Το θεσμικό και οικονομικό αποτύπωμα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση βρέθηκε στο επίκεντρο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Πελοποννήσου, η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα (19/10) στο ξενοδοχείο «Kyniska Palace» στο Παρόρι Σπάρτης. Η συνεδρίαση αυτή, η οποία διεξήχθη σε κλίμα διάχυτου προβληματισμού για το μέλλον της αυτοδιοικητικής λειτουργίας, αποτέλεσε το βασικό προσυνεδριακό βήμα της Περιφέρειας ενόψει του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της Κεντρικής Ενώσεως Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), το οποίο θα λάβει χώρα στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου.
Πίσω από τις θεσμικές τοποθετήσεις και τις διακηρύξεις ενότητας, η υπηρεσιακή συζήτηση ανέδειξε εν γένει τον προβληματισμό ως και απόγνωση των τοπικών αρχών, αποτυπώνοντας πως η Αυτοδιοίκηση έχει φτάσει στην «ώρα μηδέν». Το κεντρικό κράτος συνεχίζει να μεταφέρει στους δήμους νέες, αυξημένες αρμοδιότητες, χωρίς παράλληλα να μεριμνά για την απαραίτητη εκχώρηση των αντίστοιχων οικονομικών και διοικητικών πόρων που απαιτούνται για την εύρυθμη εκτέλεσή τους. Απέναντι σε αυτές τις συνθήκες, οι αιρετοί ξεπέρασαν τις όποιες ισορροπίες και κατέδειξαν την πραγματικότητα χωρίς εξωραϊσμούς στο Παρόρι.
Βακαλόπουλος: «Δεν υπάρχει ισχυρή Αυτοδιοίκηση
χωρίς επαρκείς πόρους, δυναμικό, ουσιαστικές αρμοδιότητες»
Χαιρετίζοντας τις εργασίες της ΓΣ, ο οικοδεσπότης δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, καλωσόρισε τους προσκεκλημένους συνέδρους και αναφέρθηκε ευθέως στα μείζονα ζητήματα που απασχολούν την Αυτοδιοίκηση. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι οι δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για την επίλυση των προβλημάτων της καθημερινότητας, επισημαίνοντας πως ενώ οι απαιτήσεις αυξάνονται, οι δυνατότητες των δημοτικών αρχών παραμένουν συχνά περιορισμένες. Συμπύκνωσε την ουσία των διεκδικήσεων, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά πως, «η μεταφορά ευθυνών στους δήμους πρέπει να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς και διοικητικούς πόρους».
Σε ό,τι αφορά τον νέο Κώδικα για την Αυτοδιοίκηση, ο κ. Βακαλόπουλος τόνισε ότι «χρειαζόμαστε ένα σύγχρονο, λειτουργικό και ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο, που θα περιορίζει τη γραφειοκρατία, θα αποσαφηνίζει αρμοδιότητες και θα διευκολύνει το έργο των δήμων», προσθέτοντας παράλληλα ότι η Πελοπόννησος οφείλει να διαθέτει μια ισχυρή και τεκμηριωμένη φωνή. Παρατήρησε δε, ότι για την αναπτυξιακή προοπτική των δήμων απαιτούνται συνεργασίες, σταθερές χρηματοδοτήσεις, σωστός σχεδιασμός και ένα κράτος που εμπιστεύεται περισσότερο την Αυτοδιοίκηση. Ο δήμαρχος ξεκαθάρισε ότι «η συνεργασία μεταξύ των δήμων δεν είναι απλώς μια θεσμική υποχρέωση. Είναι προϋπόθεση για να πετύχουμε περισσότερα», συμπληρώνοντας πως το ζητούμενο είναι «να πάμε στο συνέδριο της ΚΕΔΕ με ενιαία φωνή στα μεγάλα ζητήματα, τεκμηριωμένα αιτήματα και με αποφασιστικότητα να υπερασπιστούμε τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης». Όπως πρόσθεσε, «η ισχυρή Αυτοδιοίκηση δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά το μέσο για καλύτερες υπηρεσίες, πιο ανθρώπινες πόλεις, ζωντανά χωριά, ισόρροπη ανάπτυξη και περισσότερες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες». Εν κατακλείδι, ο κ. Βακαλόπουλος έστειλε το μήνυμα ότι «δεν μπορεί να υπάρχει ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση χωρίς επαρκείς πόρους, χωρίς ανθρώπινο δυναμικό και χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες».
Βασιλόπουλος: «Η Αυτοδιοίκηση δεν έχει ανάγκη
από υποσχέσεις, αλλά από δεσμεύσεις με αντίκρισμα»
Την κεντρική εισήγηση στη ΓΣ πραγματοποίησε ο πρόεδρος της ΠΕΔ και δήμαρχος Καλαμάτας, Θανάσης Βασιλόπουλος, ο οποίος περιέγραψε το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι δημοτικές αρχές εξαιτίας των κεντρικών επιλογών. Αναφερόμενος στις συνθήκες κάτω από τις οποίες καλούνται να λειτουργήσουν οι δημοτικές αρχές, ο επικεφαλής της ΠΕΔ ανέφερε: «Οι δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες αρμοδιότητες, να καλύψουν τις ανάγκες της καθημερινότητας και να σχεδιάσουν το μέλλον των τοπικών κοινωνιών, με περιορισμένους οικονομικούς πόρους και σημαντικές ελλείψεις προσωπικού».
