Οι επιλογές που κάνουμε καθημερινά στο πιάτο μας φαίνεται πως επηρεάζουν όχι μόνο τη γενική υγεία, αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου καθώς μεγαλώνουμε. Όλο και περισσότερες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η υιοθέτηση ενός υγιεινού, αντιφλεγμονώδους διατροφικού προτύπου μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ.
Τι έδειξε η νέα έρευνα
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open παρακολούθησε σχεδόν 1.900 άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών για διάστημα 15 ετών. Από αυτούς, 240 εμφάνισαν άνοια κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.
Οι ερευνητές του Karolinska Institutet αξιολόγησαν τόσο τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων όσο και βιοδείκτες στο αίμα που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η ποιότητα της διατροφής εκτιμήθηκε με βάση τρία αναγνωρισμένα πρότυπα: τη Μεσογειακή Διατροφή, τον Δείκτη Υγιεινής Διατροφής και τον δείκτη αντιφλεγμονώδους διατροφής.
Το σημαντικότερο εύρημα ήταν ότι τα άτομα με αυξημένα επίπεδα της πρωτεΐνης p-tau217 –ενός βασικού βιοδείκτη της νόσου Αλτσχάιμερ– παρουσίαζαν 29% μικρότερο κίνδυνο άνοιας όταν ακολουθούσαν διατροφή με χαμηλή φλεγμονώδη δράση. Αντίστοιχα οφέλη καταγράφηκαν και σε άτομα με άλλους δείκτες που σχετίζονται με νευροφλεγμονή και εκφύλιση των νευρικών κυττάρων.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος, καθώς βασίστηκε στην παρακολούθηση των συμμετεχόντων και στις δικές τους αναφορές για τις διατροφικές τους συνήθειες.
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η άνοια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της δημόσιας υγείας στις γηράσκουσες κοινωνίες. Παρότι δεν υπάρχει ακόμη τρόπος οριστικής πρόληψης της νόσου Αλτσχάιμερ, οι ειδικοί συμφωνούν ότι παράγοντες όπως η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η πνευματική δραστηριότητα μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και να μειώσουν τον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Ποιες διατροφικές επιλογές προστατεύουν τον εγκέφαλο
Τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε έναν μεγάλο όγκο ερευνών που συνδέουν τη μεσογειακή διατροφή, αλλά και τα πρότυπα DASH και MIND, με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και Αλτσχάιμερ.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η χρόνια φλεγμονή, η οποία αυξάνεται με την ηλικία αλλά και με παθήσεις όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η υψηλή χοληστερόλη, καθιστά τον εγκέφαλο πιο ευάλωτο στις βλάβες που προκαλούν οι πρωτεΐνες που σχετίζονται με τη νόσο. Μια αντιφλεγμονώδης διατροφή φαίνεται να περιορίζει αυτή τη διαδικασία, ενώ παράλληλα ωφελεί την καρδιά, τα αγγεία και το ήπαρ, ενισχύοντας συνολικά την υγεία του οργανισμού.
Στην πράξη, οι ειδικοί συστήνουν κατανάλωση περισσότερων φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης και ψαριών, περιορισμό του κόκκινου κρέατος και των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, μείωση των ζαχαρούχων ποτών και των τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά.
Το βασικό συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι δεν χρειάζονται ακραίες αλλαγές, αλλά η σταθερή υιοθέτηση ενός υγιεινού διατροφικού προτύπου. Ακόμη και μικρές καθημερινές βελτιώσεις στις διατροφικές συνήθειες φαίνεται πως μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας και να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας μακροπρόθεσμα.
