Τη δημοσιονομική στρατηγική της επόμενης τετραετίας, η οποία εκτείνεται έως το 2030 και περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτή αναλύθηκε κατά την εξειδίκευση των μέτρων της 90ής ΔΕΘ από το Οικονομικό Επιτελείο, παρουσιάζει στο σημερινό του φύλλο ο «ΛΤ». Η όλη αρχιτεκτονική του πακέτου ξεδιπλώνεται τόσο σε άμεσες, όσο και σε παρεμβάσεις με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, με σαφή προσανατολισμό και στόχο την εξασφάλιση μιας νέας κυβερνητικής θητείας.
Πλαισιωμένος από τον Λάκωνα υπουργό Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, τον αναπληρωτή υπουργό, Νίκο Παπαθανάση και τον υφυπουργό Δημήτρη Μαρκόπουλο, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, υποστήριξε ότι η ειδοποιός διαφορά του φετινού σχεδιασμού έγκειται στο γεγονός ότι δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές ετήσιες ρυθμίσεις. Αντίθετα, όπως είπε, θέτει τις βάσεις για μια σταθερή αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, την ενίσχυση των ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων και τη δημιουργία νέων, καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας σε βάθος χρόνου.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Μείωση φόρου κατά 30%
και τέλος στις προσαυξήσεις τεκμηρίων
Στο πεδίο των ελεύθερων επαγγελματιών, έρχονται δραστικές ελαφρύνσεις που μεσοσταθμικά αγγίζουν το 30% της συνολικής φορολογικής τους επιβάρυνσης. Πέρα από τη μείωση φόρου βάσει τέκνων που θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις του 2027 (με συνολικό όφελος 402 εκατομμυρίων ευρώ για 755.000 επαγγελματίες), η πλέον κομβική παρέμβαση αφορά την ουσιαστική εξάλειψη των επιβαρυντικών προσαυξήσεων στα τεκμήρια. Από τους 400.000 επαγγελματίες που εμπίπτουν στα τεκμήρια, περίπου 156.000 επιβαρύνονταν μέχρι σήμερα με υπέρογκες προσαυξήσεις λόγω τζίρου και μισθοδοσίας –παράγοντες που επηρέαζαν άμεσα κλάδους όπως η εστίαση και το λιανεμπόριο.
Με βάση το νέο πλαίσιο, όσοι επαγγελματίες κρίνονται συνεπείς -δηλαδή αποστέλλουν τα στοιχεία τους στο MyData, έχουν διασυνδέσει τα POS με τις ταμειακές μηχανές και δεν έχουν υποπέσει σε σοβαρή φορολογική ή εργατική παράβαση την τελευταία πενταετία- απαλλάσσονται πλήρως από τις προσαυξήσεις αυτές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι πάνω από το 90% των επαγγελματιών καλύπτει ήδη αυτές τις προϋποθέσεις. Η συγκεκριμένη ελάφρυνση προσθέτει επιπλέον 170 εκατομμύρια ευρώ στο όφελος του κλάδου, διαμορφώνοντας τη συνολική μείωση φόρων στα 570 εκατομμύρια ευρώ για το 2027. Παράλληλα, από το 2028 προστίθεται επιπλέον μείωση 85 εκατομμυρίων ευρώ από την υποχώρηση της προκαταβολής φόρου, καθώς και ελαφρύνσεις 50 εκατομμυρίων ευρώ για 34.000 τρίτεκνους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι θα δουν μειώσεις από το πρώτο ευρώ εισοδήματος.
Αγρότες: Μηδενισμός φορολογικού συντελεστή
έως τα 20.000 ευρώ
Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, η κυβέρνηση θεσπίζει έναν πρωτοποριακό μηχανισμό μηδενισμού του φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Λόγω της τεχνικής προσαρμογής στο αφορολόγητο όριο, η πλήρης απαλλαγή καλύπτει στην πράξη όλους τους παραγωγούς με δηλωθέν εισόδημα έως 22.200 ευρώ. Η ρύθμιση αυτή αφορά άμεσα 47.000 μεγάλους και συστηματικούς παραγωγούς της χώρας, οι οποίοι αν και αποτελούν αριθμητικά τμήμα του αγροτικού πληθυσμού, αντιπροσωπεύουν το 56% της συνολικής αγροτικής παραγωγής και του αντίστοιχου εισοδήματος. Βασικός στόχος της παρέμβασης είναι η εξάλειψη κάθε αντικινήτρου για την αύξηση της παραγωγής και την επίσημη δήλωση των εισοδημάτων, δίνοντας παράλληλα ισχυρή ώθηση στους νέους αγρότες να παραμείνουν και να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα.
Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα που παρουσίασε το Υπουργείο Οικονομικών: 1) Αγρότης χωρίς τέκνα με ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ, ο οποίος πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ, πλέον βλέπει την επιβάρυνσή του να μηδενίζεται πλήρως, 2) Αγρότης με δύο τέκνα και ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος επιβαρυνόταν με φόρο 1.540 ευρώ, επίσης απαλλάσσεται πλήρως και πληρώνει μηδέν φόρο, 3) Αγρότης χωρίς τέκνα, με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ, ο οποίος κατέβαλλε φόρο 5.083 ευρώ, θα πληρώνει πλέον 2.183 ευρώ, εξασφαλίζοντας ανώτατο ετήσιο όφελος 2.900 ευρώ.
Συνταξιούχοι: Ετήσιες αυξήσεις,
μόνιμο επίδομα 400 ευρώ και κάλυψη χηρείας
Σημαντική ενίσχυση προβλέπεται για το σύνολο των συνταξιούχων της χώρας μέσα από ένα συνδυασμό τακτικών αυξήσεων και έκτακτων εισοδηματικών ενισχύσεων. Από τις αρχές του 2027 ενεργοποιείται η αύξηση των συντάξεων βάσει του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, η οποία εκτιμάται αρχικά στο 2,6% με συνολικό δημοσιονομικό κόστος 750 εκατομμυρίων ευρώ (το ακριβές ποσοστό θα οριστικοποιηθεί με τον προϋπολογισμό του Νοεμβρίου). Ταυτόχρονα, αυξάνεται στα 400 ευρώ καθαρά και μονιμοποιείται σε ετήσια βάση η έκτακτη ενίσχυση Νοεμβρίου για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, χωρίς να τίθενται εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Το ίδιο ποσό των 400 ευρώ θα καταβάλλεται σε δικαιούχους συντάξεων χηρείας άνω των 60 ετών, σε συνταξιούχους αναπηρίας, σε 172.000 δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και του e-ΕΦΚΑ, καθώς και σε 50.000 ανασφάλιστους υπερήλικες. Παράλληλα, επιλύεται το ζήτημα των συντάξεων χηρείας όταν λαμβάνονται δύο εθνικές συντάξεις από ίδιο δικαίωμα (με μείωση 50%), συνεπάγοντας πρόσθετο όφελος 48 εκατομμυρίων ευρώ.
Η επίδραση των μέτρων αποτυπώνεται στα εξής παραδείγματα του ΥΠΟΙΚ: 1) Συνταξιούχος με 10.000 ευρώ φορολογητέο εισόδημα και μηνιαίο καθαρό εισόδημα 823 ευρώ, θα λάβει 208 ευρώ καθαρά από την αύξηση 2,6% και 400 ευρώ από την ενίσχυση Νοεμβρίου, δηλαδή συνολικά 608 ευρώ καθαρά ετησίως (περίπου το 75% μιας επιπλέον σύνταξης), 2) Συνταξιούχος με 14.000 ευρώ φορολογητέο εισόδημα και μηνιαίο καθαρό εισόδημα 1.086 ευρώ, θα λάβει 284 ευρώ από την αύξηση ΑΕΠ/πληθωρισμού και 400 ευρώ από την ενίσχυση, σύνολο 684 ευρώ (περίπου το 63% μιας σύνταξης), 3) Συνταξιούχος με 20.000 ευρώ φορολογητέο εισόδημα και καθαρό 1.476 ευρώ, θα λάβει συνολικό όφελος 774 ευρώ, ενώ υψηλότερα αμειβόμενος συνταξιούχος με 24.000 ευρώ εισόδημα (1.716 ευρώ καθαρά) θα λάβει 849 ευρώ (περίπου το 50% μιας σύνταξης).
Δημόσιοι υπάλληλοι: Επιστροφή δώρου Χριστουγέννων
και οριζόντιες αυξήσεις
Για τον Δημόσιο Τομέα, η πλέον συμβολική και ουσιαστική ρύθμιση είναι η θεσμοθέτηση και επαναφορά του επιδόματος εορτών Χριστουγέννων στο ύψος των 500 ευρώ μικτά, έπειτα από 15 χρόνια από την κατάργησή του το 2012. Το μέτρο θα εφαρμοστεί από τον Δεκέμβριο του 2027 με ετήσιο κόστος 433 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, ορίζεται οριζόντια αύξηση των μισθών κατά 80 ευρώ μικτά μηνιαίως έως τον Ιανουάριο του 2028, η οποία θα καταβληθεί σε δύο ισόποσες δόσεις των 40 ευρώ (την 1η Απριλίου 2027 και την 1η Ιανουαρίου 2028). Οι παρεμβάσεις αυτές καλύπτουν οριζόντια όλο το φάσμα του δημοσίου -ένστολους, αστυνομικούς, πυροσβέστες, λιμενικούς, στρατιωτικούς, εκπαιδευτικούς, μέλη ΔΕΠ, γιατρούς και νοσηλευτές- με το συνολικό πακέτο αυξήσεων να ανέρχεται στα 815 εκατομμύρια ευρώ για το 2027.
