Γράφει ο Χρήστος Α. Πετρούλιας*
Λένε πως η διαδρομή σε καθορίζει, γίνεται το πεπρωμένο σου. Πως τα μονοπάτια που επιλέγεις να διαβείς, οι άνθρωποι που μοιράζεσαι στιγμές και οι προκλήσεις μέσω των οποίων εξελίσσεσαι, σμιλεύουν τον χαρακτήρα, την ηθική, την ίδια την ύπαρξη. Καθώς κρατάτε στα χέρια σας το επετειακό φύλλο για τα 30 χρόνια του «Λακωνικού Τύπου», θεωρώ ότι βρισκόμαστε ενώπιον ενός καθοριστικού σταθμού. Ένα ορόσημο που υπερβαίνει μια επέτειο, το επιστέγασμα μιας συλλογικής, επίμονης και ρομαντικής προσπάθειας να κρατηθεί ζωντανή η «καθαρή» φωνή της Λακωνίας.
Για μένα αυτή η σπουδαία γιορτή, ανασύρει μνήμες και συναισθήματα. Φέτος συμπληρώνω 17 συναπτά έτη στη δημοσιογραφία. Μοιάζει σαν χθες όταν, λίγο μετά την αποφοίτηση από το Πάντειο, ανήσυχος νεαρός για τα τοπικά και όχι μόνο θέματα, με υποδέχθηκε στον χώρο της ενημέρωσης ο Ηλίας Μπόνος. Ήταν αρχές του 2010. Δίπλα του, ως εκκολαπτόμενος για περίπου τέσσερα χρόνια, έλαβα τα πρώτα μου εφόδια. Ήταν η αφετηρία, το βάπτισμα του πυρός. Εκεί εντρύφησα στις τεχνικές, μυήθηκα στο ένστικτο της είδησης, συνειδητοποίησα την ευθύνη της υπογραφής.
Ώσπου, στα μέσα καλοκαιριού του 2014, συντελέστηκε η μεταπήδηση, μια «μεταγραφή» που έμελλε να με σημαδέψει. Η απόφαση να περάσω το κατώφλι του «ΛΤ» ήταν ένα άλμα, μια δύσκολη αλλά συνειδητή επιλογή που προκαλούσε δέος. Το όνομα της εφημερίδας και μόνο, κουβαλούσε μια μυθική αύρα συνοδευόμενο από άπειρες ιστορίες και αφηγήσεις.
Σήμερα, έχοντας την τύχη να είμαι μέρος και να μετράω μαζί με τον «ΛΤ» τα 13 σχεδόν από τα 30 «κεράκια» του, αισθάνομαι ευγνώμων και υπερήφανος. Ξεκίνησα ως απλός συντάκτης, ανέλαβα καθήκοντα αρχισυντάκτη, για να μου ανατεθεί τα τρία τελευταία χρόνια ο τιμητικός, όσο και ευθυνοφόρος τίτλος του διευθυντή σύνταξης. Ο «ΛΤ» υπήρξε για μένα το μεγάλο σχολείο, από εκείνα τα ιδρύματα ζωής που σφυρηλατούν προσωπικότητα, πνεύμα και ψυχή, αξίζοντας κόπους και θυσίες.
Σε αυτή τη μακρά πορεία, αντιλήφθηκα πλήρως την εμβέλεια του ονόματος «Ανδρέας Χιώτης». Δυστυχώς, δεν είχα την τιμή να τον γνωρίσω διά ζώσης. Τον «γνώρισα» όμως στην ηλικία των 12-13 ετών, όταν ξεφύλλιζα την εφημερίδα στο ιατρείο του θείου μου, αλλά και μέσα από την εκπομπή «Παλμός της Λακωνίας» στον «Ελλάδα TV», ενίοτε και δια των ερτζιανών, στη συχνότητα των 91.1 FM. Τότε άρχισε να σχηματίζεται στο μυαλό μου η εμβληματική εικόνα ενός «μεγάλου». Ο Χιώτης καθόρισε μια ολόκληρη εποχή στην κοινωνική, πολιτική, αθλητική, πολιτιστική ζωή του τόπου. Συντάκτης στα «Σπαρτιατικά Νέα», αρχισυντάκτης και διευθυντής τους, και μέχρι το 1993 εκδότης του «Λακωνικού Κήρυκα», για να κορυφώσει την πορεία του το 1996 με τη γέννηση του «ΛΤ», την ύστατη, μεγάλη κληρονομιά πριν το φευγιό του, το 2006. Έφυγε από τη ζωή, αλλά δεν θα «φύγει» ποτέ από κοντά μας. Η έντονη, εναργής και πολλαπλώς ωφέλιμη διάβασή του από τον τόπο μας αποτελεί πυξίδα. Όσοι τον γνώρισαν και όσοι τον διάβασαν, θαύμασαν την ανιδιοτελή, πολύπλευρη προσφορά του στον τόπο και τους ανθρώπους του, εντός κι εκτός συνόρων.
