Γράφουν οι Ιλέην Ρήγα και Νίκος Ι. Καρμοίρης
Η πρόσφατη τοποθέτηση του μπρούτζινου γλυπτού του Κ.Π. Καβάφη στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου στην Αθήνα πλησίον του Αρχείου Καβάφη, δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση, δεν είναι απλώς μια εικαστική παρέμβαση στο αστικό τοπίο της πρωτεύουσας. Είναι μια πρόσκληση. Το γεγονός ότι ο διαβάτης μπορεί να καθίσει στο ίδιο παγκάκι δίπλα στον μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή, να ξαποστάσει, να συλλογιστεί ή να βγάλει μια φωτογραφία, αλλάζει ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα δημόσια μνημεία. Το μνημείο παύει να είναι απόμακρο, στημένο ψηλά σε ένα απρόσιτο βάθρο, και «κατεβαίνει» στο επίπεδο του πολίτη. Γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς του.
Βλέποντας αυτή την υπέροχη πρωτοβουλία, είναι αδύνατον να μην ταξιδέψει η σκέψη μας στον δικό μας τόπο. Η Λακωνία έχει το σπάνιο προνόμιο να αποτελεί τη μήτρα δύο εκ των κορυφαίων ποιητών της νεοελληνικής γραμματείας, δύο τεράστιων πνευματικών μορφών: του Γιάννη Ρίτσου και του Νικηφόρου Βρεττάκου.
Τι θα γινόταν, λοιπόν, αν η Σπάρτη, ως πρωτεύουσα, αναλάμβανε μια αντίστοιχη πρωτοβουλία;
Η πρόταση είναι σαφής: η δημιουργία και τοποθέτηση δύο ολόσωμων, μπρούτζινων γλυπτών του Γιάννη Ρίτσου και του Νικηφόρου Βρεττάκου, τα οποία θα αναπαριστούν τους ποιητές καθισμένους σε παγκάκια, ενσωματωμένα οργανικά στον αστικό ιστό της πόλης.
Φανταστείτε να περπατάτε στο κέντρο της πόλης, για παράδειγμα στο πάρκο του ΟΤΕ ή παραδίπλα στον κήπο του Μουσείου, και να βλέπατε τον Γιάννη Ρίτσο να ζωγραφίζει σε μια πέτρα καθισμένος σε ένα παγκάκι, αφήνοντας λίγο χώρο δίπλα του για να καθίσουν οι μαθητές που περιμένουν το λεωφορείο, οι κάτοικοι που κάνουν τη βόλτα τους ή οι επισκέπτες που περιδιαβαίνουν τη Σπάρτη. Ή λίγο πιο πάνω, στο πάρκο Ευαγγελιστρίας, μπροστά από τη Βιβλιοθήκη που φυλάσσει κι αναδεικνύει το αρχείο του, τον Νικηφόρο Βρεττάκο να κάθεται γαλήνιος και να αγναντεύει «της Σπάρτης τις πορτοκαλιές», δίνοντάς σου χώρο να ξαποστάσεις δίπλα του και να συλλογιστείς μαζί του…
Τα οφέλη από μια τέτοια κίνηση θα ήταν πολλαπλά και πολυεπίπεδα για την πόλη μας.
Αρχικά, επαναπροσδιορίζεται η τοπική της ταυτότητα. Η Σπάρτη δικαίως προβάλλει το ένδοξο αρχαίο παρελθόν της και τη μορφή του Λεωνίδα. Όμως, η πόλη έχει ανάγκη να αναδείξει και τη σύγχρονη, πνευματική Λακωνία. Ο συνδυασμός της αρχαίας πολεμικής αρετής με τη σύγχρονη, παγκόσμιας εμβέλειας ποίηση, συνθέτει ένα ολοκληρωμένο και γοητευτικό αφήγημα για τον τόπο.
Αφετέρου, η τέχνη «κατεβαίνει» στον δρόμο κι αποκτά εκπαιδευτική αξία. Ένα παιδί που κάθεται δίπλα στον Ρίτσο ή τον Βρεττάκο, είναι πολύ πιθανό να αναρωτηθεί ή να ρωτήσει ποια είναι η μορφή που αναπαριστάται από μέταλλο. Αυτό είναι πολύ πιθανό να αποτελέσει και το πρώτο βήμα για να ανοίξει ένα βιβλίο τους, να διαβάσει τον «Επιτάφιο» και να ξεφυλλίσει το «Βάθος του Κόσμου».
Παράλληλα, τέτοιου είδους δημόσια μνημεία αποτελούν τουριστικά και αστικά τοπόσημα. Στην Ευρώπη, αντίστοιχα γλυπτά αποτελούν πόλο έλξης επισκεπτών. Ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στη Γρανάδα κι ο Φερνάντο Πεσόα στη Λισαβόνα «συνομιλούν» εδώ και χρόνια με τους επισκέπτες των πόλεών τους. Μια τέτοια παρέμβαση θα δημιουργούσε νέα σημεία ενδιαφέροντος στην πόλη, δίνοντας ζωή και χαρακτήρα σε γωνιές του κέντρου.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε συνεργασία με τοπικούς ή εθνικούς φορείς, ιδρύματα και εν δυνάμει χορηγούς, θα μπορούσε να αγκαλιάσει αυτό το όραμα, αναθέτοντας σε καταξιωμένους γλύπτες τη φιλοτέχνηση των έργων.
Ο Ρίτσος και ο Βρεττάκος ύμνησαν τον άνθρωπο και τους αγώνες του, αλλά και την ίδια τη Λακωνία, ταξιδεύοντας το όνομά της κι εκτός συνόρων. Το να τους προσφέρουμε μια μόνιμη «θέση» σε ένα παγκάκι της λακωνικής πρωτεύουσας, για να συνομιλούν σιωπηλά με τους συμπολίτες τους κάθε μέρα, είναι ίσως ο πιο όμορφος και ζεστός φόρος τιμής που μπορούμε να τους ανταποδώσουμε.
Ας κάνουμε την έμπνευση από το παγκάκι του Καβάφη, μια λακωνική πραγματικότητα…
---
Υ.Γ.: Όχι! Δεν θα χρησιμοποιήσουμε AI, όπως πλέον πολλοί συνηθίζουν, για να αναπαραστήσουμε την ιδέα. Βάλτε τη φαντασία σας να δημιουργήσει. Είναι πολυτιμότερη από την τεχνητή νοημοσύνη…
Το παγκάκι του Καβάφη ως τοπόσημο
Το νέο γλυπτό του καθήμενου Καβάφη έχει ήδη αποτελέσει ένα σημαντικό τοπόσημο για την πόλη των Αθηνών, καθώς πλέον υποδέχεται Αθηναίους και επισκέπτες από κάθε γωνιά του κόσμου και «συνομιλεί» μαζί τους.
Ενισχύοντας αυτό το ανερχόμενο σημείο συνάντησης και μνήμης, η εφημερίδα LIFO, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση, προσκαλεί τους αναγνώστες της να βρεθούν στο σημείο, μπροστά από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, να συναντήσουν τον Κ.Π. Καβάφη, να βγάλουν μια φωτογραφία μαζί του και να τη δημοσιεύσουν στην ειδική διαδικτυακή πύλη «Μια θέση δίπλα στον Καβάφη». Μάλιστα δέκα από τους συμμετέχοντες στην πρωτοβουλία θα έχουν την ευκαιρία να κερδίσουν συλλεκτικά δώρα από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.
| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»
> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.
