Έναν πολύτιμο σύμμαχο αποκτά στο προσεχές μέλλον ο αγροτικός κόσμος της Πελοποννήσου, καθώς η ψηφιοποίηση και αξιοποίηση του εδαφολογικού πλούτου της περιοχής περνά πλέον από τη θεωρία στην εφαρμογή, διανοίγοντας προοπτικές εκσυγχρονισμού. Πρόκειται για μια στρατηγική παρέμβαση της Περιφέρειας Πελοποννήσου που επιχειρεί να βάλει τέλος στην εμπειρική διαχείριση της γης, μετατρέποντας τη διασπαρμένη επιστημονική γνώση δεκαετιών σε ένα σύγχρονο, προσβάσιμο και λειτουργικό γεωχωρικό εργαλείο. Ένα τεχνολογικό εφόδιο για τον Πρωτογενή Τομέα, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και τον ορθότερο σχεδιασμό της αγροτικής παραγωγής.
Από τα «κιτρινισμένα» αρχεία
στη σύγχρονη γεωχωρική βάση
Την επιστημονική ευθύνη και την υλοποίηση του εγχειρήματος έχει αναλάβει η Ερευνητική Μονάδα GIS του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Δημήτρη Καλύβα. Στο πλαίσιο του έργου, δεκάδες παλαιότεροι εδαφολογικοί χάρτες και εξειδικευμένες μελέτες -που για χρόνια παρέμεναν αναξιοποίητες σε αρχεία- γεωαναφέρονται και διανυσματοποιούνται. Στα νέα ψηφιακά αρχεία ενσωματώνονται πολύτιμα δεδομένα για τις χαρτογραφικές εδαφικές μονάδες, τις ακριβείς θέσεις δειγματοληψίας, τις εργασίες πεδίου, καθώς και τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων.
Το σύνολο της πληροφορίας εντάσσεται στο Ελληνικό Soil Data Hub, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται σύγχρονες διαδικτυακές εφαρμογές για την εύκολη απεικόνιση και αξιοποίηση των δεδομένων από παραγωγούς, γεωπόνους και φορείς σχεδιασμού.
Πτωχός: «Μετατρέπουμε τη γνώση σε εργαλείο
για τον παραγωγό και τον Πρωτογενή Τομέα»»
Τον κομβικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας υπογράμμισε ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου, Δημήτρης Πτωχός, σημειώνοντας πως «η γεωργία τού αύριο χρειάζεται περισσότερη γνώση, καλύτερα δεδομένα και σύγχρονα εργαλεία. Με αυτή την πρωτοβουλία αξιοποιούμε έναν πολύτιμο όγκο εδαφολογικής πληροφορίας που υπήρχε για χρόνια σε μελέτες και χάρτες και τον μετατρέπουμε σε ένα σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο. Για εμάς, η ψηφιοποίηση έχει πραγματική αξία όταν καταλήγει σε πρακτικό όφελος. Όταν βοηθά τον παραγωγό, υποστηρίζει την ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων και μας επιτρέπει να σχεδιάζουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πολιτικές μας για τον πρωτογενή τομέα.
Ο ίδιος εξέφρασε ευχαριστίες «στη Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής και ιδιαίτερα τον γενικό διευθυντή, Γιώργο Μπουραζάνη, για την πρωτοβουλία και τη συστηματική προσπάθεια συγκέντρωσης αυτού του πολύτιμου υλικού, καθώς και την Ερευνητική Μονάδα GIS του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και τον Καθηγητή Δημήτρη Καλύβα για την επιστημονική συνεργασία».
Εν κατακλείδι, επεσήμανε ο Δ. Πτωχός: «Επενδύουμε σε εργαλεία που συνδέουν την επιστημονική γνώση με τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής και δημιουργούν καλύτερες προϋποθέσεις για έναν πιο σύγχρονο, ανταγωνιστικό και βιώσιμο Πρωτογενή Τομέα στην Πελοπόννησο».
Τι σημαίνει η νέα εδαφολογική βάση
για την παραγωγή της Λακωνίας
Για τη Λακωνία, όπου η πρωτογενής παραγωγή συνιστά τη ραχοκοκαλιά της τοπικής οικονομίας και κοινωνικής συνοχής, η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Από τους ελαιώνες της Σπάρτης και τον εύφορο κάμπο του Ευρώτα μέχρι τις ημιορεινές ζώνες, τους αμπελώνες της Μονεμβασιάς και τη μανιάτικη γη, η πρόσβαση στα νέα ψηφιακά δεδομένα προσφέρει στους Λάκωνες παραγωγούς τη δυνατότητα να περάσουν με ασφάλεια στη γεωργία ακριβείας.
Η ακριβής αποτύπωση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του εδάφους επιτρέπει τον υπολογισμό των πραγματικών αναγκών της καλλιέργειας σε λίπανση και άρδευση. Η εξέλιξη αυτή φιλοδοξεί να φέρει μείωση του παραγωγικού κόστους -στοιχείο κρίσιμο για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων- αλλά και ουσιαστική προστασία των υδάτινων πόρων από την υπεράντληση και τη νιτρορύπανση.
Παράλληλα, η νέα εδαφολογική βάση εκτιμάται ότι θα εξοπλίσει τους καλλιεργητές και τους γεωπόνους με ένα στέρεο επιστημονικό υπόβαθρο για την επιλογή νέων ποικιλιών ή την ορθολογική αναδιάρθρωση των υφιστάμενων καλλιεργειών. Επιπλέον, όπως συνάγεται, θα προσφέρει τα απαραίτητα δεδομένα για την πρόληψη φαινομένων όπως η διάβρωση των εδαφών και η αλάτωση των παραθαλάσσιων εκτάσεων.
Σε μια εποχή που η κλιματική αλλαγή, η αύξηση του κόστους εισροών και οι απαιτήσεις των διεθνών αγορών πιέζουν το αγροτικό εισόδημα, η σύνδεση της πανεπιστημιακής τεχνογνωσίας με το λακωνικό πεδίο ξεπερνά τον χαρακτηρισμό μιας απλής τεχνολογικής αναβάθμισης. Συνιστά ουσιαστικό βήμα για τη βιωσιμότητα, την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων του τόπου μας, το οποίο όμως πρέπει να αποδειχθεί και να φανεί στην πράξη, καθημερινά, μέσα στο χωράφι και στο εισόδημα του παραγωγού.
