Στο φόντο μιας σχετικά «αναιμικής» και διστακτικής αγοράς, αλλά με μια συγκρατημένη αισιοδοξία για τον όγκο της επερχόμενης συγκομιδής, προχωρά η Λακωνία προς την επικείμενη ελαιοκομική περίοδο 2026/2027, η οποία προμηνύεται σαφώς πιο «γενναιόδωρη» στο χωράφι, αλλά γρίφος… στο ταμείο. Η προσδοκώμενη ανάκαμψη της σοδειάς, μετά την περασμένη, μάλλον ισχνή χρονιά, έρχεται αντιμέτωπη με την ψυχρή πραγματικότητα των αριθμών και μια αγορά που δείχνει επί του παρόντος να στερεύει από δυναμική.

Η εμπορική πραγματικότητα των τελευταίων εβδομάδων έχει παγώσει εν πολλοίς τις προσδοκίες των παραγωγών. Το πλέον ενδεικτικό σήμα των εμπορικών «διαθέσεων» ήρθε περί τα τέλη Ιουνίου, όταν συνεταιρισμός προχώρησε στην πώληση ενός βυτίου εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου στην τιμή των 4,50 ευρώ το κιλό, εξέλιξη που -σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου- επιβεβαιώνει την πτωτική πορεία της αγοράς, στο τρέχον διάστημα.

Η μέση τιμή, η «αδύναμη» αγορά, 
η Καλαμών και το Μητρώο της «ταλαιπωρίας»
Αναλύοντας τα δεδομένα αυτά στον «ΑγροΤύπο», ο πρώην πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Λακωνίας, Νίκος Προκοβάκης, επιχείρησε μια χαρτογράφηση της κατάστασης, εκτιμώντας αρχικά πως η νέα χρονιά προμηνύεται ευνοϊκή ως προς τη συγκομιδή, με μια καλή παραγωγή, σαφώς αυξημένη σε σχέση με την τελευταία. Εντούτοις, δεν αναμένει μια «στρωμένη» αγορά για το ξεκίνημα της νέας περιόδου, προοικονομώντας μια δύσκολη εκκίνηση. Όπως επεσήμανε, κατά την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο (2025/26) η μέση τιμή με την οποία πουλούσαν οι παραγωγοί στη Λακωνία διαμορφώθηκε στα 4,70 ευρώ το κιλό. Παρά το γεγονός ότι ορισμένα μεμονωμένα βυτία κατάφεραν να αποσπάσουν υψηλότερες τιμές, κατά τον κ. Προκοβάκη, αυτά τα σποραδικά ντιλ δεν στάθηκαν ικανά να ανατρέψουν τη γενική πτωτική τάση ή να στηρίξουν ουσιαστικά το μέσο εισόδημα των καλλιεργητών.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η αγορά θα διατηρήσει την «αδύναμη» και χωρίς εμπορικό νεύρο, εικόνα, τους επόμενους μήνες, οδηγώντας τη νέα περίοδο να ξεκινήσει με την ίδια τάση. Η εκτίμησή του, μάλιστα, για τη νέα εμπορική χρονιά θέλει τις μεσοσταθμικές τιμές παραγωγού σε όλη την Ελλάδα να κινούνται σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα από τα περσινά.
  Εκτός των άλλων, ο έμπειρος συνεταιριστής άσκησε κριτική στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σχετικά με το νέο Ελαιοκομικό Μητρώο, χαρακτηρίζοντας το μέτρο ως μια ακόμη ταλαιπωρία για τους παραγωγούς χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Υποστήριξε ότι η προσπάθεια του υπουργείου να πατάξει τη φοροδιαφυγή και τη «μαύρη» διακίνηση δεν θα αποδώσει, διότι τόσο το ΥπΑΑΤ, όσο και η ΑΑΔΕ απέφυγαν να διαβουλευτούν με τους ανθρώπους που γνωρίζουν εκ των έσω τη λειτουργία της αγοράς.