Θυμάμαι πως τα πρώτα μου νεανικά άρθρα φιλοξενήθηκαν στον «Παρατηρητή» του Βασίλη Αντωναράκου, γύρω στο 1998, σε ηλικία 12 ετών. Όμως, κάτι με «έτρωγε» μέσα μου για τον «ΛΤ». Ένιωθα μια εσωτερική έλξη, αλλά έπρεπε να μεσολαβήσουν αρκετά χρόνια για να σμίξω με τη μοίρα του. Όταν, κατακαλόκαιρο του '14, εντάχθηκα πια στο δυναμικό του, ο Γιώργος ανέλαβε τον δύσκολο ρόλο να με μπολιάσει στη σκέψη και την ιδιοσυγκρασία Χιώτη. Αυστηρός, απαιτητικός, ανέτρεχε στο πλούσιο αρχείο της εφημερίδας για να με διδάξει πώς λειτουργούσε και πώς έγραφε ο δημιουργός της. Μου ανέθεσε δύσκολες αποστολές, που με βοήθησαν να «ψηθώ» στο ρεπορτάζ και να οργανώσω τη σκέψη μου. Δεν ήταν εύκολο. Το στρες και -κάποιες φορές- η απογοήτευση με έκαναν να σκεφτώ να εγκαταλείψω, όμως επέμεινα. Δίπλα και η Ρένα, με το δημοσιογραφικό DNA του πατέρα της στις φλέβες της, με οξυδέρκεια και καταιγισμό ιδεών, να σιγοντάρει και να ενθαρρύνει το άνδρωμα του νεαρού συντάκτη. Αυτή η περίοδος μαθητείας ζωής, αναμφισβήτητα, θα μου μείνει αλησμόνητη.
Χάρις, εξάλλου, της απασχόλησης στον «ΛΤ», είχα την τιμή να εγγραφώ στην Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου, Ηπείρου, Νήσων (ΕΣΗΕΠΗΝ), ως το πρώτο μέλος στη Λακωνία.
Σήμερα, τις τύχες της εφημερίδας κρατά η εκδότρια και διευθύντριά μας, Χριστιάνα Χιώτη, υπηρετώντας με συνέπεια και αφοσίωση τις αξίες και το όραμα που παρέλαβε από τον πατέρα της. Σε έναν επαγγελματικά στίβο που παραμένει εν πολλοίς πατριαρχικός, η Χριστιάνα στέκεται όρθια, αποκλειστικά με τις δικές της δυνάμεις, με αξιοπρέπεια, διορατικότητα και πίστη. Πορευόμενη με αποφασιστικότητα στον ανηφορικό δρόμο, με πυγμή και σθένος, κρατά ζωντανή τη φλόγα του ιδρυτή. Ακλόνητη στις δυσκολίες, προστατευτική για την ομάδα της, ξέρει να εμπνέει και να ανοίγει νέους ορίζοντες. Κι αυτό αποκτά μεγαλύτερη αξία σε μια εποχή όπου ο Τύπος δοκιμάζεται.
Η απήχηση του «ΛΤ» είναι διάχυτη, την αντιλαμβάνεσαι στη συναναστροφή, στον δημόσιο και καθημερινό βίο. Όταν λες «εργάζομαι στην εφημερίδα», η απόκριση έρχεται αυθόρμητα: «Α, στου Χιώτη». Βλέπεις στα μάτια και τη γλώσσα του σώματος, ανθρώπων κάθε ηλικίας, όχι μόνο τον σεβασμό, αλλά την ειλικρινή εκτίμηση, την οικειότητα, την εμπιστοσύνη.
