«Άνεμος» δυσφορίας και διάχυτος προβληματισμός πνέει στη Λακωνία, καθώς ο σχεδιασμός του περιφερειακού προγράμματος «Peloponnese Trails» επεφύλασσε δυσάρεστες εκπλήξεις για τα σύνορα και την ιστορία του τόπου. Η αιφνιδιαστική, όσο και προκλητική, ένταξη της πεζοπορικής διαδρομής από τον Μυστρά έως το Δάσος της Βασιλικής στον κορμό του «Messinian Trail» δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τα κριτήρια του σχεδιασμού, που «ονοματίζει» μεσσηνιακή τη ραχοκοκαλιά του ανατολικού Ταϋγέτου. Η επιλογή αυτή, πέρα από τη γεωγραφική ανακολουθία, φαίνεται να παραγνωρίζει τη μακρόχρονη και αθόρυβη προσπάθεια εκείνων που επί δεκαετίες συντηρούν και φυλάσσουν τα μονοπάτια της Λακωνίας, προκαλώντας την άμεση και εύλογη αντίδραση των τοπικών φορέων που ζητούν την αποκατάσταση της «τάξης».

Η «αυλή» της Σπάρτης 
βαφτίζεται μεσσηνιακή 
Με μια οργισμένη και τεκμηριωμένη ανακοίνωση, ο Ορειβατικός Σύλλογος (ΕΟΣ) Σπάρτης καταγγέλλει την αιφνιδιαστική, όσο και «αγεωγράφητη» αυτή εξέλιξη: «Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι στο πρόγραμμα, ενιαίο δίκτυο μονοπατιών Peloponnese Trails της Περιφέρειας Πελοποννήσου, με φορέα υλοποίησης την περιφέρεια Πελοποννήσου, έχει συμπεριληφθεί στο λεγόμενο Messinian Trail, το μονοπάτι από τον ιστορικό δικό μας Μυστρά μέχρι τα όρια των νομών Λακωνίας και Μεσσηνίας στο “Δάσος της Βασιλικής”, ως ένας αναπόσπαστος κλάδος αυτού! Ένα μονοπάτι που καθ’ ολοκληρία ανήκει στην Λακωνία, στον Ανατολικό Ταΰγετο και συντηρείται, αλλά και σηματοδοτείται χρόνια τώρα, από το έτος ιδρύσεως του, από τον ΕΟΣ Σπάρτης». Ο σύλλογος υπογραμμίζει το αδιανόητο του χωροταξικού αυτού σχεδιασμού τονίζοντας: «Δεν κατανοούμε σε καμία περίπτωση πώς είναι δυνατόν ένα μονοπάτι του Λακωνικού Ταϋγέτου να ανήκει στο Messinian Trail και να ξεκινάει από την “αυλή” μας, τον Μυστρά, να διατρέχει τους Λακωνικούς οικισμούς Παρόρι, Αναβρυτή, από το Καταφύγιο του Ταϋγέτου, από τις χαρακτηριστικές θέσεις του βουνού όπως “Λακώματα” και “Πενταυλοί” και να χαρακτηρίζεται κλάδος του Μεσσηνιακού μονοπατιού! Σημειωτέον ότι στον καταμερισμό του δικτύου μονοπατιών του Peloponnese Trails όλα τα επιμέρους trails φτάνουν μέχρι τα όρια των νομών. Στον Ταΰγετο γιατί αυτό δεν τηρήθηκε άραγε;», διερωτάται υπαινικτικά ο σύλλογος. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον κίνδυνο που εγκυμονεί η τοποθέτηση σημάτων επί λακωνικού εδάφους:  «Γιατί εκτός από θέμα ουσίας και αισθητικής, μια τέτοια καταχώριση σε σήμα -το Messinian Trail επί λακωνικού εδάφους- θα δημιουργεί σύγχυση στους ορειβάτες, στους περιπατητές και στους επισκέπτες του Ταϋγέτου, γιατί δεν θα γνωρίζουν εάν περπατούν σε μεσσηνιακό ή λακωνικό έδαφος».

Θέτοντας στο μικροσκόπιο τις ευθύνες και ζητώντας άμεσες διορθωτικές κινήσεις, ο σύλλογος επισημαίνει, πως «έχει ζητήσει από τον κ. περιφερειάρχη Πελοποννήσου που είναι υπεύθυνος για το πρόγραμμα, να διορθωθεί το λάθος και να εξαιρεθεί ο κλάδος και να ενταχθεί ο κλάδος του μονοπατιού από το Μυστρά μέχρι τα όρια των νομών στο Δάσος της Βασιλικής και να ενταχθεί στο Taygetos Trail ή στο Sparta Trail, αφού ταυτόχρονα αφαιρεθούν τα σήματα που με τόση βιασύνη και επιμέλεια τοποθέτησε ο ΕΟΣ Καλαμάτας». Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο σύλλογος απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση προς πάσα κατεύθυνση και δη… γειτονική: «Καλούμε τους αγαπητούς συνορειβάτες από τον ΕΟΣ Καλαμάτας να αρκεστούν στη σήμανση των δικών τους μονοπατιών επί Μεσσηνιακού εδάφους και να μην προβαίνουν σε “καταλήψεις” χώρων που δεν έχουν καμία σχέση». Ο ΕΟΣ Σπάρτης υπενθυμίζει με νόημα, πως «διατηρεί, με τη δική του εθελοντική δράση, ένα από τα καλύτερα σηματοδοτημένα και διατηρημένα δίκτυα μονοπατιών σε πανελλαδική κλίμακα και τουλάχιστον προς το παρόν δεν έχει ζητήσει καμία άλλη περαιτέρω αρωγή».

