Σαφές μήνυμα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έστειλε (και) το Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης, αναφορικά με τις διατάξεις του νέου Προεδρικού Διατάγματος 129/2025 που αφορά την οριοθέτηση των μικρών οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων και τον καθορισμό χρήσεων γης και όρων δόμησης.

Το θέμα που εξακολουθεί να απασχολεί τον δημόσιο διάλογο, τέθηκε στο τραπέζι του ΔΣ Σπάρτης, κατά τη συνεδρίαση της 26ης Μαΐου, λόγω της έντονης ανησυχίας που έχει προκληθεί σε δεκάδες κοινότητες στη χώρα, συμπεριλαμβανομένης και της Λακωνίας, όπου πάνω από 160 οικισμοί εκτιμάται ότι επηρεάζονται άμεσα από τις νέες ρυθμίσεις. 

Μετά από συζήτηση, το σώμα αποφάσισε κατά πλειοψηφία -μειοψηφούντος του Δημήτρη Αρφάνη- να υιοθετήσει σχετικό ψήφισμα της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Πελοποννήσου, που είχε εγκριθεί στις 8 Μαΐου 2025. Στο ψήφισμα, διατυπώνεται σειρά σοβαρών ενστάσεων και αιτημάτων προς την Πολιτεία, καθώς, όπως σημειώνεται, οι διατάξεις του ΠΔ δημιουργούν αβεβαιότητα και ανασφάλεια δικαίου. Κατά τους ισχυρισμούς, χιλιάδες πολίτες που για δεκαετίες ενήργησαν με βάση το προϋπάρχον θεσμικό πλαίσιο, εκδίδοντας οικοδομικές άδειες, μεταβιβάζοντας ακίνητα και επενδύοντας στον τόπο τους, βρίσκονται «ξεκρέμαστοι».

«Κίνδυνος περιορισμού δικαιωμάτων 
που ασκούνταν νομίμως επί σειρά ετών»
Το ψήφισμα της ΠΕΔ Πελοποννήσου σχετικά με  το ΠΔ 129/2025 «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της χώρας με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης», έχει ως εξής:

«Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΕΔ Πελοποννήσου, κατά τη συνεδρίασή του στις 08-05-2025, αφού έλαβε υπόψη: το περιεχόμενο του ΠΔ 129/2025 (ΦΕΚ 194/τ.Δ/15-4-2025), τις ρυθμίσεις που εισάγει ως προς τον καθορισμό ορίων, χρήσεων γης και όρων δόμησης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, τις δημόσιες τοποθετήσεις και διευκρινίσεις στελεχών και της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και τις επιπτώσεις που προκύπτουν για χιλιάδες πολίτες και ιδιοκτησίες εντός των οικισμών, διαπιστώνει ομόφωνα ότι:
- Έχει προκληθεί ευλόγως αναστάτωση στην κοινωνία, εξαιτίας του κινδύνου περιορισμού δικαιωμάτων που ασκούνταν νομίμως επί σειρά ετών. Χιλιάδες πολίτες, για δεκαετίες συναλλάσσονταν με τη διοίκηση, έλαβαν οικοδομικές άδειες, προχώρησαν σε αγορές, μεταβιβάσεις, επενδύσεις, και γενικώς ενήργησαν με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο.
- Η ανάγκη εξ ορθολογισμού του πολεοδομικού καθεστώτος δεν πρέπει να θέτει σε αμφισβήτηση δικαιώματα, κατοχυρωμένα μέσω διοικητικών πράξεων ή προγενέστερης νομοθεσίας (προγενέστερες πράξεις οριοθέτησης, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ κλπ).
- Η εμπιστοσύνη του πολίτη προς το κράτος και τη διοίκηση στηρίζεται στην ασφάλεια δικαίου, τη θεσμική συνέχεια και την αποφυγή αιφνιδιασμού.
- Η βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη των μικρών οικισμών αποτελεί ζήτημα κοινωνικής ισορροπίας και συνοχής.
- Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση το νέο ΠΔ να οδηγήσει σε απομείωση της αξίας ακινήτων, ούτε να δημιουργήσει συνθήκες οικονομικής απαξίωσης για περιουσίες που αποκτήθηκαν νομίμως και έτσι αντιμετωπίστηκαν από την Πολιτεία.
- Ήδη η πολιτική ηγεσία του υπουργείου έχει διαβεβαιώσει πως δεν πρόκειται να πληγεί κανένα κατοχυρωμένο δικαίωμα ιδιοκτησίας για τα ακίνητα που βρίσκονται μέσα στις ζώνες οριοθέτησης που θεσπίζει το νέο ΠΔ (Α, Β, Β1) και προς την ίδια κατεύθυνση εξετάζει λύση για τα οικόπεδα, που κάτ.’ επιταγή του ΣΤΕ δεν προβλέπεται από το νέο ΠΔ να συμπεριληφθούν στην οριοθέτηση (ζώνη Γ). Ζητούμε αυτή η δέσμευση να τηρηθεί απαρέγκλιτα στην πράξη.
- Το ΠΔ 129/2025 δεν πρέπει επ’ ουδενί να αποτελέσει τροχοπέδη στην οικιστική ανάπτυξη της υπαίθρου, αλλά να λειτουργήσει ως εξ ορθολογιστικό εργαλείο πολεοδομικής εξέλιξης και ανάπτυξης των περιοχών».