Σε αυτοδιαχείριση της δακοκτονίας 
συνεταιρισμοί του νομού
Η περσινή χρονιά άφησε πίσω της πληγές και αντιδράσεις, καθώς οι παρουσιαζόμενες καθυστερήσεις στην έναρξη της δακοκτονίας έθεσαν σε κίνδυνο την ποιότητα της παραγωγής. Φέτος, με το ημερολόγιο να δείχνει Ιούλιο και να μην έχουν ξεκινήσει οι ψεκασμοί, οι συνεταιρισμοί αποφάσισαν να δράσουν αυτόνομα και να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Ο Ηλίας Σταθάκης, μέλος της διοίκησης του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Μολάων – Πακίων, περιέγραψε στον «ΑγροΤύπο» μια πρωτοφανή αλλά αναγκαία απόφαση των συνεταιρισμών της περιοχής του. Σύμφωνα με τον ίδιο, πέρυσι, ο εργολάβος ξεκίνησε τους ψεκασμούς τον Αύγουστο, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων. Φέτος, οι συνεταιρισμοί Μολάων – Πακίων και Συκέας υπέβαλαν κοινό αίτημα στο Περιφερειακό Συμβούλιο, ζητώντας να εξαιρεθούν από το επίσημο πρόγραμμα δακοκτονίας και να μην καταβάλουν οι παραγωγοί-μέλη τους τη σχετική εισφορά. Το αίτημα έγινε δεκτό και ήδη εδώ και 15 περίπου ημέρες οι δύο συνεταιρισμοί πραγματοποιούν τον πρώτο ψεκασμό με δική τους ευθύνη και οργάνωση, έχοντας ως στόχο τη διενέργεια τεσσάρων συνολικά ψεκασμών κατά τη διάρκεια της περιόδου. Ο κ. Σταθάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο κόστος λειτουργίας ενός ελαιώνα, τονίζοντας πως η τιμή των 4,50 ευρώ το κιλό είναι εξαιρετικά χαμηλή και ζημιογόνα. Για να μπορέσει ένας ελαιοπαραγωγός να εξασφαλίσει ένα αξιοπρεπές εισόδημα που θα καλύπτει τα αυξημένα καλλιεργητικά έξοδα, η τιμή πώλησης πρέπει να κυμαίνεται οπωσδήποτε πάνω από τα 5,5 έως 6 ευρώ το κιλό.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ελαιοπαραγωγών Παλαιοπαναγιάς. Ο πρόεδρός του, Γιώργος Δογαντζής, ανέφερε στον «ΑγροΤύπο» ότι η διοίκηση έχει αναλάβει εξ ολοκλήρου τη διαδικασία της δακοκτονίας για λογαριασμό των μελών της. Η τοποθέτηση των δακοπαγίδων ξεκίνησε νωρίς, στις 20 Μαΐου, και ο συνεταιρισμός έχει ήδη ολοκληρώσει με επιτυχία τον πρώτο ψεκασμό. Η έναρξη του δεύτερου κύκλου θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τις καταμετρήσεις των πληθυσμών στις παγίδες, με μοναδικό σκοπό τη θωράκιση της εξαιρετικής ποιότητας του λαδιού της περιοχής, παρά το γεγονός ότι η αγορά αυτή τη στιγμή δεν επιδεικνύει το ανάλογο εμπορικό ενδιαφέρον.

Οι εκτιμήσεις για τη νέα λαδιά: 
Ποσότητες και ποικιλίες
Όσον αφορά τον όγκο της επερχόμενης συγκομιδής, η γενική εκτίμηση θέλει τη Λακωνία να κινείται σε ικανοποιητικά -αν και όχι θεαματικά- επίπεδα. Η σοδειά θα είναι σαφώς ανώτερη από την προηγούμενη, αλλά δεν θα προσεγγίσει τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα της προπέρσινης περιόδου (2024/25). Ωστόσο, η εικόνα παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ποικιλία και την περιοχή.

Η βασική ποικιλία των λακωνικών ελαιώνων, η Κορωνέικη, δείχνει αξιοσημείωτη σταθερότητα. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Αγίων Αποστόλων, Παναγιώτη Μπατσάκη, που μίλησε στον «ΑγροΤύπο», η παραγωγή της Κορωνέικης αναμένεται να κυμανθεί στα ίδια επίπεδα με τα περσινά, διασφαλίζοντας τον κορμό της τοπικής παραγωγής. Αντίθετα, η Αθηνολιά αντιμετωπίζει φέτος σοβαρά προβλήματα έντονης καρπόπτωσης, γεγονός που προμηνύει σημαντική απώλεια παραγωγής για τη συγκεκριμένη ποικιλία. Σε γενική θεώρηση, ο ίδιος προέβλεψε ότι η Λακωνία αναμένεται να έχει μια μέτρια παραγωγή ελαιολάδου, την ερχόμενη σεζόν.

