Νέα μελέτη σε περισσότερους από 72.000 ανθρώπους συνδέει το νεότερο εμβόλιο με χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών παθήσεων.
Ένα εμβόλιο που σχεδιάστηκε για την πρόληψη του έρπητα ζωστήρα φαίνεται ότι μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον, σημαντικό όφελος: τη μείωση του κινδύνου καρδιακής ανεπάρκειας, εγκεφαλικού επεισοδίου και απόφραξης των στεφανιαίων αρτηριών.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature Medicine», όσοι έλαβαν το νεότερο εμβόλιο Shingrix παρουσίασαν λιγότερα καρδιαγγειακά προβλήματα από εκείνους που είχαν εμβολιαστεί με το παλαιότερο Zostavax.
Αν και η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν σχετικά μικρή, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε εκατοντάδες χιλιάδες λιγότερα περιστατικά, εφόσον ο εμβολιασμός εφαρμοζόταν ευρύτερα. Το ίδιο εμβόλιο έχει συσχετιστεί και με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, χωρίς ωστόσο να έχει αποδειχθεί ακόμη αιτιώδης σχέση.
Τι έδειξε η σύγκριση των δύο εμβολίων
Ο έρπης ζωστήρας προκαλείται από την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμευλογιάς και εκδηλώνεται συνήθως με επώδυνο δερματικό εξάνθημα. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους θα εμφανίσει τη λοίμωξη κάποια στιγμή στη ζωή του.
Οι ερευνητές αξιοποίησαν την αλλαγή της αμερικανικής εμβολιαστικής πολιτικής το 2017, όταν το Zostavax αντικαταστάθηκε από το Shingrix. Ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία περισσότερων από 72.000 ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω, τα οποία είχαν λάβει ένα από τα δύο εμβόλια.
Έπειτα από τριάμισι χρόνια, τουλάχιστον μία σοβαρή καρδιαγγειακή πάθηση είχε εμφανίσει το 10,9% των εμβολιασμένων με Zostavax, έναντι 9,6% όσων είχαν λάβει Shingrix. Η διαφορά περιορίστηκε τα επόμενα χρόνια, αλλά η προστασία παρέμεινε υψηλότερη στη δεύτερη ομάδα.
Το Shingrix βασίζεται σε πρωτεΐνη του ιού και στο ανοσοενισχυτικό AS01, ενώ το Zostavax περιέχει ζωντανό, εξασθενημένο ιό. Αυτή η διαφορετική σύνθεση ενδέχεται να εξηγεί και την αυξημένη αποτελεσματικότητα του νεότερου εμβολίου.
Η συγκεκριμένη μεθοδολογία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περιόρισε έναν βασικό παράγοντα αβεβαιότητας προηγούμενων ερευνών. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες μελέτες συνέκριναν εμβολιασμένους με ανεμβολίαστους, παρότι όσοι επιλέγουν να εμβολιαστούν συχνά ακολουθούν συνολικά πιο υγιεινό τρόπο ζωής.
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι, εάν όλοι οι Αμερικανοί ηλικίας 50 ετών και άνω λάμβαναν το Shingrix, θα μπορούσαν να αποτραπούν ή να καθυστερήσουν εκατοντάδες χιλιάδες καρδιαγγειακά περιστατικά μέσα σε μία δεκαετία. Παρά τα πιθανά οφέλη, σήμερα εμβολιάζεται μόλις περίπου το ένα τρίτο όσων το δικαιούνται στις ΗΠΑ.
Ο ρόλος της φλεγμονής και τα επόμενα βήματα
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η πιθανή καρδιοπροστατευτική δράση συνδέεται με το ανοσοποιητικό σύστημα και τη φλεγμονή. Το AS01 φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει ορισμένα ανοσοκύτταρα, ώστε να παράγουν λιγότερα φλεγμονώδη μόρια που συμβάλλουν στη δημιουργία αποφράξεων στα αγγεία.
Παράλληλα, η αποτελεσματικότερη αποτροπή του έρπητα ζωστήρα ενδέχεται να περιορίζει τη φλεγμονή που προκαλεί η ίδια η λοίμωξη και μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά και άλλα όργανα.
Για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πράγματι αιτιώδης σχέση, βρίσκεται σε εξέλιξη στη Δανία μεγάλη κλινική δοκιμή με περισσότερους από 160.000 ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται το 2027 και, εφόσον επιβεβαιώσουν τα ευρήματα, το Shingrix θα μπορούσε να αποκτήσει ευρύτερο ρόλο στην πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων.