Στο δια ταύτα: «Κόκκινη κάρτα» 
ή δικλείδα εγγυήσεων
Για τους παραπάνω λόγους, το ΔΣ της ΠΕΔ Πελοποννήσου καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας «να αποσύρει το Προεδρικό Διάταγμα», άλλως μέσω νομοθετικής ρύθμισης: 
«- Να εξασφαλίσει τη νομοθετική αποσαφήνιση κρίσιμων σημείων του ΠΔ, ώστε να μην δημιουργούνται αμφιβολίες ως προς τα δικαιώματα των πολιτών.
- Να προβλέψει σαφή ειδική μέριμνα για ιδιοκτησίες που εντάχθηκαν στα όρια των οικισμών με  προγενέστερες αποφάσεις της διοίκησης, αλλά στη βάση του ισχύοντος τότε νομικού πλαισίου. 
- Να διασφαλίσει ότι όλα τα τεκμηριωμένα δικαιώματα θα προστατεύονται με τρόπο σαφή, κατηγορηματικό και θεσμικά ασφαλή. 
- Να συνεργαστεί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση για την προώθηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, τα οποία θα ενσωματώνουν τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. 
- Να επιβεβαιώσει με σαφήνεια ότι ο νέος σχεδιασμός δεν θα προκαλέσει μείωση της αξίας της ιδιωτικής περιουσίας, αλλά θα αποτελέσει εργαλείο θεσμικής σταθερότητας και βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης».

Σε αναβρασμό οι τοπικές κοινωνίες
Η συζήτηση για το επίμαχο Προεδρικό Διάταγμα έχει λάβει πλέον ευρεία διάσταση στην Πελοπόννησο, όπου αρκετοί δήμοι έχουν δημοσιοποιήσει την αντίθεση ή τις επιφυλάξεις τους, ενώ την ίδια στιγμή η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου έχει προβεί σε διαβεβαιώσεις για την προστασία των ιδιοκτησιών. Ωστόσο, ο φόβος αιφνιδιασμού παραμένει έκδηλος στις τοπικές κοινωνίες, καθώς πολλοί πολίτες ανησυχούν ότι οι ιδιοκτησίες τους μπορεί να χάσουν την οικοδομησιμότητα ή να υποβαθμιστεί η αξία τους.

Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σπάρτης, πέρα από έκφραση στήριξης στους κατοίκους των μικρών οικισμών, εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση για αναθεώρηση ή διευκρινίσεις επί του ΠΔ.

«Οι πολίτες δεν μπορούν να ερμηνεύσουν 
την πολεοδομική νομοθεσία»
Σημειώνεται ότι, πρόσφατα, συμμεριζόμενη τον προβληματισμό που διαχέεται στην τοπική κοινωνία, η Τοπική Ένωση Διατελεσάντων Δημάρχων, Κοινοταρχών – Μελών των Δημοτικών και Κοινοτικών Συμβουλίων Δ. Σπάρτης (ΤΕΔΔΚΣ) διοργάνωσε σχετική ενημερωτική ημερίδα στο Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Λακωνίας. Ομιλήτρια στη συγκέντρωση που είχε αυξημένη συμμετοχή, ήταν το μέλος του ΤΕΕ, Γραμματή Μπακλατζή,. Η ίδια αναφέρθηκε στις επιπτώσεις του νέου ΠΔ, αποσαφήνισε ποια οικόπεδα θεωρούνται πλέον άρτια και οικοδομήσιμα, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι πολίτες. Με νόημα, μεταξύ άλλων, τόνισε στην εισήγησή της: «Το σίγουρο είναι ένα: Ότι οι πολίτες δεν μπορούν να ερμηνεύσουν την πολεοδομική νομοθεσία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε γρίφο, με τη μόνιμη διαφωνία Πολιτείας και Συμβουλίου της Επικρατείας, σε ζητήματα δόμησης τόσο εντός, όσο και εκτός πόλεων και οικισμών…»

φωτο: Πάνος Ψυχογιός-Η Σπάρτη από ψηλά (FB)