Με σαφή προσανατολισμό στη διασφάλιση του αγροτικού εισοδήματος, την υδατική θωράκιση, την παραμονή της προστιθέμενης αξίας στον τόπο, αλλά και τη στήριξη της νέας γενιάς, η Περιφέρεια Πελοποννήσου εκπροσωπήθηκε στη συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028–2034, στο Πανεπιστήμιο Πατρών.
Ο περιφερειάρχης Δημήτρης Πτωχός παρουσίασε το στρατηγικό πλαίσιο «Πελοπόννησος 2035», υπογραμμίζοντας ότι η νέα ΚΑΠ οφείλει να ξεπεράσει τη λογική της απλής διανομής κονδυλίων και να μετατραπεί σε ένα ευρωπαϊκό συμβόλαιο ασφάλειας για τον παραγωγό, επάρκειας για την κοινωνία και πραγματικής προοπτικής για την ύπαιθρο. «Η διαβούλευση ξεπερνά κατά πολύ το ζήτημα του επόμενου κύκλου επιδοτήσεων. Αφορά το αν η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να θεωρεί την τροφή, το νερό και την αγροτική γη κοινή στρατηγική υπόθεση. Για την Πελοπόννησο είναι τελικά συζήτηση για το αν ο πλούτος που παράγει ο τόπος θα μένει στον τόπο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πτωχός.
Στο επίκεντρο η προστιθέμενη αξία:
Δεσμευτικό Περιφερειακό Κεφάλαιο Αγροδιατροφής
Η Πελοπόννησος διαθέτει ισχυρό Πρωτογενή Τομέα, με υψηλή συμμετοχή στην εθνική αγροτική παραγωγή, έντονη εξειδίκευση στις μόνιμες καλλιέργειες, στους ελαιώνες, στα εσπεριδοειδή και στους αμπελώνες. Παράγει, εξάγει και στηρίζει χιλιάδες οικογένειες. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση παραμένει ανοιχτή. Το μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας πρέπει να επιστρέφει στον παραγωγό, στη μεταποίηση και στις τοπικές κοινωνίες.
Η περιφερειακή πρόταση στηρίζεται σε ένα δεσμευτικό Περιφερειακό Κεφάλαιο Αγροδιατροφής, ενταγμένο στον εθνικό σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ, με πολυετή χρηματοδοτική προβλεψιμότητα και μετρήσιμους στόχους για το εισόδημα, το νερό, την εξωστρέφεια, τη διαχείριση κινδύνων, τη νέα γενιά και τη ζωντανή ύπαιθρο.
Υδατική επάρκεια με έξυπνες υποδομές
και άμεσες αποζημιώσεις
Κεντρικός άξονας είναι η υδατική ασφάλεια. Με την κλιματική πίεση να εντείνεται και την άρδευση να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις παραγωγικές ζώνες της Πελοποννήσου, η Περιφέρεια προτείνει σύγχρονη υδρομετρία και τηλεμετρία, περιορισμό διαρροών, έξυπνη άρδευση με γεωπονική υποστήριξη, αξιοποίηση χειμερινών ροών, εμπλουτισμό υδροφορέων και ασφαλή επαναχρησιμοποίηση νερού. «Κάθε ευρώ που επενδύεται στο νερό πρέπει να αγοράζει ανθεκτικότητα και παραγωγική αξία, όχι απλώς σωλήνες και τσιμέντο», τόνισε ο κ. Πτωχός.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης μια νέα ασπίδα προστασίας του παραγωγού, που θα συνδυάζει πρόληψη, σύγχρονη ασφάλιση πολλαπλών κινδύνων και ταχεία αποκατάσταση μετά από ακραία φαινόμενα. Στόχος είναι να εγκαταλειφθεί ο φαύλος κύκλος της καθυστερημένης αποζημίωσης και να δημιουργηθεί ένα σύστημα έγκαιρης πρόληψης, δίκαιης κάλυψης και γρήγορης ρευστότητας για τις εκμεταλλεύσεις που πλήττονται.
Παράλληλα, η Περιφέρεια εισηγείται τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Αξίας και Εξαγωγών Αγροδιατροφής, ώστε η δημόσια πολιτική να γνωρίζει με ακρίβεια ποιο προϊόν παράγεται, πού καταλήγει, με ποιο κόστος, με ποια τιμή και ποιο μέρος της τελικής αξίας επιστρέφει στον άνθρωπο που το παράγει. Πρόκειται για ένα εργαλείο οικονομικής στρατηγικής και όχι για ακόμη μία ψηφιακή πλατφόρμα.
