Η αγωνία της επόμενης μέρας για τη διαφύλαξη της στέγης αποτελεί εδώ και χρόνια τη βαρύτερη σκιά πάνω από χιλιάδες νοικοκυριά, τα οποία δοκιμάστηκαν από τις διαδοχικές οικονομικές κρίσεις και βρέθηκαν αντιμέτωπα με το φάσμα των πλειστηριασμών, με τη Λακωνία να μην αποτελεί εξαίρεση.
Η ανάγκη για ένα στιβαρό και δίκαιο πλαίσιο που θα προστατεύει αποτελεσματικά το πολυτιμότερο αγαθό του πολίτη συνιστούσε διαχρονικό κι επιτακτικό αίτημα της κοινωνίας. Από τις 21 Σεπτεμβρίου, ο αναβαθμισμένος Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών διαμορφώνει ένα ενισχυμένο πλαίσιο προστασίας, προσφέροντας μια ρεαλιστική διέξοδο και μεγαλύτερη ευελιξία για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες.
Μια τέτοια εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και για τη λακωνική κοινωνία, όπου οι πολίτες σε πόλεις και χωριά αναζητούν εδώ και καιρό σταθερές λύσεις απέναντι στα αδιέξοδα του ιδιωτικού χρέους και των «κόκκινων» οφειλών.
Η αρχιτεκτονική του νέου μηχανισμού
και ο διαχωρισμός της περιουσίας
Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΟΙΚ), ο πυρήνας του νέου συστήματος εδράζεται στη δυνατότητα που παρέχεται στους δανειολήπτες κατά την υποβολή της ηλεκτρονικής τους αίτησης στην πλατφόρμα. Πιο συγκεκριμένα, οι οφειλέτες δικαιούνται να αιτηθούν τη ρύθμιση των χρεών τους αποσυνδέοντας και προστατεύοντας αποκλειστικά την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία που τυχόν διαθέτουν.
Η διαδικασία χαρακτηρίζεται από ταχύτητα και απλοποίηση, διασφαλίζοντας μεγαλύτερο «κούρεμα» οφειλών και αισθητά χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Ουσιαστικός πυλώνας αυτού του υπολογισμού είναι το γεγονός ότι λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά η εμπορική και αντικειμενική αξία του κύριου σπιτιού του πολίτη, λειτουργώντας ως σταθερή βάση διαπραγμάτευσης μακριά από οριζόντιες και άδικες εκτιμήσεις.
Το αντιστάθμισμα της εκούσιας ρευστοποίησης
και η προστασία των ευάλωτων
Κάθε θεσμική παρέμβαση προϋποθέτει ισορροπίες και κανόνες βιωσιμότητας για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Ως αντιστάθμισμα στην προνομιακή διάσωση της κύριας κατοικίας, ο οφειλέτης συναινεί στην εκούσια ρευστοποίηση των λοιπών περιουσιακών του στοιχείων, διαδικασία η οποία διενεργείται πλέον μέσω ενός απλοποιημένου μηχανισμού πλειστηριασμού.
Ειδικότερα για την κατηγορία των ευάλωτων κι επιλέξιμων οφειλετών, οι πιστωτές φέρουν την αυστηρή υποχρέωση να υποβάλουν μια τέτοια εναλλακτική πρόταση ρύθμισης, η οποία συνδυάζει την ασπίδα προστασίας για το σπίτι με την αξιοποίηση των υπολοίπων περιουσιακών στοιχείων.
Σε κάθε περίπτωση, ο πολίτης διατηρεί το δικαίωμα είτε να αποδεχθεί την αντιπρόταση είτε να την απορρίψει. Στην περίπτωση απόρριψης, η διαδικασία επανέρχεται στην κλασική πρόταση του εξωδικαστικού μηχανισμού, χωρίς να εκτεθεί σε κίνδυνο η εκποίηση των λοιπών ακινήτων.
