Χρειάστηκαν δεκαετίες εργασιών, εκατομμύρια ευρώ, αρχαιολόγοι, συντηρητές και ατελείωτες μελέτες για ν’ ανοίξει ξανά το Παλάτι των Δεσποτών στον Μυστρά, ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα βυζαντινά συγκροτήματα της χώρας, πραγματικό «κόσμημα» της βυζαντινής ιστορίας. Οι πύλες άνοιξαν επιτέλους για το κοινό, οι επίσημοι φωτογραφήθηκαν χαμογελαστοί και τα δελτία Τύπου μίλησαν για «πολιτιστική αναγέννηση». Μέχρι που επιστρέψαμε στην πραγματικότητα.

Λίγα μέτρα έξω από τον αρχαιολογικό χώρο, το χαρτάκι της εισόδου στις πύλες του πολιτισμού πεταμένο στο ξερό χορτάρι, δίπλα στην άσφαλτο, σαν οποιοδήποτε σκουπίδι -σαν άχρηστο χαρτάκι από λαχνούς πανηγυριού. Ούτε μία μέρα δεν άντεξε ο πολυδιαφημισμένος «σεβασμός» απέναντι στο μνημείο. Γιατί στην Ελλάδα συχνά δεν μας λείπουν ούτε τα μνημεία ούτε οι μεγάλες κουβέντες, μας λείπει η στοιχειώδης παιδεία να σταθούμε απέναντί τους αντιμετωπίζοντάς τα με τον σεβασμό και το δέος που απαιτείται σ’ αυτά τα τείχη που σηκώνουν ακούραστα στις πέτρες τους το βάρος της ιστορίας.

Αυτή η θλιβερή εικόνα είναι η πιο ωμή, και καθόλου κολακευτική, αποτύπωση του σύγχρονου «πολιτισμού» μας: αναστηλώνουμε παλάτια αιώνων μιας επιβλητικής αυτοκρατορίας για να τα υποδεχτεί μια ανεύθυνη και επιπόλαιη νοοτροπία που εξακολουθεί να πετά το εισιτήριο στο χώμα. Τα παλάτια αναστηλώθηκαν, η παιδεία μας όμως παραμένει ακόμη υπό αναστήλωση.

Ιλ.Ρ.