωτήματα, ζητώντας ξεκάθαρες απαντήσεις για την κατάσταση της δομής, το οικονομικό κόστος, το προσωπικό και τον μελλοντικό σχεδιασμό:
«1. Ποια είναι η πραγματική κατάσταση λειτουργίας του παιδικού σταθμού; Έχει ανασταλεί η λειτουργία του κι αν ναι από πότε;
2. Για ποιους λόγους ο παιδικός σταθμός δεν φιλοξενεί σήμερα κανένα παιδί; Δεν υπήρξαν αιτήσεις εγγραφής ή ενδιαφέρον από γονείς ή η μη λειτουργία του οφείλεται σε διοικητικούς, οργανωτικούς ή άλλους λόγους;
3. Γιατί δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση των δημοτών σχετικά με τη λειτουργία της δομής;
4. Ποιο είναι το ετήσιο κόστος διατήρησης και λειτουργίας του σταθμού και πώς αυτό επηρεάζει τη συνολική διαχείριση και ανακατανομή των δημοτικών πόρων;
5. Ποιος είναι ο σχεδιασμός της Δημοτικής Αρχής για την αξιοποίηση του προσωπικού που υπηρετεί στη δομή, προς όφελος των δημοτών, εφόσον πλέον δεν υπάρχει εργασιακό αντικείμενο;
6. Υπάρχει σχεδιασμός για την επαναλειτουργία του σταθμού ή για την αξιοποίηση των εγκαταστάσεών του; Τι πρωτοβουλίες έχετε αναλάβει;»
Δεν αρκεί η παραλαβή δομών,
αλλά και η πρωτοβουλία για τη διατήρηση
«Σε μια περίοδο που οι ανάγκες των οικογενειών με παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι αυξημένες και στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής που ο δήμος οφείλει να εφαρμόζει για τους δημότες του, αναμένουμε συγκεκριμένες απαντήσεις για το μέλλον του παιδικού σταθμού», τονίζει η παράταξη Τζανετέα, πριν πετάξει το «γάντι» προσωπικά προς τον Μιχάλη Βακαλόπουλο: «Κύριε δήμαρχε, η αποτελεσματική διοίκηση δεν κρίνεται μόνο από τις δομές που παρέλαβε, αλλά και από τις πρωτοβουλίες της, να τις διατηρήσει ενεργές και χρήσιμες για τις ανάγκες των δημοτών της».
Το παράδοξο με το προσωπικό
Πέραν της διακοπής μιας ζωτικής εκπαιδευτικής δομής, ζητούμενο αποτελεί και η επόμενη ημέρα για το προσωπικό που ανήκει οργανικά σε αυτήν. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην ανενεργή πλέον μονάδα φέρονται να παραμένουν δύο υπάλληλοι, οι οποίοι εξακολουθούν να μισθοδοτούνται και να προσέρχονται στην υπηρεσία τους, παρά το γεγονός ότι η δομή έχει «παγώσει» και, κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ουσιώδες αντικείμενο απασχόλησης. Υπάρχουν, επίσης, ψίθυροι που κάνουν λόγο για μια άτυπη «γραμμή» χαμηλών τόνων, με το ζήτημα να επιχειρείται να κρατηθεί μακριά από τη δημοσιότητα.
Ένα ιστορικό στολίδι του 1958,
δωρεά της ομογένειας
Οι ερμητικά κλειστές πόρτες και η σιωπή που τις συνοδεύει θλίβει όσους συνδέθηκαν συναισθηματικά με τον σταθμό, ιδίως μπροστά στην ιστορική παρακαταθήκη του κτιρίου που μαρτυρά η μαρμάρινη επιγραφή της πρόσοψής του.
Ο παιδικός σταθμός ανεγέρθηκε το 1958, με δαπάνες του τότε Υπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας και τη σημαντική συμβολή των Σπαρτιατών ομογενών του Συλλόγου Νέας Υόρκης «Η Σπάρτη». Εδώ και 68 χρόνια, η συγκεκριμένη δομή αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τη λακωνική πρωτεύουσα, στεγάζοντας γενιές και γενιές παιδιών.
Σήμερα, το ιστορικό αυτό οικοδόμημα, χτισμένο με τον οβολό και την αγάπη των ξενιτεμένων Σπαρτιατών για τον τόπο τους, στέκει βουβό πίσω από μια σφαλιστή, σκουριασμένη καγκελόπορτα.
Η ουσία δεν είναι μόνο γιατί έκλεισε φέτος ο σταθμός, αλλά αν εκείνοι που αποφασίζουν σκοπεύουν να δράσουν στοχευμένα, προκειμένου να τον κρατήσουν ζωντανό για τις επόμενες γενιές ή να τον αφήσουν να «σβήσει» οριστικά...




