Η επίδραση του καύσωνα στην ανθρώπινη υγεία δεν περιορίζεται στην αφυδάτωση, τη θερμική εξάντληση και τη θερμοπληξία. Νέα μελέτη του Northwestern University εντόπισε 33 διαφορετικές διαγνώσεις που εμφανίζονταν συχνότερα κατά τις ημέρες ακραίας ζέστης.
Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η οξεία νεφρική ανεπάρκεια, δερματικές παθήσεις, η επιδείνωση της πολλαπλής σκλήρυνσης, ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές, τσιμπήματα εντόμων, τροχαία ατυχήματα, επιθέσεις και τραυματισμοί.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances», ανέλυσε 1.803 διαγνώσεις από σχεδόν ένα εκατομμύριο επισκέψεις σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών και δομές άμεσης φροντίδας στο Σικάγο. Τα στοιχεία αφορούσαν 372.140 ενήλικες και την περίοδο Μαΐου-Σεπτεμβρίου των ετών 2011-2023.
Κατά το διάστημα αυτό καταγράφηκαν 100 ημέρες κατά τις οποίες η θερμοκρασία έφτασε ή ξεπέρασε τους 33,7 βαθμούς Κελσίου. Οι επιστήμονες δεν αναζήτησαν εξαρχής συγκεκριμένες ασθένειες, αλλά άφησαν τα δεδομένα να αποκαλύψουν ποιες διαγνώσεις αυξάνονταν τις πολύ θερμές ημέρες.
«Αόρατη» η συμβολή της ζέστης στις διαγνώσεις
Ένα από τα προβλήματα που αναδεικνύει η μελέτη είναι ότι η επίδραση της υψηλής θερμοκρασίας συχνά δεν αποτυπώνεται στα ιατρικά αρχεία. Ένας ασθενής μπορεί να προσέλθει στο νοσοκομείο με νεφρική ανεπάρκεια, δερματική πάθηση ή κάποιον τραυματισμό, χωρίς να καταγραφεί ότι η ακραία ζέστη ενδέχεται να συνέβαλε στην εκδήλωση ή την επιδείνωση του περιστατικού.
Αυτό σημαίνει ότι οι επίσημες καταγραφές, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στη θερμοπληξία και τη θερμική εξάντληση, δεν αποδίδουν πάντοτε την πραγματική έκταση του προβλήματος. Ως αποτέλεσμα, είναι πιθανό να υποεκτιμάται τόσο η πίεση που ασκούν οι καύσωνες στις υπηρεσίες υγείας όσο και ο κίνδυνος για τις περισσότερο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, επομένως, την ανάγκη για ευρύτερη παρακολούθηση των περιστατικών κατά τις ημέρες ακραίων θερμοκρασιών. Η πληρέστερη καταγραφή θα μπορούσε να βοηθήσει τα νοσοκομεία και τις αρμόδιες αρχές να προβλέπουν εγκαίρως τις αυξημένες ανάγκες και να κατευθύνουν τα μέτρα προστασίας στις περιοχές και στους πληθυσμούς που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ευρύτερο το υγειονομικό αποτύπωμα της ζέστης
Ορισμένες από τις συσχετίσεις εξηγούνται από την αφυδάτωση και την έντονη εφίδρωση, που μπορούν να επιβαρύνουν τα νεφρά και να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν δερματικά προβλήματα. Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες είναι γνωστό ότι επιδεινώνουν τα συμπτώματα της πολλαπλής σκλήρυνσης.
Πιο σύνθετη θεωρείται η σχέση της ζέστης με την ψυχική υγεία, την επιθετικότητα και τα ατυχήματα. Η σωματική και ψυχική καταπόνηση ενδέχεται να επηρεάζει την προσοχή και τη συμπεριφορά. Οι ερευνητές διευκρινίζουν, πάντως, ότι οι συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν άμεση αιτιώδη σχέση, αλλά καταγράφουν αυξημένη συχνότητα περιστατικών σε συνθήκες καύσωνα.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το πραγματικό υγειονομικό φορτίο της ακραίας ζέστης πιθανότατα υποτιμάται. Καθώς τα κύματα καύσωνα γίνονται συχνότερα και εντονότερα, οι υγειονομικές αρχές καλούνται να προετοιμάζονται για ένα πολύ ευρύτερο φάσμα περιστατικών.
Οι ειδικοί προτείνουν ολοκληρωμένα μέτρα προστασίας, όπως περισσότερα δέντρα και σημεία σκίασης, στέγαστρα στις στάσεις, επαρκή ψύξη των κατοικιών και ειδική μέριμνα για όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.
