Η ιστορία της Λακωνίας δεν γράφτηκε μόνο μέσα από τις μεγάλες στιγμές της, τους ανθρώπους που την ανέδειξαν και τα γεγονότα που διαμόρφωσαν την πορεία της. Στις σελίδες των παλιών εφημερίδων διασώζονται και ιστορίες πολύ διαφορετικές: εγκλήματα που συγκλόνισαν μικρές κοινωνίες, υποθέσεις που απασχόλησαν για χρόνια τις δικαστικές αρχές και περιστατικά που δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς ότι συνέβησαν σε γνώριμους δρόμους και χωριά του τόπου.
Στο δεύτερο μέρος των «Εγκληματολογικών χρονικών της Λακωνίας» επιστρέφουμε σε τέσσερις υποθέσεις που απέχουν μεταξύ τους χρονικά, αλλά έχουν αφήσει το δικό τους αποτύπωμα στα τοπικά αστυνομικά «τεφτέρια». Ένας μαθητής που μπήκε οπλισμένος στο σχολείο του και σκότωσε δύο ανθρώπους, ένας πατέρας που έκρυψε στο υπόγειο του σπιτιού του την τύχη δύο παιδιών του, ένας πυροβολισμός στην Τόριζα Φάριδος και μια νυχτερινή συμπλοκή στο κέντρο της Σπάρτης συνθέτουν τέσσερις ιστορίες με διαφορετικές αφετηρίες και τραγική κατάληξη.
1978 | Το μακελειό στο σχολείο της Σπάρτης
Ήταν Πέμπτη 22 Ιουνίου 1978, λίγο πριν από το μεσημέρι, όταν ο Παναγιώτης Κακαλέτρης, ένας νεαρός από τον Μυστρά, εμφανίστηκε οπλισμένος στο σχολικό συγκρότημα της Σπάρτης. Οι μαθητές βρίσκονταν σε περίοδο εξετάσεων και η παρουσία του δεν προκάλεσε αρχικά ιδιαίτερη ανησυχία. Ο νεαρός ήταν γνωστός στην πόλη, όπως και η επιθετική συμπεριφορά του. Εκείνη την ημέρα, ωστόσο, δεν είχε έρθει για να συζητήσει απλώς τους βαθμούς του. Στην τσάντα του είχε μια χειροβομβίδα και δεκάδες φυσίγγια, ενώ πάνω του έφερε πιστόλι.
Ο Κακαλέτρης φοιτούσε ακόμη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έχοντας ήδη χάσει μία σχολική χρονιά. Το καλοκαίρι του 1978 βρέθηκε ξανά αντιμέτωπος με την προοπτική να παραμείνει στην ίδια τάξη, καθώς είχε αποτύχει στα Μαθηματικά και στη Φυσική. Θεωρούσε υπεύθυνους τους εκπαιδευτικούς και ιδιαίτερα τον λυκειάρχη Γεώργιο Μπλέσιο, στον οποίο απέδιδε την αποτυχία του. Η σχολική επίδοση έγινε η αφορμή για την επίθεση, όχι όμως και επαρκής εξήγηση για όσα ακολούθησαν.
Οι αναφορές της εποχής και οι μεταγενέστερες δημοσιογραφικές καταγραφές περιγράφουν έναν νεαρό με ιστορικό επιθετικής συμπεριφοράς, έντονη έλξη προς τα όπλα και ακραίες, νεοναζιστικές αντιλήψεις. Είχε προκαλέσει κατά καιρούς επεισόδια, ενώ, σύμφωνα με όσα ήρθαν στο φως κατά την ανάκριση, είχε απειλήσει και στο παρελθόν ανθρώπους με τη χρήση όπλου. Η παρουσία του με οπλισμό δεν ήταν, επομένως, κάτι άγνωστο στο περιβάλλον του. Κανείς, ωστόσο, δεν είχε προβλέψει την έκταση της βίας που θα εκδήλωνε εκείνο το πρωινό.