Αναφερόμενος στην επόμενη μέρα, ο κ. Βασιλόπουλος τόνισε με έμφαση πως, «η Αυτοδιοίκηση σήμερα δεν έχει ανάγκη από νέες υποσχέσεις. Έχει ανάγκη από δεσμεύσεις με αντίκρισμα, που θα αποτυπωθούν στην καθημερινότητα των πολιτών». Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο υπογράμμισε το πλαίσιο των επόμενων κινήσεων: «Ως ΠΕΔ Πελοποννήσου, θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε με τεκμηριωμένες προτάσεις και κοινή στάση όσα χρειάζονται οι δήμοι μας, πέρα από κομματικές αντιπαραθέσεις. Γιατί μόνο με ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση και ισχυρούς δήμους μπορεί να υπάρξει ισχυρή Ελλάδα».
Από την πλευρά του, ο γγ της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, έθεσε το σύνθημα «Ισχυροί δήμοι, ισχυρές τοπικές κοινωνίες, ισχυρή Ελλάδα», δίνοντας το στίγμα ότι η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί ως ο «φτωχός συγγενής» της κεντρικής διοίκησης.
Κοινή γραμμή πλεύσης
για μέτωπα που «καίνε»
Τα μέλη της ΓΣ συμφώνησαν ομόφωνα ότι πρέπει να διεκδικήσουν δυναμικά την ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και τη δίκαιη κατανομή τους, με συνεκτίμηση των ιδιαίτερων αναγκών των ορεινών, αγροτικών και μικρών δήμων.
Επιπλέον, συμφωνήθηκε η ανάγκη για άμεση αντιμετώπιση της υποστελέχωσης με προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, απλούστευση των διαδικασιών και ειδικά κίνητρα στελέχωσης των μικρών και ορεινών δήμων, καθώς και η μείωση του ενεργειακού κόστους των δήμων και των ΔΕΥΑ με ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας τους.
Στις ομόφωνες αποφάσεις περιλαμβάνονται επίσης η σταθερή χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών, η εφαρμογή ειδικών πολιτικών για το δημογραφικό πρόβλημα και την ανάπτυξη της υπαίθρου, καθώς και η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκείς πόρους, προσωπικό και μέσα για την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Παράλληλα, τα μέλη της Συνέλευσης συμφώνησαν στη διεκδίκηση της κατάργησης ή ουσιαστικής αναθεώρησης του τέλους ταφής και στη χρηματοδότηση των αναγκαίων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων και ανακύκλωσης, στη διατήρηση και ενίσχυση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) με επαρκή στελέχωση και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, καθώς και στη διασφάλιση του δημόσιου και αυτοδιοικητικού χαρακτήρα της διαχείρισης του νερού με προστασία της αυτοτέλειας των ΔΕΥΑ.
Τέλος, ζητήθηκε η επανεξέταση των ρυθμίσεων περί συγχώνευσης των Αναπτυξιακών επιχειρήσεων με δυνατότητα ειδικής αντιμετώπισης όσων λειτουργούν με οικονομική αυτοτέλεια, χρηστή διαχείριση και αποτελεσματικότητα, η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού, καθώς και η ενίσχυση της θεσμικής αυτοτέλειας των δήμων με μεταφορά κάθε νέας αρμοδιότητας μαζί με τους αναγκαίους πόρους.
Τοποθέτηση στη ΓΣ πραγματοποίησε, μεταξύ άλλων, ο περιφερειάρχης Δημήτρης Πτωχός. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν επίσης ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας, Θεόδωρος Βερούτης, ο αντιπρόεδρος της ΠΕΔ και δήμαρχος Ευρώτα, Δήμος Βέρδος, ο δήμαρχος Μονεμβασίας, Ηρακλής Τριχείλης, καθώς και πλήθος δημάρχων και στελεχών της Αυτοδιοίκησης.
Στροφή στο αύριο κάνει
το «Πελοπόννησος 360»
Παράλληλα, με τη συνάντηση των δημάρχων ξεκίνησε η δεύτερη φάση του «Πελοπόννησος 360», της περιφερειακής στρατηγικής που εισάγει μια προσέγγιση στον συμμετοχικό σχεδιασμό και τη διαβούλευση, με κεντρικό μήνυμα «Μαζί, για το κοινό μας μέλλον». Στόχος της πρωτοβουλίας του περιφερειάρχη Δ. Πτωχού είναι η καταγραφή ιδεών, προτάσεων και αναγκών από κάθε γωνιά της Περιφέρειας, ώστε να διαμορφωθούν οι αναπτυξιακές προτεραιότητες της επόμενης περιόδου.
Η δεύτερη φάση, με αφετηρία τη ΓΣ της ΠΕΔ, διαδέχεται τον κύκλο απολογιστικών εκδηλώσεων στις πέντε Περιφερειακές Ενότητες, μεταβαίνοντας από τον απολογισμό πεπραγμένων στη συνδιαμόρφωση του αναπτυξιακού σχεδιασμού. Ο διάλογος θα επεκταθεί σε όλους τους νομούς με τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης, παραγωγικών φορέων, συλλογικοτήτων και πολιτών, με στόχο την αναγνώριση των τοπικών αναγκών και τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού, υλοποιήσιμου σχεδίου.
Σε δήλωσή του ο Δ. Πτωχός χαρακτήρισε το «Πελοπόννησος 360» ως έναν ουσιαστικό διάλογο για το μέλλον της Περιφέρειας, καλώντας φορείς, συλλογικότητες και πολίτες κάθε ηλικίας να καταθέσουν τις προτάσεις τους. Όπως τόνισε, στόχος είναι η αξιοποίηση των δυνατοτήτων κάθε περιοχής για τη διαμόρφωση ενός κοινού, υλοποιήσιμου σχεδίου, υπογραμμίζοντας ότι η συμμετοχή αποτελεί τη βάση για αποφάσεις που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, δίνοντας πλέον τον λόγο στους ίδιους τους ανθρώπους της Πελοποννήσου.