Ανάσχεση του κόστους παραγωγής
και ενίσχυση της συλλογικής δράσης
Ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, Σπύρος Ζαχαριάς, ανέδειξε την ανάγκη η νέα ΚΑΠ να απαντά στις πραγματικές πιέσεις της καθημερινότητας. Στο ενεργειακό και παραγωγικό κόστος, στη λειψυδρία, στις ζωονόσους, στη ρευστότητα και στην άνιση θέση του παραγωγού απέναντι στην αγορά. «Ο παραγωγός δεν αξιολογεί μια πολιτική από τον αριθμό των προσκλήσεων. Την αξιολογεί από το καθαρό εισόδημα που μένει στην οικογένειά του, από το αν έχει νερό όταν το χρειάζεται, από το αν πληρώνεται έγκαιρα και από το αν προστατεύεται όταν έρχεται η καταστροφή», σημείωσε.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συλλογική οργάνωση, στην ενίσχυση συνεταιρισμών και οργανώσεων παραγωγών με πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα, στην προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων, στην αυστηρή αντιμετώπιση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και στην οικοδόμηση μιας νέας τοπικής οικονομίας πρωτεΐνης που θα συνδέει τη φυτική παραγωγή, τις ζωοτροφές, την κτηνοτροφία, τη μεταποίηση και την επώνυμη διάθεση.
Αντίδοτο στην ερήμωση της υπαίθρου:
Στέγη, γη και κίνητρα στη νέα γενιά
Ο εντεταλμένος σύμβουλος Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων και περιφερειακός σύμβουλος, Μάρκος Λέγγας, παρουσίασε το Περιφερειακό Σύμφωνο Υπαίθρου 2035, με στόχο η αγροτική πολιτική να συνδεθεί με την κατοικία, τη γη, την εργασία, την υγεία, την εκπαίδευση, τη συνδεσιμότητα και την πρόσβαση των νέων στην αγορά. «Η ύπαιθρος δεν είναι η κοινωνική υποσημείωση της ΚΑΠ. Είναι η προϋπόθεση για να υπάρχουν παραγωγοί, επιχειρήσεις και κοινότητες που μπορούν να κρατήσουν ζωντανή την παραγωγή. Χωρίς ανθρώπους, υπηρεσίες, κατοικία και προοπτική, ούτε η ανταγωνιστικότητα ούτε η πράσινη μετάβαση έχουν κοινωνικό φορέα», υπογράμμισε.
Η Περιφέρεια προτείνει ένα επταετές συμβόλαιο για τη νέα γενιά, με πρόσβαση σε γη, κεφάλαιο εκκίνησης, κατοικία, συμβουλευτική και οργανωμένη πρόσβαση στην αγορά. Εισηγείται ακόμη Τράπεζα Γης και Διαδοχής, επαναχρησιμοποίηση κενών κτιρίων για αγροτική κατοικία και υπηρεσίες, ενίσχυση των τοπικών προγραμμάτων LEADER και κόμβους γνώσης που θα φέρνουν τον γεωπόνο, τον κτηνίατρο, τον ερευνητή και την τεχνολογία πιο κοντά στο χωράφι και στην κτηνοτροφική μονάδα.
Το διακύβευμα του 2034
Το μήνυμα της Πελοποννήσου προς την εθνική και ευρωπαϊκή συζήτηση είναι σαφές. Ισχυρή και πραγματικά κοινή ΚΑΠ, με επαρκείς πόρους, περιφερειακή ευελιξία με λογοδοσία, ίσους όρους ανταγωνισμού για τα εισαγόμενα προϊόντα, πράσινη μετάβαση με χρηματοδότηση και τεχνική υποστήριξη και πολιτικές που κρίνονται από το αποτέλεσμα.
«Η νέα ΚΑΠ θα κριθεί το 2034. Και θα κριθεί από το αν ένας νέος άνθρωπος μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς από τη γη, αν μια οικογένεια μπορεί να αντέξει μετά από μια καταστροφή, αν κάθε κυβικό μέτρο νερού παράγει μεγαλύτερη αξία και αν το όνομα “Πελοπόννησος” σημαίνει ποιότητα, εμπιστοσύνη και ανθεκτικότητα στις διεθνείς αγορές», κατέληξε ο Δ. Πτωχός.
Τη συνεδρίαση χαιρέτησαν οι υφυπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ), Γιάννης Ανδριανός και Αθανάσιος Καββαδάς, καθώς και οι περιφερειάρχες Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης και Ιονίων Νήσων, Γιάννης Τρεπεκλής, ενώ ουσιαστική ήταν η συμβολή των γενικών γραμματέων του ΥπΑΑΤ, Αντώνη Φιλιππή και Αργυρώς Ζέρβα στη διαμόρφωση της εθνικής θέσης για τη νέα ΚΑΠ.