Ο νεαρός κατευθύνθηκε στο γραφείο του λυκειάρχη, ζητώντας εξηγήσεις για την αποτυχία του. Ο Μπλέσιος προσπάθησε να τον καθησυχάσει και να συζητήσει μαζί του, αντιλήφθηκε όμως ότι η κατάσταση γινόταν ολοένα και πιο απειλητική. Όταν συνειδητοποίησε πως μέσα στην τσάντα υπήρχαν χειροβομβίδα και πυρομαχικά, επιχείρησε να την απομακρύνει. Τότε ο Κακαλέτρης έβγαλε το πιστόλι που είχε κρυμμένο και πυροβόλησε. Ο λυκειάρχης δέχθηκε σφαίρα στο στήθος και έπεσε τραυματισμένος.
Ακολούθησαν σκηνές πανικού. Οι εκπαιδευτικοί προσπάθησαν ν’ απομακρυνθούν, ενώ ο Κακαλέτρης κινήθηκε προς το προαύλιο. Εκεί βρέθηκε μπροστά στον ενωμοτάρχη της Χωροφυλακής Χρήστο Αγράφα, ο οποίος βρισκόταν στο σχολείο για την επιτήρηση των εξετάσεων. Ο 46χρονος αστυνομικός δέχθηκε πυροβολισμό και σκοτώθηκε ακαριαία. Ο Μπλέσιος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, με την κατάστασή του να είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Επιχειρήθηκε μάλιστα η αεροδιακομιδή του στην Αθήνα, όμως ο τραυματισμός του αποδείχθηκε μοιραίος. Λίγες ώρες αργότερα υπέκυψε.
Ο δράστης είχε ήδη εξαφανιστεί, αφήνοντας πίσω του δύο νεκρούς και ένα σχολείο σε κατάσταση χάους. Η Χωροφυλακή εξαπέλυσε εκτεταμένες αναζητήσεις στην ευρύτερη περιοχή. Ο νεαρός γνώριζε καλά τους πρόποδες του Ταϋγέτου, όπου συνήθιζε να κινείται και να ασχολείται με τη σκοποβολή και το κυνήγι. Οι έρευνες επικεντρώθηκαν στα σημεία που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως καταφύγιο. Το βράδυ της επόμενης ημέρας επέστρεψε στον Μυστρά, επιχειρώντας να πλησιάσει το πατρικό του σπίτι. Εκεί συνελήφθη από τις Αρχές.
Κατά την ανάκριση παραδέχθηκε την πράξη του, αν και για τον θάνατο του ενωμοτάρχη υποστήριξε ότι το όπλο εκπυρσοκρότησε. Ισχυρίστηκε ακόμη ότι δεν είχε σκοπό να σκοτώσει τον λυκειάρχη, αλλά να τον φοβίσει. Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν, ωστόσο, αποκάλυψαν και προηγούμενα περιστατικά απειλών με όπλο, τα οποία είχαν προκαλέσει ανησυχία στην τοπική κοινωνία.
Η δίκη του Κακαλέτρη πραγματοποιήθηκε στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Ναυπλίου, στις 2 Οκτωβρίου 1979, ύστερα από αναβολή της αρχικά ορισμένης δικασίμου. Η υπόθεση είχε προκαλέσει μεγάλη δημοσιότητα και η ατμόσφαιρα στο δικαστήριο ήταν ιδιαίτερα τεταμένη. Οι συγγενείς των θυμάτων ζητούσαν την αυστηρότερη ποινή, ενώ ο συνήγορος υπεράσπισης έθεσε ζητήματα σχετικά με την ψυχική κατάσταση του κατηγορουμένου και τον χειρισμό των όπλων. Στην απολογία του ο Κακαλέτρης επέμεινε ότι δεν ήθελε να σκοτώσει τον λυκειάρχη και ότι ο πυροβολισμός του αστυνομικού ήταν ατύχημα.
Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε δύο φορές ισόβια κάθειρξη για τις ανθρωποκτονίες, καθώς και σε επιπλέον ποινή για την οπλοφορία και την οπλοχρησία. Σύμφωνα με τις μεταγενέστερες δημοσιεύσεις, εξέτισε 25 χρόνια κάθειρξης και στη συνέχεια αποφυλακίστηκε. Το διπλό φονικό της 22ας Ιουνίου 1978 παραμένει μία από τις πιο γνωστές και σκοτεινές υποθέσεις που συνδέθηκαν με τη Σπάρτη, όχι μόνο για την αγριότητα της επίθεσης, αλλά και επειδή εκτυλίχθηκε σε έναν χώρο που μέχρι τότε συνδεόταν αποκλειστικά με τη σχολική καθημερινότητα.
1983| Δύο παιδιά θαμμένα στο κατώι του σπιτιού
Στο Ξηροκάμπι, λίγο έξω από τη Σπάρτη, οι κάτοικοι γνώριζαν ότι η οικογένεια του Βασίλη Τάκου δεν είχε εύκολη ζωή. Ο 58χρονος αγρότης είχε περάσει πολλά χρόνια στη φυλακή για υπόθεση ναρκωτικών, ενώ η σχέση του με τη σύζυγό του Χρυσούλα χαρακτηριζόταν από εντάσεις και βία. Εκείνο που κανείς δεν γνώριζε, όμως, ήταν τι είχε συμβεί στα δύο παιδιά που είχαν εξαφανιστεί από την οικογένεια και για τα οποία οι γονείς έδιναν κάθε φορά διαφορετικές εξηγήσεις.
Το πρώτο από τα παιδιά, ένα κοριτσάκι μόλις πέντε μηνών, είχε πάψει να εμφανίζεται στο χωριό το 1979. Όταν συγγενείς και γείτονες ρωτούσαν πού βρισκόταν, ο Τάκος έλεγε άλλοτε ότι είχε πεθάνει από μηνιγγίτιδα και άλλοτε ότι το είχαν δώσει σε οικογένεια της Αθήνας που δεν μπορούσε ν’ αποκτήσει παιδιά. Άλλες φορές υποστήριζε ότι είχε μεταφερθεί σε ίδρυμα ή βρεφοκομείο. Οι απαντήσεις δεν ήταν σταθερές, όμως ο φόβος που προκαλούσε ο ίδιος στο περιβάλλον του δεν άφηνε πολλά περιθώρια για επίμονες ερωτήσεις.
Το 1982 εξαφανίστηκε και το δεύτερο παιδί, ένα αγοράκι περίπου 19 μηνών. Και γι' αυτό οι γονείς έδιναν διαφορετικές εκδοχές. Κανείς στο χωριό δεν το είχε δει, ενώ η απουσία του καλυπτόταν με την ίδια περίπου ιστορία: ότι τα παιδιά ήταν άρρωστα ή ότι είχαν δοθεί αλλού. Η υπόθεση θα μπορούσε να είχε μείνει για περισσότερο καιρό μέσα σε αυτό το πλέγμα αντιφατικών εξηγήσεων, αν η μητέρα τους δεν αποφάσιζε τελικά να μιλήσει.
Τον Ιανουάριο του 1983, όταν η Χρυσούλα γέννησε το τέταρτο παιδί της, αποκάλυψε στη μητέρα της τι είχε συμβεί στα δύο προηγούμενα. Της είπε ότι ο σύζυγός της τα είχε σκοτώσει και τα είχε θάψει στο κατώι του σπιτιού. Η αρχική δυσπιστία της γιαγιάς μετατράπηκε σε ανησυχία, ιδιαίτερα όταν η κόρη της δέχθηκε ξανά βίαιη συμπεριφορά από τον Τάκο. Την 1η Μαρτίου 1983 η Βασιλική Δημητρακάκη απευθύνθηκε στο Τμήμα Ασφαλείας Σπάρτης και κατήγγειλε την εξαφάνιση των εγγονιών της.
