Τη δική της τεκμηριωμένη απάντηση στους ισχυρισμούς περί μαζικού εμβολιασμού για την ευλογιά αιγοπροβάτων δίνει η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), ξεκαθαρίζοντας ότι ο εμβολιασμός δεν συνιστά αυτόματη λύση, ούτε αίρει την ανάγκη αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας.
Όπως επισημαίνεται, η ευλογιά αιγοπροβάτων είναι νόσημα κατηγορίας Α βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και στόχος δεν είναι η «διαχείρισή» της, αλλά η πλήρης εκρίζωσή της. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει υποχρεωτική θανάτωση των ζώων σε εστίες, ζώνες προστασίας και επιτήρησης, απαγόρευση μετακινήσεων και –κατά κανόνα– απαγόρευση προληπτικού εμβολιασμού, ώστε να διατηρείται το καθεστώς «ελεύθερης χώρας».
Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων στην ΕΕ, ενώ η χρήση μη αδειοδοτημένων σκευασμάτων είναι παράνομη και επικίνδυνη. Σύμφωνα με την EFSA, κανένα διαθέσιμο ζωντανό εμβόλιο δεν έχει άδεια χρήσης στην Ευρώπη και η εφαρμογή τους θα οδηγούσε σε άμεσους και μακροχρόνιους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώων και προϊόντων.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι ο μαζικός εμβολιασμός μπορεί να «καλύψει» την κυκλοφορία του ιού, καθιστώντας δυσχερή την επιτήρηση και την εκρίζωση της νόσου. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι όπου εφαρμόστηκε εμβολιασμός, η ευλογιά κατέληξε ενδημική, με συνεχιζόμενες θανατώσεις και απώλειες παραγωγής.
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η προειδοποίηση για την παράνομη ή «αυτοσχέδια» χρήση εμβολίων από παραγωγούς. Η πρακτική αυτή αλλοιώνει την επιδημιολογική εικόνα, δυσχεραίνει τους ελέγχους, ενέχει κινδύνους διασποράς και, σε κάθε περίπτωση, δεν αποτρέπει τη θανάτωση του κοπαδιού αν εντοπιστεί ο ιός. Αντίθετα, εκθέτει τους κτηνοτρόφους σε βαρύτερες απώλειες και κυρώσεις.
Όσον αφορά τα μέτρα, το ΥΠΑΑΤ τονίζει ότι εφαρμόζονται πλήρως όσα προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο, με θανάτωση στις εστίες, απολυμάνσεις, ιχνηλάτηση και ενισχυμένη επιτήρηση. Η παράταση της επιδημίας, σύμφωνα με την Επιτροπή, δεν οφείλεται σε έλλειψη μέτρων, αλλά σε παραβιάσεις, παράνομες μετακινήσεις και μη τήρηση των κανόνων βιοασφάλειας.
Σε επίπεδο στήριξης, μέχρι σήμερα έχουν δοθεί πάνω από 62 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις θανατωθέντων ζώων, 29 εκατ. ευρώ για χαμένο εισόδημα, 70 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές και επιπλέον κονδύλια για τις Περιφέρειες.
Το κεντρικό μήνυμα της ΕΕΕΔΕΕ είναι σαφές: ο εμβολιασμός δεν καταργεί τα μέτρα, ούτε σημαίνει άμεση λήξη της κρίσης. Η μόνη στρατηγική που διασφαλίζει την προστασία των κτηνοτρόφων, της παραγωγής και των εξαγώγιμων προϊόντων, όπως η φέτα, είναι η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων εκρίζωσης, η συμμόρφωση όλων και ο σεβασμός στα επιστημονικά δεδομένα.
Σε μια κρίσιμη καμπή για την ελληνική κτηνοτροφία, η Επιτροπή καλεί σε συνεργασία, υπευθυνότητα και απόρριψη της παραπληροφόρησης, επισημαίνοντας ότι μόνο μέσα από κοινή δράση μπορεί να επιτευχθεί η εξάλειψη της νόσου.