ΚΟΙΝΣΕΠ «Πελοποννησιακή»: «Τα μονοπάτια 
του Ταϋγέτου πρέπει να ενώνουν, όχι να διχάζουν»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η παρέμβαση της ΚΟΙΝΣΕΠ «Πελοποννησιακή», που δια του εκπροσώπου της, κ. Παναγιώτη Σουκαρά, υπογραμμίζει με έμφαση ότι η σχετική αντιπαράθεση, «αναδεικνύει την ανάγκη επανεξέτασης ορισμένων επιλογών στον σχεδιασμό και τη σηματοδότηση του δικτύου μονοπατιών του Ταϋγέτου». Η «Πελοποννησιακή», η οποία έχει αναλάβει την υλοποίηση του έργου Sparta Trail στο πλαίσιο του περιφερειακού προγράμματος Peloponnese Trails, θεωρεί ότι «η συγκεκριμένη διαδρομή, η οποία αναπτύσσεται εντός των γεωγραφικών ορίων της Λακωνίας, πρέπει να ενταχθεί στο Sparta Trail, με την αντίστοιχη προσαρμογή της φυσικής και ψηφιακής σήμανσής της».

Αναγνωρίζοντας την προσφορά του ΕΟΣ με τον οποίο συντάσσεται στη συγκεκριμένη διεκδίκηση, ο κ. Σουκαράς σημειώνει: «Η δημόσια παρέμβαση του Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου Σπάρτης αναδεικνύει ένα ουσιαστικό ζήτημα, το οποίο υπερβαίνει την απλή ονομασία μιας πεζοπορικής διαδρομής. Ο ΕΟΣ Σπάρτης αποτελεί έναν ιστορικό και ιδιαίτερα δραστήριο φορέα της περιοχής, με πολύχρονη και πολύτιμη προσφορά στην προστασία, τη συντήρηση και την ανάδειξη των μονοπατιών του Ταϋγέτου. Χάρη στη διαχρονική προσπάθεια των μελών και των εθελοντών του, σημαντικές ορεινές διαδρομές διατηρήθηκαν ζωντανές και προσβάσιμες, δημιουργώντας μια ουσιαστική παρακαταθήκη για τις νεότερες πρωτοβουλίες ανάπτυξης του πεζοπορικού τουρισμού». Ιδιαίτερη αναφορά κάνει, «στον πρόεδρο του Συλλόγου, Γιώργο Πουλοκέφαλο, για τη σταθερή παρουσία, το προσωπικό ενδιαφέρον και τη συμβολή του στην υπεράσπιση και ανάδειξη της ορειβατικής κληρονομιάς της Λακωνίας. Η δημόσια τοποθέτησή του για το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί μια σημαντική παρέμβαση». Η ΚΟΙΝΣΕΠ θεωρεί ότι «η εμπειρία, η γνώση του πεδίου και η πολυετής προσφορά του ΕΟΣ Σπάρτης πρέπει να αποτελούν βασικό στοιχείο κάθε σχεδιασμού που αφορά τα μονοπάτια του Ταϋγέτου. Η ανάπτυξη νέων πεζοπορικών δικτύων δεν πρέπει να παραγνωρίζει το έργο εκείνων που επί δεκαετίες φρόντιζαν αυτά τα μονοπάτια, πολύ πριν αυτά αποκτήσουν τη σημερινή τους τουριστική και αναπτυξιακή σημασία».

Η Συνεταιριστική Επιχείρηση «αναγνωρίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Λακωνίας και Μεσσηνίας. Τα πεζοπορικά δίκτυα μπορούν και πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους, δημιουργώντας μεγαλύτερες διαδρομές και νέες δυνατότητες για τον πεζοπορικό τουρισμό». Ωστόσο, όπως διαχωρίζει, «η διασύνδεση δύο δικτύων δεν προϋποθέτει την αλλαγή της τοπικής ταυτότητας των μονοπατιών από τα οποία διέρχονται. Η σύνδεση του Messinia Trail με τον Μυστρά μπορεί να διατηρηθεί ως λειτουργική πεζοπορική διαδρομή, χωρίς αυτό να συνεπάγεται ότι το λακωνικό τμήμα της πρέπει να φέρει αποκλειστικά την ονομασία και τη σήμανση του Messinia Trail».