Οι αστυνομικοί κάλεσαν τον Τάκο για κατάθεση. Εκείνος επανέλαβε αρχικά τις προηγούμενες δικαιολογίες, όμως οι αντιφάσεις στις απαντήσεις του και η επιμονή των ερωτήσεων τον οδήγησαν τελικά να αποκαλύψει τι είχε συμβεί. Υπέδειξε τα σημεία στο κατώι όπου είχε ανοίξει λάκκους και είχε θάψει τα δύο παιδιά. Η έρευνα στο σπίτι επιβεβαίωσε την καταγγελία και η αναπαράσταση των γεγονότων πραγματοποιήθηκε παρουσία αστυνομικών και κατοίκων του χωριού.
Οι λεπτομέρειες που ήρθαν στο φως ήταν ανατριχιαστικές. Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες καταγραφές της υπόθεσης, ο Τάκος υποστήριξε ότι θεωρούσε τα παιδιά άρρωστα και ότι τα είχε «λυτρώσει» από τη ζωή που θα είχαν. Για το κοριτσάκι, που είχε ταφεί το 1979, είχε ισχυριστεί ότι έπασχε από μηνιγγίτιδα. Για το αγοράκι, που θάφτηκε το 1982, οι περιγραφές ήταν ακόμη πιο φρικτές: είχε προηγηθεί άγριος ξυλοδαρμός και το παιδί είχε τοποθετηθεί στον λάκκο ενώ βρισκόταν ακόμη στη ζωή. Ο ιατροδικαστής, σύμφωνα με τις αναφορές της εποχής, εκτίμησε από τα ευρήματα ότι είχε ταφεί ζωντανό. Οι σχετικές καταγραφές αναφέρουν επίσης ότι είχε προσπαθήσει να απομακρύνει το χώμα που το σκέπαζε.
Γρηγόρης Ξανθός (Φωτοειδησεογραφικόν Πρακτορείον Μεγέθυνση) // ΜΤ-007109 // 03/03/1983
Ο ίδιος ο Τάκος φέρεται να χρησιμοποίησε τη φράση ότι έθαψε το δεύτερο παιδί δίπλα στο πρώτο «για να έχει παρέα». Η φράση αυτή, που αναπαράχθηκε σε μεταγενέστερα δημοσιεύματα, αποτυπώνει με τον πιο σκληρό τρόπο την ψυχρότητα με την οποία αντιμετώπισε την πράξη του. Τα λείψανα των παιδιών εντοπίστηκαν στο υπόγειο του σπιτιού, ενώ η έρευνα και η εκσκαφή συνεχίστηκαν για τον εντοπισμό όλων των οστών.
Η δικαστική υπόθεση εκδικάστηκε στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Κυπαρισσίας. Ο Βασίλης Τάκος καταδικάστηκε δις εις θάνατον για τις δύο ανθρωποκτονίες, καθώς εκείνη την εποχή η θανατική ποινή εξακολουθούσε να προβλέπεται από την ελληνική νομοθεσία. Η σύζυγός του, η οποία είχε επίσης κατηγορηθεί για συνέργεια, αθωώθηκε. Στη δίκη υποστήριξε ότι ζούσε υπό καθεστώς φόβου και κακοποίησης από τον σύζυγό της. Η υπόθεση εξετάστηκε και σε δεύτερο βαθμό από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Ναυπλίου, το οποίο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση.
