Με ολοένα και πιο περιορισμένη «εργαλειοθήκη» καλούνται οι Ευρωπαίοι αγρότες να προστατεύσουν τις καλλιέργειές τους από εχθρούς, ασθένειες και ζιζάνια. Μέσα σε μόλις επτά χρόνια, 93 δραστικές ουσίες έπαψαν να είναι διαθέσιμες στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ στο ίδιο διάστημα εγκρίθηκε μόλις μία νέα.
Η μεγάλη αυτή απόκλιση προκαλεί ανησυχία στον αγροτικό κόσμο, καθώς η απόσυρση υφιστάμενων λύσεων δεν συνοδεύεται με αντίστοιχο ρυθμό από την εισαγωγή νέων. Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες φυτοπροστασίας αυξάνονται, καθώς η κλιματική αλλαγή και οι μεταβαλλόμενες καλλιεργητικές συνθήκες ευνοούν την εμφάνιση και εξάπλωση νέων παρασίτων και ασθενειών.
Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης που διοργάνωσαν η Copa-Cogeca και η CropLife Europe, με τη συμμετοχή αγροτών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και εκπροσώπων της αγροδιατροφικής αλυσίδας. Κοινή διαπίστωση ήταν ότι η σταδιακή συρρίκνωση των διαθέσιμων μέσων καθιστά δυσκολότερη την αποτελεσματική προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Αυξάνεται ο κίνδυνος ανθεκτικότητας
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στον αριθμό των διαθέσιμων σκευασμάτων. Όσο λιγότερες είναι οι δραστικές ουσίες με διαφορετικό τρόπο δράσης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικότητας από ζιζάνια, έντομα και παθογόνους οργανισμούς.
Η επαναλαμβανόμενη χρήση περιορισμένου αριθμού προϊόντων μπορεί σταδιακά να μειώσει την αποτελεσματικότητά τους, οδηγώντας σε μεγαλύτερες απώλειες παραγωγής, αύξηση του κόστους και υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων.
Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται οι μικρότερες καλλιέργειες, για τις οποίες οι διαθέσιμες εναλλακτικές είναι ήδη λιγοστές, ενώ συχνά απουσιάζει το απαιτούμενο εμπορικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη νέων προϊόντων φυτοπροστασίας.
Το βασικό μήνυμα του αγροτικού κλάδου είναι ότι τα παράσιτα και οι ασθένειες δεν εξαφανίζονται μαζί με την απόσυρση μιας δραστικής ουσίας. Οι παραγωγοί εξακολουθούν να χρειάζονται ένα ευρύ φάσμα ασφαλών και αποτελεσματικών λύσεων, προσαρμοσμένων στις διαφορετικές καλλιέργειες, περιοχές και συνθήκες παραγωγής.
Ζητούν ταχύτερες εγκρίσεις
Στο επίκεντρο τίθεται πλέον και το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Ζητούμενο, σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου, είναι να διατηρηθούν τα υψηλά πρότυπα προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, αλλά παράλληλα να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αξιολόγησης και έγκρισης νέων λύσεων.
Οι διαδικασίες, όπως επισημαίνεται, πρέπει να είναι περισσότερο προβλέψιμες και επιστημονικά τεκμηριωμένες, καλύπτοντας τόσο τα βιολογικά και συμβατικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα όσο και τις νέες τεχνολογίες που μπορούν να ενταχθούν στην ολοκληρωμένη διαχείριση των καλλιεργειών.
Η προσαρμογή του πλαισίου στην επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, την επισιτιστική ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας. Διαφορετικά, οι παραγωγοί θα καλούνται να αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις και να εξασφαλίζουν επαρκή και ποιοτική παραγωγή, έχοντας στη διάθεσή τους ολοένα λιγότερα «όπλα».
