Σκυμμένες πάνω από τραυματίες, δίπλα σε νοσοκομειακά κρεβάτια και ανάμεσα σε στρατιώτες που αναρρώνουν, οι νοσηλεύτριες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού πρωταγωνιστούν στο αρχειακό υλικό που δημοσιοποίησε ο οργανισμός με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν την καθημερινότητα της περίθαλψης στον πόλεμο του 1940-1941 και φωτίζουν τη συμβολή των γυναικών που ανέλαβαν τη φροντίδα των τραυματιών, στο μέτωπο και στα μετόπισθεν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, 2.836 νοσηλεύτριες προσέφεραν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους σε 56 ορεινά χειρουργεία, στρατιωτικά νοσοκομεία, 11 νοσοκομειακούς σιδηροδρομικούς συρμούς και τέσσερα πλωτά νοσοκομεία. Η παρουσία τους κάλυπτε διαδοχικά στάδια της περίθαλψης, από την αντιμετώπιση των τραυμάτων κοντά στην πρώτη γραμμή έως τη διακομιδή και τη νοσηλεία.
Με την έναρξη του πολέμου, ο Ερυθρός Σταυρός κινητοποίησε τις εθελόντριες αδελφές νοσοκόμες, τους Σαμαρείτες τραυματιοφορείς και το υπόλοιπο εθελοντικό δυναμικό του. Παράλληλα με την υποστήριξη των στρατιωτών, οι υπηρεσίες του συνέδραμαν στην περίθαλψη τραυματιών από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Το φωτογραφικό υλικό δίνει πρόσωπο σε αυτή την κινητοποίηση. Στο Καλπάκι, μια νοσηλεύτρια φροντίζει τραυματισμένο στρατιώτη. Στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων, εθελόντριες στέκονται δίπλα σε στρατιώτες σε αναπηρικά αμαξίδια. Άλλα στιγμιότυπα καταγράφουν την παρουσία τους στα πλωτά νοσοκομεία, συνθέτοντας μια εικόνα του υγειονομικού έργου που στήριξε τους μαχητές του ’40.
Η συνδρομή του οργανισμού περιλάμβανε επίσης τη διάθεση υγειονομικού υλικού και την αποστολή 20.000 δεμάτων στο μέτωπο. Για τις ανάγκες των στρατιωτικών νοσοκομείων και των χειρουργείων συγκροτήθηκε Κέντρο Εθελοντικής Αιμοδοσίας και διανομής φιαλών αίματος, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκατοντάδες μεταγγίσεις.
Ανάμεσα στις γυναίκες που εικονίζονται βρίσκεται και η Σόνια Στεφανίδου. Εθελόντρια νοσοκόμα του Ερυθρού Σταυρού, συνέχισε τη δράση της στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και έγινε η πρώτη Ελληνίδα αλεξιπτωτίστρια, πραγματοποιώντας και πολεμικό άλμα. Το 1949 ο οργανισμός τής απένειμε την ανώτερη τιμητική του διάκριση για την προσφορά της.
Στο επετειακό μήνυμά του, ο πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, δρ Αντώνιος Αυγερινός, υπογράμμισε τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των νοσηλευτριών, συνδέοντας την προσφορά τους με τη συνέχιση του ανθρωπιστικού έργου του οργανισμού. Η δημοσιοποίηση του αρχείου αποτελεί φόρο τιμής στις γυναίκες που υπηρέτησαν μέσα στις συνθήκες του πολέμου, ορισμένες χάνοντας και τη ζωή τους κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους.
Φωτογραφίες: Αρχείο Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