Η αποκάλυψη στο Ξηροκάμπι συγκλόνισε όχι μόνο τη Λακωνία, αλλά και την κοινή γνώμη σε ολόκληρη τη χώρα. Για σχεδόν τέσσερα χρόνια, η τύχη των δύο παιδιών καλυπτόταν από διαφορετικές ιστορίες, ενώ το υπόγειο του σπιτιού έκρυβε τα ίχνη τους…
2000 | Ο πυροβολισμόςπου πάγωσε την Τόριζα
Στις 3 Δεκεμβρίου 2000, στην περιοχή της Τόριζας Φάριδος, ένας 28χρονος άνδρας, ο Παναγιώτης Καρκαμπάσης, τραυματίστηκε θανάσιμα από πυροβολισμό. Η υπόθεση καταγράφηκε ως ανθρωποκτονία και ο άνθρωπος που αναζητούσαν οι Αρχές ήταν ο Παναγιώτης Αλειφέρης, 41 ετών τότε, με καταγωγή από τη Σπάρτη.
Για περισσότερο από έναν χρόνο, ο Αλειφέρης παρέμενε ασύλληπτος. Η υπόθεση επανήλθε στη δημοσιότητα στις 24 Δεκεμβρίου 2001, όταν η Ασφάλεια Αττικής ανακοίνωσε τη σύλληψή του σε ξενοδοχείο στην περιοχή της Ομόνοιας. Τον εντόπισαν αστυνομικοί του Τμήματος Αναζητήσεων, βάζοντας τέλος στην αναζήτηση που είχε ξεκινήσει μετά τον θανάσιμο τραυματισμό του Καρκαμπάση.
Το αστυνομικό δελτίο αναφέρει ότι ο Αλειφέρης είχε πυροβολήσει τον 28χρονο, προκαλώντας τον θάνατό του. Δεν γνωρίζουμε, ωστόσο, περισσότερες λεπτομέρειες για τις συνθήκες του περιστατικού, τη σχέση των δύο ανδρών ή το κίνητρο της ανθρωποκτονίας. Αναφέρεται ακόμη ότι σε βάρος του εκκρεμούσε άλλη δικαστική απόφαση, με ποινή φυλάκισης δέκα μηνών και χρηματική ποινή, για απειλή, φθορά ξένης ιδιοκτησίας και παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.
Η Τόριζα κράτησε για τον εαυτό της πολλά από όσα συνέβησαν εκείνη τη νύχτα. Ένας άνθρωπος έπεσε νεκρός από πυροβολισμό και, έναν χρόνο αργότερα, ο φερόμενος ως δράστης εντοπίστηκε σε ξενοδοχείο της Ομόνοιας. Για το τι προηγήθηκε του φονικού και για την πορεία της υπόθεσης στη Δικαιοσύνη, οι διαθέσιμες μαρτυρίες δεν ρίχνουν ιδιαίτερο φως στην υπόθεση. Έτσι, πίσω από τα λιγοστά καταγεγραμμένα στοιχεία, η δολοφονία του Παναγιώτη Καρκαμπάση εξακολουθεί να αφήνει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις και η υπόθεση της Τόριζας παραμένει ένα από τα λιγότερο φωτισμένα περιστατικά στα εγκληματολογικά χρονικά της Λακωνίας.
2018 | Η μοιραία συμπλοκή στην οδό Ευαγγελιστρίας
Λίγο μετά τις 2:30 τα ξημερώματα της 3ης Ιανουαρίου 2018, η οδός Ευαγγελιστρίας στη Σπάρτη έγινε σκηνικό μιας βίαιης συμπλοκής με τραγική κατάληξη. Ο 61χρονος Γεώργιος Αρφάνης βρέθηκε στη δίνη ενός καβγά που ξέφυγε γρήγορα από κάθε έλεγχο. Όλα είχαν αρχίσει μέσα σ’ ένα μπαρ, ανάμεσα σε θαμώνες, όμως η ένταση δεν άργησε να μεταφερθεί έξω, στον δρόμο.
