Την ανάγκη διευκόλυνσης της πρόσβασης των διατηρητέων και προστατευόμενων κτιρίων στα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής απόδοσης, αναδεικνύει με ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο αντιπρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (S&D) και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης.
Ο επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ εστιάζει στην αντίφαση που βιώνουν οι ιδιοκτήτες ιστορικών κτιρίων στην Ελλάδα. Όπως επισημαίνει, ενώ η εθνική νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς (π.χ. απαγόρευση εξωτερικής θερμομόνωσης, αντικατάστασης παραδοσιακών κουφωμάτων ή εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στη στέγη) για τη διαφύλαξη της αρχιτεκτονικής τους φυσιογνωμίας, προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ 2025» απαιτούν αυστηρά ποσοστά εξοικονόμησης (άνω του 30%) και αναβάθμιση τουλάχιστον τριών ενεργειακών κατηγοριών. Το αποτέλεσμα είναι πολλά από τα 20.000 διατηρητέα κτίρια της χώρας να αποκλείονται ουσιαστικά από τη χρηματοδότηση, καθώς οι επιτρεπόμενες παρεμβάσεις δεν επαρκούν για την επίτευξη των απαιτούμενων στόχων. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα οξύ σε ορεινούς, παραδοσιακούς οικισμούς (όπως στο Ζαγόρι, το Μέτσοβο και τα Τζουμέρκα), όπου οι ανάγκες θέρμανσης είναι τεράστιες και το ενεργειακό κόστος υψηλό.
Επικαλούμενος την πρόσφατη Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275, η οποία αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των ιστορικών κτιρίων (που αποτελούν το 5-10% του ευρωπαϊκού κτιριακού αποθέματος), ο κ. Μανιάτης καλεί την Επιτροπή να προχωρήσει σε τρεις στοχευμένες παρεμβάσεις:
Πρώτον, στη θέσπιση ειδικών κριτηρίων επιλεξιμότητας ή τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού που δεν θα απαιτεί τεχνικά ανέφικτους στόχους εξοικονόμησης.
Δεύτερον, στην έκδοση συστάσεων προς τα κράτη-μέλη να εντάξουν στα εθνικά προγράμματα δράσεις βασισμένες στην πραγματική, πιστοποιημένη εξοικονόμηση ενέργειας.
Τρίτον, στην υιοθέτηση εναλλακτικών λύσεων για την παραγωγή και αυτοκατανάλωση καθαρής ενέργειας «εκτός στέγης», μέσω συλλογικών φωτοβολταϊκών και Ενεργειακών Κοινοτήτων.
Η πρόταση του ευρωβουλευτή Γιάννη Μανιάτη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για πόλεις όπως η Σπάρτη, η οποία διαθέτει ένα –ελάχιστο δυστυχώς πλέον, αλλά εξαιρετικά πολύτιμο– απόθεμα νεοκλασικών και διατηρητέων κτιρίων, τα οποία διαφυλάσσουν τη νεότερη αρχιτεκτονική και πολιτισμική της ταυτότητα.
Υπενθυμίζεται, άλλωστε, πως τον κώδωνα του κινδύνου για την εγκατάλειψη και τη φθορά δεκάδων τέτοιων παλαιών οικημάτων της λακωνικής πρωτεύουσας έχει κρούσει επανειλημμένα η Πνευματική Εστία Σπάρτης. Μέσα, μάλιστα, από τη σχετική πρόσφατη καμπάνια ευαισθητοποίησης με τίτλο «Σπάρτη: Κτίρια σε Κίνδυνο», ο ιστορικός πνευματικός φορέας της πόλης κάλεσε Αρχές και πολίτες να μεριμνήσουν για την προστασία και τη μελλοντική επανάχρησή των κτιρίων αυτών. Όπως έχει υπογραμμίσει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της ΠΕΣ, Γιώργος Γιαξόγλου, τα διατηρητέα κτίρια αποτελούν ζωντανούς φορείς της τοπικής μνήμης και η διάσωσή τους «δεν ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν, αλλά συνιστά ευθύνη του παρόντος και πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές».
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.