Ο «ΛΤ» αποτελεί εδώ και χρόνια τη μοναδική ημερήσια εφημερίδα της Λακωνίας. Αυτό συνεπάγεται μια τεράστια, σχεδόν ασήκωτη ευθύνη για όλους μας. Καλούμαστε να διαφυλάξουμε τη δεοντολογία, την αξιοπρέπεια, την ταπεινότητα και το ξεχωριστό στυλ γραφής του Α. Χιώτη, του πατριάρχη της λακωνικής δημοσιογραφίας, προσαρμόζοντάς τα στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Όσα αποτυπώνονται σήμερα λειτουργούν ως ένα ζωντανό αρχείο, μια πρωτόλεια πηγή, ένα ντοκουμέντο, για τις μελλοντικές γενιές. Στο χαρτί το λάθος δεν συγχωρείται, μένει στην αιωνιότητα, διότι scripta manent. Το καθήκον έγκειται στο να μην αδικήσουμε πρόσωπα και καταστάσεις, διατηρώντας τη λεπτή γραμμή των ισορροπιών απέναντι σε σκοπιμότητες. Σε τέτοιες στιγμές, μια εσωτερική φωνή προειδοποιεί: «Δεν θα το έκανε έτσι ο Χιώτης». Πραγματική δημοσιογραφία δεν είναι η άκριτη αναπαραγωγή δελτίων ούτε τα αναδιατυπωμένα άρθρα και οι ανέξοδες φωτογραφίες. Είναι το σχόλιο, η διεισδυτική και αιχμηρή ματιά. Αυτό επιζητούν οι αναγνώστες από την τοπική εφημερίδα. Να αναδεικνύει τα προβλήματα, τις πληγές, τα δεινά, αλλά και να δίνει φωνή στον αθέατο μικρόκοσμο, να αγγίζει τον αδικημένο, να γίνεται «ασπίδα» του αδύναμου.
Όλα αυτά τα χρόνια, η ιστορία του «ΛΤ» γράφεται με δεκάδες ρεπορτάζ, αμέτρητες ειδήσεις, συνεντεύξεις, διασταύρωση πληροφορίας και αδιάκοπη επικοινωνία για να φτάσει το κάθε θέμα στον αναγνώστη όπως πρέπει. Πίσω από κάθε φύλλο κρύβεται μια «αόρατη», αλλά έντονα πνευματική και απαιτητική καθημερινότητα. Μια διαρκής μάχη με τον χρόνο, ένας μικρός μαραθώνιος που δεν θα μπορούσε να κερδηθεί χωρίς τους πολύτιμους και αγαπητούς συνεργάτες. Η Γιάννα αποτελεί τον απόλυτο στυλοβάτη, έναν αφανή ήρωα και τον σταθερό συνδετικό κρίκο μεταξύ της διεύθυνσης και της ομάδας σύνταξης, φροντίζοντας άοκνα για όλους μας. Η αυστηρή αλλά καλόκαρδη Μίλκα, η «βασίλισσα» του τυπογραφείου, παραμένει αμείλικτη με τους χρόνους, υπηρετώντας με φιλότιμο ένα εξαιρετικά απαιτητικό πόστο. Ο Μπάμπης στη διανομή και ο Νίκος στο δίπλωμα αποτελούν τα «γρανάζια» χωρίς τα οποία η πνευματική και παραγωγική διαδικασία δεν θα έφτανε ποτέ φρέσκια, κάθε πρωί, στα χέρια των αναγνωστών μας.
Δεν γίνεται, ασφαλώς, να παραλείψω εκείνους με τους οποίους συνυπήρξα στο παρελθόν. Την Κωνσταντίνα, τη Βάσια, την Εύη, τη Βιβή, τον Παναγιώτη, την Αγγελική, τη Μυρτώ, τον Δημήτρη κ.α., που έβαλαν το λιθαράκι τους από διάφορα μετερίζια. Ξεχωριστή μνεία και στους εν ενεργεία συναδέλφους, την Ιλέην και τον Νίκο, βασικά κι άξια στελέχη του νέου εκδοτικού μας εγχειρήματος «Λακωνικός+».
