Οι φετινές βροχοπτώσεις μετριάζουν τον κίνδυνο λειψυδρίας, χωρίς να εξαλείφουν τα προβλήματα σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση και ανεπαρκείς υποδομές. Αυτό επισημαίνει η Ελισάβετ Φελώνη, επίκουρη καθηγήτρια Υδρολογίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, τονίζοντας την ανάγκη καλύτερου σχεδιασμού και αποτελεσματικότερης διαχείρισης του νερού.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η καθηγήτρια χαρακτηρίζει ενθαρρυντικό το ξεκίνημα της υδρολογικής χρονιάς. Οι βροχοπτώσεις του Οκτωβρίου και οι εποχικές προβλέψεις για τον Νοέμβριο περιορίζουν την ανησυχία για γενικευμένη λειψυδρία. Ωστόσο, τα προγνωστικά δεδομένα που επικαλείται δείχνουν ξηρότερο Δεκέμβριο, κυρίως στην Πελοπόννησο, την Αττική και τα νησιά του Ιονίου.
Όπως εξηγεί, το βασικό ζήτημα είναι οι έντονες τοπικές και εποχικές ανισορροπίες: σε συγκεκριμένες περιοχές, η κατανάλωση αυξάνεται κατακόρυφα το καλοκαίρι, χωρίς να υπάρχουν οι υποδομές που απαιτούνται για την κάλυψή της.
Προτεραιότητα τα δίκτυα
και η εξοικονόμηση
Ιδιαίτερη πίεση δέχονται τα νησιά, όπου οι περιορισμένοι υδατικοί πόροι καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες της τουριστικής αιχμής. Σύμφωνα με την κ. Φελώνη, η αφαλάτωση χρειάζεται να συνδυαστεί με αναβάθμιση των δικτύων για τον περιορισμό των διαρροών, μικρά φράγματα και λιμνοδεξαμενές, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων για άρδευση και έξυπνα συστήματα μέτρησης.
Παράλληλα, θέτει ζήτημα ορίων στην τουριστική ανάπτυξη. Οι μεγάλες μονάδες με υψηλή κατανάλωση νερού επιβαρύνουν τα τοπικά αποθέματα, με συνέπειες για κατοίκους και μικρότερες επιχειρήσεις. Προτείνει αυστηρότερο έλεγχο του υδατικού αποτυπώματος των επενδύσεων και κλιμακωτή τιμολόγηση, ώστε το κόστος να μη μεταφέρεται στην τοπική κοινωνία.
Η πίεση στους υδατικούς πόρους αφορά πλέον και την Κεντρική Ευρώπη. Η καθηγήτρια συνδέει τις θερινές ξηρασίες με τις μειωμένες χιονοπτώσεις, που περιορίζουν τα φυσικά αποθέματα τροφοδότησης των ποταμών, αλλά και με τις υψηλές θερμοκρασίες και την αυξημένη εξάτμιση. Οι συνέπειες επηρεάζουν τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας, αυξάνοντας το οικονομικό κόστος.
Για την Ελλάδα, θεωρεί καθοριστική την ενίσχυση των τοπικών φορέων με προσωπικό, χρηματοδότηση και σύγχρονα εργαλεία. Το κεντρικό κράτος πρέπει να διατηρεί τον στρατηγικό και ρυθμιστικό του ρόλο, δίνοντας στις αρμόδιες υπηρεσίες τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται στις ανάγκες κάθε περιοχής.
Η πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και η αξιοποίηση ψηφιακών γεωπυλών μπορούν να στηρίξουν τεκμηριωμένες και διαφανείς αποφάσεις. Ζητούμενο, υπογραμμίζει η κ. Φελώνη, είναι η θωράκιση των τοπικών κοινωνιών και η διασφάλιση του νερού ως ζωτικού δημόσιου αγαθού.
