Διακόσια χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη Μάχη του Πολυαράβου, μία από τις σημαντικότερες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης στη Μάνη, και ο Δήμος Ανατολικής Μάνης τιμά την ιστορική επέτειο με ένα πολυήμερο πρόγραμμα εκδηλώσεων, από τη Δευτέρα 24 έως και την Κυριακή 30 Αυγούστου.
Ήταν τον Αύγουστο του 1826 όταν οι Μανιάτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις δυνάμεις του Ιμπραήμ, ο οποίος επιχειρούσε να κάμψει την αντίστασή τους και να εισβάλει στη Μάνη. Παρά την αριθμητική υπεροχή του αιγυπτιακού στρατού, η εμπειρία των Μανιατών και η αξιοποίηση των οχυρών θέσεων της περιοχής ανέτρεψαν τα σχέδιά του. Η νίκη στον Πολυάραβο διατήρησε τη Μάνη ελεύθερη και αποτέλεσε μία ακόμη καθοριστική συμβολή της στον Αγώνα για την ανεξαρτησία. Δύο αιώνες αργότερα, τα γεγονότα εκείνων των ημερών επανέρχονται στο προσκήνιο μέσα από ιστορικά τεκμήρια, ομιλίες, κινηματογραφική καταγραφή, εικαστικές αναφορές και εκδηλώσεις μνήμης.
Η αυλαία ανοίγει στο Γύθειο
Οι επετειακές δράσεις αρχίζουν σήμερα, Δευτέρα 24 Αυγούστου, στις 8:30 μ.μ., στο Ηρώον Γυθείου, με τα εγκαίνια της έκθεσης «Μέμνησο Πολυαράβου, 1826-2026». Στο επίκεντρο βρίσκονται αρχειακά τεκμήρια για το Ολοκαύτωμα της Τσεσφίνας (Δεσφίνας) και τη Μάχη του Πολυαράβου, ενώ παράλληλα παρουσιάζονται η ενδυμασία και η οπλιτική εξάρτυση των αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης.
Η έκθεση διοργανώνεται από τον Δήμο Ανατολικής Μάνης, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους - Τμήμα Λακωνίας και τον Πολιτιστικό - Αναπτυξιακό Σύλλογο Μάνης «Ελαιοφόρος», με τη συμμετοχή του Συλλόγου Ιστορικής Αναβίωσης Σπάρτης. Θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ από τις 2 Σεπτεμβρίου θα φιλοξενείται στην πλατεία Δημαρχείου.
Τη σκυτάλη παίρνει την Τετάρτη 26 Αυγούστου, στο Κέντρο Πολιτισμού Γυθείου, η ιστορική εσπερίδα «Η σημασία και οι προεκτάσεις του Έπους των Μανιατών στον Πολυάραβο», με ομιλητές τον πρέσβη και ιστορικό συγγραφέα Δημήτριο Παπανδρέου και τον εκδότη της «Αδούλωτης Μάνης» Γεώργιο Δημακόγιαννη.
Στις 9:15 μ.μ. θα ακολουθήσει η πρώτη δημόσια προβολή του ντοκιμαντέρ «Μάνη Πολυάραβος», σε σκηνοθεσία Γιώργου Χατζή, ενώ η βραδιά θα ολοκληρωθεί με βράβευση συγγραφέων για τη συμβολή τους στην ιστορική ανάδειξη του Πολυαράβου.
Στο επίκεντρο οι Ηρωίδες της Μάνης
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχουν οι γυναίκες που έγραψαν τη δική τους σελίδα στα γεγονότα του 1826. Την Παρασκευή 28 Αυγούστου, στις 8:30 μ.μ., στο Κέντρο Πολιτισμού Γυθείου, θα πραγματοποιηθεί το αφιέρωμα «Η άγνωστη εποποιία των γυναικών στη μάχη του Πολυαράβου», με εισήγηση της συγγραφέως Ελένης Τζικάκου.
Στο πλαίσιο της ίδιας βραδιάς θα παρουσιαστεί πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα, εμπνευσμένος από ηρωική σκηνή στον Πολυάραβο. Την παρουσίαση θα πραγματοποιήσει η επιμελήτρια της Κουμανταρείου Πινακοθήκης Σπάρτης, Μόνικα Διαμαντή, ενώ θα παρέμβει ο εικαστικός Λεωνίδας Μιχαλάκος.
Από την Τσεσφίνα στον Πολυάραβο
Οι εκδηλώσεις μεταφέρονται το Σάββατο 29 Αυγούστου στη Δεσφίνα - Κόκκινα Λουριά. Στις 6:30 μ.μ. θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση για τους αγωνιστές του Πολυαράβου στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Τσεσφίνας και στις 7 μ.μ. θα γίνει κατάθεση στεφάνων στον Πύργο της ηρωικής οικογένειας Σταθάκου, όπου εκπρόσωπος της οικογένειας θα αναφερθεί στα ιστορικά γεγονότα. Στις 7:30 μ.μ. θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Μάνη Πολυάραβος».
Η κορύφωση του επετειακού εορτασμού θα γίνει την Κυριακή 30 Αυγούστου στον ίδιο τον Πολυάραβο. Η ημέρα θα αρχίσει στις 7 το πρωί με την έπαρση της σημαίας στον χώρο της θυσίας των Μανιατών, ενώ στις 11 π.μ. θα ξεκινήσει η προσέλευση των επισήμων στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Θα ακολουθήσουν επίσημη δοξολογία και επιμνημόσυνη δέηση στο Ηρώο, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ΄, κατάθεση στεφάνων και ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των πεσόντων.
Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Δήμαρχος Ανατολικής Μάνης Πέτρος Ανδρεάκος, ενώ τον πανηγυρικό της ημέρας θα εκφωνήσει ο υποστράτηγος εν αποστρατεία της Ελληνικής Αστυνομίας Γεώργιος Πλαγιαννάκος.
Ξεχωριστή στιγμή θα αποτελέσει η επίσημη ένταξη και σήμανση της μνημειακής βελανιδιάς του Πολυαράβου στο Δίκτυο Αιωνόβιων Δέντρων της Ελληνικής Επανάστασης, με επιστημονικό υπεύθυνο τον υποψήφιο διδάκτορα Πολιτισμικών Σπουδών Δημοσθένη Κορδό. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται ακόμη θεατρική ερμηνεία από την ηθοποιό Τριαντάφυλλη Μουζάκη και πολιτιστικά δρώμενα. Οι εκδηλώσεις θα ολοκληρωθούν στις 12:30 μ.μ. με την παράθεση παραδοσιακού γεύματος στη Βρύση του Πολυαράβου. Τις επετειακές εκδηλώσεις συνδιοργανώνει ο Σύλλογος των Απανταχού Πολυαραβών «Η Κοίμηση της Θεοτόκου», ενώ ο Δήμαρχος Ανατολικής Μάνης απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στις αρχές, στους φορείς και στους πολίτες να συμμετάσχουν στον εορτασμό. Διακόσια χρόνια μετά, ο Πολυάραβος παραμένει σύμβολο της αντίστασης των Μανιατών και μιας νίκης που απέτρεψε την υποταγή της Μάνης, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην πορεία της Ελληνικής Επανάστασης.
