Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική αστάθεια και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για εναλλακτικές μορφές ενέργειας πέρα από τα ορυκτά καύσιμα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMRs) προβάλλονται από ορισμένους –και πρόσφατα από τον ίδιο τον πρωθυπουργό– ως πιθανή λύση για την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας. Ωστόσο, σύμφωνα με τους επικριτές τους, πρόκειται για μια επικίνδυνη επιλογή που απλώς μεταφέρει την εξάρτηση από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο στο εισαγόμενο ουράνιο και στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Όπως επισημαίνεται, οι SMRs παραμένουν ακριβοί, με αβέβαιο κόστος και μεγάλα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, ενώ η εμπειρία λειτουργίας τους διεθνώς είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Σήμερα λειτουργούν μόλις δύο μονάδες, ένας ρωσικός πλωτός αντιδραστήρας και ένας κινεζικός εμπορικός, ενώ ακόμη και στις ΗΠΑ έργα όπως το NuScale στη Γιούτα ακυρώθηκαν λόγω εκτίναξης του κόστους.
Παράλληλα, το επιχείρημα ότι αποτελούν «γρήγορη» λύση στην ενεργειακή κρίση αμφισβητείται, καθώς ακόμη και τα πιο αισιόδοξα σενάρια μιλούν για 10 έως 15 χρόνια μέχρι να λειτουργήσει μια μονάδα. Επιπλέον, το συνολικό κόστος –κατασκευή, ασφάλεια, καύσιμο, αποθήκευση αποβλήτων και αποξήλωση– καθιστά την πυρηνική ενέργεια από τις ακριβότερες μορφές ηλεκτροπαραγωγής.
Αντίθετα, υποστηρίζεται ότι η ηλιακή και η αιολική ενέργεια είναι ήδη φθηνότερες, ταχύτερες στην ανάπτυξη και τεχνολογικά ώριμες, ενώ η Ελλάδα διαθέτει από τα ισχυρότερα ηλιακά και αιολικά δυναμικά στην Ευρώπη, μαζί με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ζήτημα της ασφάλειας, καθώς η πυρηνική τεχνολογία βασίζεται στη σχάση πυρήνων και ενέχει σοβαρούς κινδύνους, όπως έδειξαν καταστροφές τύπου Τσερνόμπιλ και Φουκουσίμα. Στην περίπτωση της Ελλάδας, που είναι από τις πιο σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης και ταυτόχρονα ευάλωτη στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η εγκατάσταση πυρηνικών μονάδων θεωρείται από πολλούς εξαιρετικά επικίνδυνη.
Παραμένει επίσης άλυτο το πρόβλημα της διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων, καθώς διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι οι SMRs μπορεί να παράγουν ακόμη περισσότερα ραδιενεργά απόβλητα ανά μονάδα ενέργειας σε σχέση με τους συμβατικούς αντιδραστήρες. Μέχρι σήμερα καμία χώρα δεν έχει δώσει οριστική λύση για την ασφαλή αποθήκευσή τους επί χιλιάδες χρόνια.
Τέλος, ασκείται κριτική και για το γεγονός ότι η συζήτηση περί πυρηνικής ενέργειας εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά, χωρίς να περιλαμβάνεται στον επίσημο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα βασίζεται στις ανανεώσιμες πηγές, την αποθήκευση και το πράσινο υδρογόνο, με τους επικριτές να υποστηρίζουν ότι η ξαφνική αλλαγή κατεύθυνσης δημιουργεί αβεβαιότητα και πλήττει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