Πώς διαμορφώνονται οι αποδοχές στην πράξη κατά το ΥΠΟΙΚ: 1) Δημόσιος υπάλληλος 40 ετών με δύο παιδιά και μικτό μηνιαίο μισθό 2.000 ευρώ (1.447 ευρώ καθαρά), το 2027 θα λάβει επιπλέον 562 ευρώ (327 ευρώ καθαρά από το δώρο Χριστουγέννων και 235 ευρώ από την αύξηση των 40 ευρώ). Με την προσθήκη της δεύτερης αύξησης το 2028, το συνολικό επιπλέον όφελος θα φτάσει τα 964 ευρώ, 2) Νέος υπάλληλος 29 ετών χωρίς παιδιά, με 1.123 ευρώ καθαρά, θα έχει αύξηση 609 ευρώ το 2027 και επιπλέον 424 ευρώ το 2028 (σύνολο 1.033 ευρώ, δηλαδή σχεδόν έναν επιπλέον καθαρό μισθό), 3) Υπάλληλος 49 ετών με τρία παιδιά (τρίτεκνος) και μικτό μισθό 2.500 ευρώ (1.830 ευρώ καθαρά), συνδυάζοντας την αύξηση, το δώρο και τη μείωση φόρου τρίτεκνων, θα λάβει 1.944 ευρώ καθαρά επιπλέον το 2027 (πάνω από έναν μισθό) και 2.411 ευρώ το 2028.
Ιδιωτικός τομέας: Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ
και μείωση ασφαλιστικών εισφορών
Στον Ιδιωτικό Τομέα, ο κατώτατος μισθός βρίσκεται σε τροχιά να φτάσει τα 1.000 ευρώ (και τα 1.300 ευρώ για όσους συμπληρώνουν τρεις τριετίες) έως τον Ιανουάριο του 2028, σημειώνοντας συνολική αύξηση 54% σε σύγκριση με το 2021. Παράλληλα, από την 1η Απριλίου 2027 μειώνονται οι ασφαλιστικές εισφορές κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα, με το σύνολο της ελάφρυνσης να περνά απευθείας στον εργαζόμενο μέσω της μείωσης των κρατήσεων υπέρ ΔΥΠΑ. Για τις οικογένειες με τρία τέκνα, ο φορολογικός συντελεστής μηδενίζεται για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η παρέμβαση αυτή προσφέρει άμεση αύξηση αποδοχών σε 87.000 τρίτεκνους μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες που βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, με το ετήσιο όφελος να φτάνει έως και τα 1.800 ευρώ για υψηλότερα φορολογητέα εισοδήματα.
Ενδεικτικά παραδείγματα: 1) Νέος εργαζόμενος 23 ετών χωρίς τριετίες, βλέπει τον καθαρό του μισθό να αυξάνεται από τα 797 ευρώ σήμερα, σε 836 ευρώ τον Απρίλιο του 2027 και σε 871 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028 (επιπλέον 414 ευρώ το 2027 και 1.040 ευρώ το 2028, δηλαδή παραπάνω από έναν μισθό), 2) Μισθωτός 34 ετών με τρεις τριετίες χωρίς τέκνα (μικτός μισθός από 1.000 σε 1.300 ευρώ), βλέπει τον καθαρό μισθό να αυξάνεται από τα 959 ευρώ σε 1.000 ευρώ τον Απρίλιο του 2027 και σε 1.035 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028 (συνολικό ετήσιο όφελος 1.055 ευρώ καθαρά), 3) Εργαζόμενος με τρία τέκνα και μικτό μισθό 2.000 ευρώ, βλέπει τον καθαρό του μισθό να αυξάνεται από τα 1.621 ευρώ σε 1.733 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου λόγω της φοροελάφρυνσης, και σε 1.743 ευρώ τον Απρίλιο με τη μείωση εισφορών (συνολικό όφελος 1.673 ευρώ καθαρά).
Επιχειρηματικότητα: Αποκέντρωση
μέσω τέλους επιτηδεύματος και επενδυτικά κίνητρα
Για την ενίσχυση του επιχειρηματικού ιστού, τίθεται σε προτεραιότητα η ενίσχυση της ελληνικής περιφέρειας έναντι του υδροκεφαλισμού της Αττικής. Έτσι, το τέλος επιτηδεύματος καταργείται πλήρως από το 2027 για όλες τις επιχειρήσεις της περιφέρειας και της Θεσσαλονίκης.
Στην Αττική, όπου συγκεντρώνεται πάνω από το μισό των επιχειρήσεων της χώρας, το τέλος μειώνεται κατά 50% το 2028 και καταργείται οριστικά το 2029.
Στον τομέα των επενδύσεων, θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις για αγορά μηχανολογικού εξοπλισμού στη βιομηχανία και τη μεταποίηση, συμπυκνώνοντας το χρόνο απόσβεσης από τη δεκαετία στην εξαετία. Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα κατά 5% ετησίως, με τελικό στόχο την υποχώρηση του συντελεστή στο 50% (από 80% που ισχύει σήμερα), εξισώνοντας τα νομικά πρόσωπα με τις ατομικές επιχειρήσεις.
