Σημαντικές διευκρινίσεις για τη διακίνηση του ελαιοκάρπου φέρνει η εγκύκλιος Ε.2038/2026 της ΑΑΔΕ, η οποία καθορίζει τι ισχύει έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 και τι αλλάζει από τις 12 Οκτωβρίου και μετά, με βασική καινοτομία τη δυνατότητα έκδοσης του ψηφιακού παραστατικού διακίνησης από το ελαιοτριβείο, τον αγροτικό συνεταιρισμό ή τον έμπορο, αντί του ίδιου του παραγωγού.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, από τις 12 Οκτωβρίου το ψηφιακό παραστατικό θα μπορεί να εκδίδεται πριν από την έναρξη της μεταφοράς με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά του ελαιοκάρπου πραγματοποιείται με μεταφορικό μέσο του ίδιου του παραγωγού.
Τι ισχύει για τους παραγωγούς
Για τους ελαιοπαραγωγούς που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και είχαν κύκλο εργασιών έως 200.000 ευρώ κατά το φορολογικό έτος 2022, παρατείνεται έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 η απαλλαγή από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά του ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο, υπό την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Από τις 12 Οκτωβρίου 2026, η μεταφορά του ελαιοκάρπου από τους αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ θα πρέπει να καλύπτεται από ψηφιακό παραστατικό διακίνησης. Το παραστατικό θα μπορεί να εκδίδεται από το ελαιοτριβείο, τον αγροτικό συνεταιρισμό ή τον έμπορο, πριν από την έναρξη της διακίνησης και με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά γίνεται με όχημα του ίδιου του παραγωγού.
Αμετάβλητο παραμένει το καθεστώς για τους αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ. Οι συγκεκριμένοι παραγωγοί εξακολουθούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής, ενώ στις περιπτώσεις που προβλέπονται από την εγκύκλιο το σχετικό παραστατικό εκδίδεται από τον παραλήπτη των προϊόντων, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Η έκδοση της εγκυκλίου ακολούθησε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο μεταξύ των κυβερνητικών βουλευτών Λάζαρου Βασιλειάδη, Περικλή Μαντά και Τάσου Μπαρτζώκα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή. Κατά τη συνάντηση μεταφέρθηκαν οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν πολλοί παραγωγοί του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ στην έκδοση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, κυρίως λόγω ηλικίας ή αδυναμίας χρήσης των σχετικών ψηφιακών συστημάτων.
Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, με τη νέα ρύθμιση δίνεται πλέον η δυνατότητα ο παραλήπτης των προϊόντων –όπως ο έμπορος, ο αγροτικός συνεταιρισμός ή το ελαιοτριβείο– να εκδίδει το παραστατικό διακίνησης αντί του παραγωγού, τη στιγμή που ξεκινά η μεταφορά, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με ιδιόκτητο όχημα του αγρότη.
Παράλληλα, η εγκύκλιος Ε.2038/2026 παρέχει πρόσθετες διευκρινίσεις για τη διακίνηση αποθεμάτων και την έκδοση των αντίστοιχων ψηφιακών παραστατικών που αφορούν επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων υπαίθριου εμπορίου, επαγγελματίες πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών υπαίθριου εμπορίου, καθώς και αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ. Επιπλέον, περιλαμβάνει αναλυτικές ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την ψηφιακή διακίνηση αγροτικών προϊόντων.