Στα θετικά της χρονιάς, πάντως, καταγράφεται το γεγονός ότι οι μέχρι τώρα ενδείξεις από τις παγίδες σε όλο τον νομό δεν δείχνουν ανησυχητικούς πληθυσμούς δάκου, με την κατάσταση να χαρακτηρίζεται ελεγχόμενη και παρόμοια με την περσινή.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Συνεταιρισμός των Αγίων Αποστόλων, πιστός στην παράδοσή του να ανοίγει πρώτος την αυλαία της αγοράς ελαιολάδου στην Ελλάδα με το περίφημο αγουρέλαιο, προγραμματίζει για φέτος μια ακόμη πιο πρώιμη εκκίνηση. Έχοντας ήδη προχωρήσει από τον Μάιο σε προληπτικούς ψεκασμούς για το γλοιοσπόριο και παρακολουθώντας στενά τον δάκο, ο κ. Μπατσάκης δήλωσε στον «ΑγροΤύπο» ότι ο συνεταιρισμός στοχεύει να βγει στις αγορές νωρίτερα από τα τέλη Σεπτεμβρίου, επιδιώκοντας να εκμεταλλευτεί το αρχικό εμπορικό ενδιαφέρον και να δώσει μια αναγκαία τονωτική ένεση στην τοπική οικονομία.

Ανθεκτική η Καλαμών
Αχτίδα φωτός, όπως είπε στις δηλώσεις του και ο Ν. Προκοβάκης, αποτελεί η επιτραπέζια ελιά Καλαμών, ένας τομέας στον οποίο η Λακωνία κατέχει τη δεύτερη θέση σε όγκο παραγωγής πανελλαδικά, όπου η ζήτηση παραμένει ισχυρή και οι τιμές παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις, δημιουργώντας ελπίδες για μια κερδοφόρα χρονιά. Όπως προκύπτει, το τρέχον διάστημα, οι τιμές για τα περσινά αποθέματα Καλαμών διατηρούν τη δυναμική τους, παρουσιάζοντας ωστόσο διακυμάνσεις ανάλογα με την περιοχή και την κατηγορία. Ειδικότερα, το ενδιαφέρον για συμβατικές ελιές κυμαίνεται μεταξύ 2,20 και 2,30 ευρώ το κιλό, ενώ υψηλότερη είναι η αποτίμηση για το βιολογικό προϊόν, με το εύρος των τιμών να ανοίγει από τα 2,50 έως και τα 3,50 ευρώ το κιλό.

Δεν κινείται η αγορά, 
μειωμένες προσδοκίες για την περιοχή Σπάρτης
Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες του «ΛΤ», η εμπορική δραστηριότητα παρουσιάζει αυτή την περίοδο μια εικόνα στασιμότητας, με τους αγοραστές να τηρούν στάση αναμονής και τις πράξεις να έχουν ουσιαστικά «παγώσει». Η νευρικότητα στην αγορά, σε συνδυασμό με τις πρώτες εκτιμήσεις για τη νέα περίοδο, συνθέτουν ένα μάλλον συγκρατημένο σκηνικό για το επόμενο διάστημα, καθώς οι προβλέψεις κάνουν λόγο για περαιτέρω υποχώρηση των τιμών παραγωγού.

Την ίδια ώρα, η γενικότερη αίσθηση για μια αυξημένη σοδειά φαίνεται πως δεν βρίσκει καθολική εφαρμογή σε ολόκληρο τον νομό. Αγρότες που μίλησαν στην εφημερίδα μας θεωρούν ότι οι ελαιώνες που εκτείνονται στην ευρύτερη περιοχή βόρεια της Σπάρτης αναμένεται να έχουν μειωμένη καρποφορία. Στις συγκεκριμένες ζώνες, ο όγκος της νέας παραγωγής προμηνύεται μειωμένος, γεγονός που, σε συνδυασμό με την προδιαγραφόμενη πίεση στις τιμές, εντείνει τον προβληματισμό για το τελικό ισοζύγιο της χρονιάς.