Η θωράκιση και η ισχύς του εκτελεστού τίτλου
στα χέρια των δανειοληπτών
Η επόμενη κρίσιμη φάση επέρχεται με την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Από εκείνη τη στιγμή και εφόσον τηρούνται απαρέγκλιτα οι όροι της ρύθμισης, απαγορεύεται ρητά κάθε πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης, διενέργεια πλειστηριασμού ή λήψη ασφαλιστικών μέτρων εναντίον της κύριας κατοικίας του οφειλέτη.
Η προστασία αυτή δεσμεύει τις τράπεζες, τους διαχειριστές δανείων (servicers), το Δημόσιο, αλλά και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
Επιπρόσθετα, η ίδια η σύμβαση αποκτά την ισχύ εκτελεστού τίτλου, γεγονός που εγγυάται μια σύντομη, διαφανή και απόλυτα συναινετική πορεία που εξυπηρετεί την ασφάλεια δικαίου τόσο για τους δανειολήπτες, όσο και για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Μια πρακτική αποτύπωση της ρύθμισης
Για να γίνει απολύτως κατανοητός ο αλγόριθμος και τα οφέλη του νέου πλαισίου στην πράξη, αρκεί να εξεταστεί μια τυπική περίπτωση. Έστω οφειλέτης με συνολικά χρέη ύψους 300.000 ευρώ, ο οποίος διαθέτει κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και επιπλέον λοιπή ακίνητη περιουσία συνολικής αξίας 50.000 ευρώ. Υποβάλλοντας την αίτησή του στην πλατφόρμα, δηλώνει την πρόθεσή του να διαφυλάξει το σπίτι του συναινώντας στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων.
Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα τα περιουσιακά στοιχεία και η νέα βάση υπολογισμού διαμορφώνεται αποκλειστικά στα 150.000 ευρώ της κύριας κατοικίας. Από την αρχική οφειλή των 300.000 ευρώ, και συνυπολογίζοντας την ικανοποίηση των πιστωτών από τη ρευστοποίηση των 50.000 ευρώ των λοιπών ακινήτων, ο αλγόριθμος επιφέρει διαγραφή ύψους 150.000 ευρώ. Έτσι, το τελικό ποσό που οδηγείται προς ρύθμιση περιορίζεται αυστηρά στην εναπομείνασα, ισόποση οφειλή των 150.000 ευρώ.
Βιωσιμότητα κι επιμήκυνση
προς «οξυγόνο» στα νοικοκυριά
Η νέα οφειλή των 150.000 ευρώ ρυθμίζεται πλέον με όρους μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, φτάνοντας έως και τα 35 έτη, ανάλογα με την πιστοποιημένη εισοδηματική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Με αυτόν τον τρόπο, οι μηνιαίες δόσεις προσαρμόζονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες κάθε οικογένειας, αποτρέποντας τα αδιέξοδα του παρελθόντος.
Όπως αναφέρει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, το νέο πλαίσιο συνδυάζει την κοινωνική ευαισθησία με τη σκληρή οικονομική πραγματικότητα, προσφέροντας μια σταθερή, αμετάκλητη και δίκαιη δεύτερη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας να σταθούν και πάλι στα πόδια τους.
Τα 4 σημεία για «μια σταθερή,
δεύτερη ευκαιρία»
Εν κατακλείδι, με το νέο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών, σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ:
- Ο οφειλέτης σώζει το σπίτι του
- Η οφειλή μειώνεται στο μισό της αρχικής
- Οι δόσεις γίνονται βιώσιμες
- Η διαδικασία είναι συναινετική και γρήγορη
«Με τη νέα ρύθμιση, διασφαλίζεται πλέον μόνιμα και αποτελεσματικά η προστασία της κύριας κατοικίας των πολιτών. Σε μια περίοδο που οι οικονομικές προκλήσεις απαιτούν άμεσες και δίκαιες λύσεις, το νέο πλαίσιο συνδυάζει την κοινωνική ευαισθησία με τη ρεαλιστική διευθέτηση των οφειλών. Δίνεται έτσι μια σταθερή, δεύτερη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες να ρυθμίσουν βιώσιμα τα χρέη τους, χωρίς τον φόβο να χάσουν το σπίτι τους», επισημαίνει χαρακτηριστικά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών.