Δύο άνδρες γεωργιανής καταγωγής, ηλικίας 33 και 38 ετών, είχαν εμπλακεί σε διαπληκτισμό μέσα στο κατάστημα. Ο Αρφάνης τούς ζήτησε ν’ αποχωρήσουν, επιχειρώντας να δώσει τέλος στην αναστάτωση. Η παρέμβασή του, ωστόσο, δεν εκτόνωσε την κατάσταση. Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε έξω από το μπαρ και σύντομα μετατράπηκε σε άγρια επίθεση. Οι δύο άνδρες τον χτύπησαν με γροθιές, προκαλώντας του βαριά τραύματα, ενώ στη συμπλοκή τραυματίστηκαν ακόμη τέσσερα άτομα.
Ο Αρφάνης μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Νοσοκομείο της Σπάρτης, όμως οι τραυματισμοί του αποδείχθηκαν μοιραίοι. Η είδηση του θανάτου του απλώθηκε γρήγορα στην πόλη, την ώρα που οι αστυνομικοί αναζητούσαν τους δύο άνδρες, οι οποίοι είχαν εγκαταλείψει το σημείο προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Ο ένας εντοπίστηκε κρυμμένος στην ταράτσα πολυκατοικίας και ο άλλος συνελήφθη λίγο αργότερα. Και οι δύο οδηγήθηκαν στα χέρια των Αρχών τις πρώτες πρωινές ώρες της ίδιας ημέρας.
Η υπόθεση πήρε πλέον τον δρόμο της Δικαιοσύνης. Στις 8 Ιανουαρίου οι δύο κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν στο Δικαστικό Μέγαρο Σπάρτης και την επόμενη ημέρα αποφασίστηκε η προσωρινή κράτηση του 33χρονου, με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας, ενώ ο 38χρονος αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους.
Το επόμενο πρωί, έξω από το κατάστημα της οδού Ευαγγελιστρίας, λουλούδια και αναμμένα κεριά έγιναν το τελευταίο αντίο στον Γιώργο Αρφάνη. Στο σημείο όπου λίγες ώρες νωρίτερα είχε ξεσπάσει η συμπλοκή, φίλοι και συγγενείς στάθηκαν σιωπηλοί, προσπαθώντας να συνειδητοποιήσουν πόσο απότομα είχε κοπεί μια ανθρώπινη ζωή. Για τη Σπάρτη, εκείνη η νύχτα δεν τελείωσε με το πρώτο φως της ημέρας. Άφησε πίσω της έναν νεκρό, τραυματίες και μια υπόθεση που θα περνούσε πλέον από τον δρόμο της Ευαγγελιστρίας στις αίθουσες των δικαστηρίων.
Η σκοτεινή όψη της ανθρώπινης φύσης
Τέσσερις υποθέσεις, τέσσερις διαφορετικές διαδρομές που συναντήθηκαν κάποτε στις σκοτεινές σελίδες της λακωνικής ιστορίας. Ένα σχολείο που έγινε τόπος αιματοχυσίας, ένα οικογενειακό σπίτι που έκρυβε ένα φρικτό μυστικό, ένας πυροβολισμός σε ένα χωριό του Ταΰγετου και μια νύχτα στη Σπάρτη που δεν ξημέρωσε για όλους. Τα γεγονότα απέχουν μεταξύ τους δεκαετίες, όμως το καθένα άφησε πίσω του ένα κομμάτι μιας ιστορίας που δεν χωρά εύκολα σε λίγες γραμμές εφημερίδας.
Κι αν σήμερα τα ονόματα των δρόμων, τα σχολικά κτίρια και τα χωριά έχουν επιστρέψει στους γνώριμους ρυθμούς τους, οι υποθέσεις αυτές εξακολουθούν ν’ αποτελούν μέρος της ιστορίας τους. Γιατί ο χρόνος μπορεί ν’ απομακρύνει ένα έγκλημα από την επικαιρότητα, μπορεί να ξεθωριάσει το μελάνι των αρχείων της αστυνομίας, δεν μπορεί όμως να σκίσει από τα κιτάπια της ιστορίας τις νοτισμένες με αίμα σελίδες της.
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.
