Ο πρωινός καφές φαίνεται πως «ξυπνά» και το έντερό μας. Μελέτη του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης συνδέει την τακτική κατανάλωση καφέ με συχνότερες συσπάσεις στο παχύ έντερο, τις κινήσεις δηλαδή που βοηθούν να προωθηθεί το περιεχόμενό του. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης μεγαλύτερη οξύτητα στο λεπτό έντερο, μια μεταβολή της οποίας η σημασία για την πέψη μένει να διευκρινιστεί.
Η ερευνητική ομάδα θέλησε να εξετάσει πώς συνδέεται ο καφές με τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος στην καθημερινότητα. Έτσι, μαζί με τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, μελέτησε τι συμβαίνει μέσα στον πεπτικό σωλήνα, από την οξύτητα και τον χρόνο διέλευσης έως τη συχνότητα των εντερικών συσπάσεων.
Τι κατέγραψε η «έξυπνη» κάψουλα
Στην εννιαήμερη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 60 ενήλικες. Από αυτούς, οι 50 κατάπιαν μια μικρή ασύρματη κάψουλα, γνωστή ως SmartPill, η οποία κατέγραφε την οξύτητα, τη θερμοκρασία και την πίεση καθώς διέσχιζε τον πεπτικό σωλήνα. Από τις μεταβολές της πίεσης, οι επιστήμονες μπορούσαν να εντοπίσουν τις συσπάσεις του εντέρου, ενώ οι υπόλοιπες μετρήσεις τούς επέτρεπαν να παρακολουθούν την πορεία της κάψουλας και τον χρόνο διέλευσής της.
Για οκτώ ημέρες, οι συμμετέχοντες κρατούσαν ημερολόγιο με όσα έτρωγαν και έπιναν, ενώ έδιναν καθημερινά δείγματα κοπράνων και ούρων. Οι αναλύσεις έδωσαν πληροφορίες για τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος και για την παρουσία ουσιών που συνδέονται με την κατανάλωση καφέ, όπως οι μεταβολίτες της καφεΐνης.
Συχνότερες συσπάσεις στο παχύ έντερο καταγράφηκαν σε όσους έπιναν από ένα έως πέντε φλιτζάνια καφέ, περισσότερες από τρεις ημέρες την εβδομάδα. Στην ίδια ομάδα οι ερευνητές μέτρησαν χαμηλότερο pH στο λεπτό έντερο, δηλαδή μεγαλύτερη οξύτητα. Το pH επηρεάζει τις συνθήκες μέσα στις οποίες διασπώνται οι τροφές, παραμένει όμως ασαφές τι σημαίνει για την υγεία η συγκεκριμένη μεταβολή.
Ο Henrik Munch Roager, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, επισημαίνει ότι προηγούμενες έρευνες έχουν ήδη συνδέσει τον καφέ με διεργασίες όπως η έκκριση γαστρικών οξέων. Οι παρατηρήσεις αυτές, κατά τον ίδιο, δίνουν λόγο να διερευνηθεί περαιτέρω η σχέση, καθώς από τη συγκεκριμένη μελέτη παραμένει ανοιχτό αν οι διαφορές οφείλονται στον ίδιο τον καφέ.
Τι μπορεί να σημαίνουν
τα ευρήματα για τη δυσκοιλιότητα
Οι συσπάσεις του παχέος εντέρου βοηθούν στην προώθηση του περιεχομένου του και συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία των κενώσεων. Όπως εξηγεί η Francesca Bucci, υποψήφια διδάκτορας και μέλος της ερευνητικής ομάδας, η μυϊκή αυτή δραστηριότητα υποστηρίζει την ομαλή πέψη και μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας. Γι’ αυτό και οι συχνότερες συσπάσεις είναι το εύρημα με το πιο άμεσο ενδιαφέρον για όσους μελετούν την εντερική κινητικότητα.
Μια ακόμη παράμετρος είναι η σχέση του καφέ με τα βακτήρια του εντέρου. Μελέτη του 2024 από το University of Texas Medical Branch είχε συσχετίσει την κατανάλωση καφέ με τη σύνθεση και την ποικιλομορφία του εντερικού μικροβιώματος. Η ποικιλομορφία θεωρείται σημαντικό χαρακτηριστικό του, καθώς συνδέεται με την ικανότητα του μικροβιώματος να προσαρμόζεται σε διαφορετικές συνθήκες και να αντιστέκεται σε παθογόνους μικροοργανισμούς.
Για τον Roager, το ερώτημα είναι αν η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο καφές συνδέεται με τις εντερικές συσπάσεις θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες παρεμβάσεις για ανθρώπους με δυσκοιλιότητα ή ακανόνιστες κενώσεις. Η μελέτη καταγράφει μια σχέση με την κινητικότητα του εντέρου, ενώ η επίδραση του καφέ στα ίδια τα συμπτώματα μένει να αξιολογηθεί.
Ως επόμενο βήμα, οι επιστήμονες προτείνουν να συγκρίνουν τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος σε περιόδους συστηματικής κατανάλωσης καφέ και σε περιόδους αποχής. Μια τέτοια σύγκριση θα βοηθούσε να φανεί αν οι αλλαγές στην κινητικότητα επανεμφανίζονται όταν οι συμμετέχοντες πίνουν καφέ και αν συνοδεύονται από πιο τακτικές κενώσεις.