Και πάντα, δίπλα σε όλους, στέκει η μητρική φιγούρα της κυρίας Μαρίας. Πάντα εκεί, με μια καλή κουβέντα, ένα ζεστό χαμόγελο κι ένα κέρασμα. Βλέποντάς της, διαπιστώνω γιατί ο Χιώτης κατάφερε να δράσει και να μεγαλουργήσει. Διότι είχε δίπλα του έναν τέτοιο σπάνιο άνθρωπο, επιβεβαιώνοντας τη ρήση που θέλει πίσω από κάθε επιτυχημένο άνδρα να κρύβεται μια δυναμική γυναίκα.
Όπως είναι φυσικό, σε κάθε επαγγελματική στέγη και σε μακροχρόνιες σχέσεις, δεν είναι όλα πάντα ρόδινα. Μα με αμοιβαία κατανόηση, εκτίμηση κι αγάπη, όλα ξεπερνιούνται. Ο Χιώτης μάς κοιτάζει από κάπου ψηλά και είμαι βέβαιος πως θα ήταν εξαιρετικά αυστηρός, σε αντίθετη περίπτωση. Η φωτογραφία στο γραφείο δίνει ώθηση κι έμπνευση, η αύρα του παρακινεί.
Αυτές τις ημέρες, λαμβάνουμε ένα τεράστιο κύμα αγάπης κι εκτίμησης. Τα μηνύματα στο επετειακό φύλλο αποτελούν την καλύτερη ανταμοιβή. Δεν γνωρίζω πώς μπορεί να τα φέρει η μοίρα στο μέλλον και τι επιφυλάσσει ο χρόνος. Εκείνο όμως για το οποίο είμαι βέβαιος είναι ότι η ανυπέρβλητη αυτή εμπειρία και το όμορφο αυτό ταξίδι έχει φωλιάσει βαθιά μέσα μου και θα με συντροφεύει για πάντα.
Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσεγγίσεις την ιδιοσυγκρασία, τη σκέψη και την πένα ενός ανθρώπου του βεληνεκούς του Χιώτη. Ασύγκριτη γραφίδα με ειδικό βάρος, αντικειμενικότητα και καλοσύνη, λόγος δωρικός, περιεκτικός και αδιαπραγμάτευτος, μια σπάνια «πάστα» χαρισματικού ανθρώπου κι επαγγελματία. Θρυλικά μεγέθη που δύσκολα θα υπάρξουν ξανά. Αξεθώριαστο το αποτύπωμά του μέσα από το «παιδί» του, τον «ΛΤ», που ελπίζουμε να μεγαλώσει, να μετατραπεί σε έναν σοφό, πολιό «γέροντα» της ενημέρωσης, κερδίζοντας την αθανασία κόντρα σε συμπληγάδες και προκλήσεις.
Κλείνοντας, νιώθω την ανάγκη για ένα οφειλόμενο, μεγάλο «ευχαριστώ» στη Χριστιάνα και τη Ρένα για την ευκαιρία, που απλόχερα μού χάρισαν. Δεν άνοιξαν μόνο την πόρτα, αλλά πίστεψαν ακράδαντα στον Χρήστο. Μια θερμή, εγκάρδια επαγγελματική αγκαλιά που γρήγορα μετατράπηκε σε δεσμό ζωής. Μέσα από τη δική τους στάση, νιώθω πως εκπληρώνω ένα αδιόρατο «χρέος» απέναντι στον Χιώτη. Κάθε φορά που κοιτάζω τη κορνίζα με τη μορφή του, όταν παλεύω με τον λογισμό και τις λέξεις για το επόμενο δημοσίευμα, νιώθω το βάρος της κληρονομιάς του, μα και το προνόμιο να ακολουθώ τα χνάρια του. Υπό τον «αντίλαλό» του, λοιπόν, αισθάνομαι ευλογημένος κι ευτυχής που έβαλα μια ψηφίδα στη συναρπαστική διαδρομή, γράφοντας κάποιες απ’ τις σελίδες τού οράματος. Συνεχίζουμε, με την πένα «κοφτερή», το μελάνι αστείρευτο και το βλέμμα απαρέγκλιτα στραμμένο στην αλήθεια του τόπου μας. Χρόνια πολλά, «Λακωνικέ» μας!
*Διευθυντής Σύνταξης στον «Λακωνικό Τύπο»
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην επετειακή έντυπη έκδοση του «ΛΤ» (Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026, αρ.φύλλου 7385)