Το πενταπλό αίτημα 
προς την Περιφέρεια 
Με γνώμονα «τη γεωγραφική σαφήνεια, την ορθή ενημέρωση και τον σεβασμό στην τοπική ταυτότητα», η ΚΟΙΝΣΕΠ ζητά από την Περιφέρεια παρεμβάσεις σε 5 άξονες:
- Ένταξη διαδρομής Μυστράς–Δάσος Βασιλικής στο Sparta Trail. Να επανεξεταστεί η κατάταξη της διαδρομής στο Messinia Trail και να πραγματοποιηθεί η αντίστοιχη τροποποίηση του σχεδιασμού, με την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών.
- Αντικατάσταση των υφιστάμενων πινακίδων και σημάτων Messinia Trail. Οι πινακίδες και τα διακριτικά σήματα που έχουν τοποθετηθεί στο συγκεκριμένο λακωνικό τμήμα να αντικατασταθούν από τα αντίστοιχα του Sparta Trail, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές. Όπου υπάρχει πραγματική σύνδεση με το Messinia Trail, αυτή να αποτυπώνεται με κατάλληλη συμπληρωματική πληροφοριακή σήμανση.
- Αλλαγή της ονομασίας και του λογοτύπου της διαδρομής. Σε όλες τις φυσικές και ψηφιακές αναφορές που αφορούν το συγκεκριμένο τμήμα, να χρησιμοποιούνται η ονομασία και το επίσημο διακριτικό σήμα του Sparta Trail, αντί εκείνων του Messinia Trail, μετά την απαιτούμενη διοικητική έγκριση.
- Διόρθωση του ψηφιακού χάρτη στην επίσημη ιστοσελίδα Peloponnese Trails. Η διαδρομή Μυστράς–Δάσος Βασιλικής να αποτυπωθεί ως τμήμα του Sparta Trail στην ιστοσελίδα www.peloponnesetrails.com, με αντίστοιχη ενημέρωση της ονομασίας, της οπτικής ταυτότητας, των περιγραφών, των ψηφιακών ιχνών GPX και των πληροφοριών πλοήγησης. Παράλληλα, να διατηρηθεί η δυνατότητα προβολής της σύνδεσης με το Messinia Trail, ώστε οι πεζοπόροι που πραγματοποιούν μεγαλύτερες διαδρομές να διαθέτουν πλήρη και αξιόπιστη πληροφόρηση.
- Σύγκληση κοινής τεχνικής συνάντησης με τη συμμετοχή της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του ΕΟΣ Σπάρτης, του ΕΟΣ Καλαμάτας, της ΚΟΙΝΣΕΠ “Πελοποννησιακή” και των αρμόδιων φορέων υλοποίησης, προκειμένου να εξεταστούν οι αναγκαίες τροποποιήσεις και να συμφωνηθεί ένα σαφές πλαίσιο συνεργασίας».

Η χρυσή τομή της συνεργασίας 
«για καλύτερο σχεδιασμό»
«Η υπόθεση αυτή δεν πρέπει να εξελιχθεί σε αντιπαράθεση μεταξύ Λακωνίας και Μεσσηνίας», τονίζει ο Π. Σουκαράς, αντίθετα, «μπορεί να αποτελέσει αφορμή για τη βελτίωση του συνολικού σχεδιασμού του Peloponnese Trails. Το Sparta Trail και το Messinia Trail δεν είναι ανταγωνιστικά έργα. Αποτελούν επιμέρους τμήματα μιας ευρύτερης προσπάθειας ανάδειξης της Πελοποννήσου σε σημαντικό πεζοπορικό προορισμό. Για να επιτύχει αυτή η προσπάθεια, απαιτούνται σαφείς κανόνες, γεωγραφική συνέπεια, συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και αναγνώριση της ιδιαίτερης ταυτότητας κάθε περιοχής».  Η ΚΟΙΝΣΕΠ «Πελοποννησιακή» δηλώνει «διαθέσιμη να συμβάλει με την τεχνική εμπειρία και τη γνώση του τοπικού δικτύου στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης λύσης».

Ως κατακλείδα, η ΚΟΙΝΣΕΠ δια του Π. Σουκαρά προτρέπει: «Η Λακωνία και η Μεσσηνία δεν χρειάζεται να ανταγωνίζονται για τα μονοπάτια του Ταϋγέτου. Χρειάζεται να συνεργάζονται, με σεβασμό στην ιστορία, τη γεωγραφία και την ταυτότητα κάθε περιοχής. Το Sparta Trail πρέπει να έχει τη δική του αναγνωρίσιμη παρουσία στον Ταΰγετο, όπως αντίστοιχα το Messinia Trail στη Μεσσηνία». Η σύνδεσή τους «μπορεί να αποτελέσει κοινό αναπτυξιακό πλεονέκτημα», καταλήγει.