Δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εν ζωή συγγραφείς της Σουηδίας και το έργο του έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες, έχοντας αγαπηθεί βαθιά από το αναγνωστικό κοινό διεθνώς.

Ο Θοδωρής Καλλιφατίδης γεννήθηκε στους Μολάους Λακωνίας το 1938. Ο πατέρας του ήταν πρόσφυγας από τον Πόντο, ενώ ο ίδιος πήρε τον δρόμο της ξενιτιάς το 1964, μεταναστεύοντας στη Σκανδιναβική χερσόνησο. Εκεί όχι μόνο προσαρμόστηκε, αλλά και διέπρεψε: σπούδασε φιλοσοφία, δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και έγραψε περισσότερα από σαράντα βιβλία –ανάμεσά τους μυθιστορήματα, δοκίμια, ποιητικές συλλογές και ταξιδιωτικά– κυρίως στη σουηδική γλώσσα, αποσπώντας κορυφαίες διακρίσεις, τόσο στη Σουηδία όσο και στην Ελλάδα.

Στη συνέντευξη που παραχώρησε αποκλειστικά στον «Λακωνικό Τύπο plus+», ο σπουδαίος δημιουργός παραδίδει μαθήματα δωρικότητας. Με απαντήσεις αφοπλιστικά σύντομες, κοφτερές και γεμάτες καταστάλαγμα σοφίας, υπενθυμίζει πως το «λακωνίζειν» δεν είναι απλώς ένας τρόπος ομιλίας, αλλά μια βαθιά στάση ζωής. Μέσα σε λίγες μόνο λέξεις, ο Θοδωρής Καλλιφατίδης καταφέρνει να χωρέσει τον πόλεμο, την ξενιτιά, τον χρόνο, τις μνήμες, την πατρίδα...

– Ας ξεκινήσουμε από τους Μολάους. Ποιες είναι οι πιο έντονες μνήμες που κρατάτε από τα παιδικά σας χρόνια στη λακωνική γη;

Γεννήθηκα δύο χρόνια πριν οι Γερμανοί μπουν στους Μολάους. Θυμάμαι τη σπηλιά που κρυβόμαστε στους βομβαρδισμούς, την εκτέλεση ενός συμπατριώτη έξω από την εκκλησία, την πείνα, τον φόβο, τον πατέρα μου στη φυλακή, το κλάμα της μητέρας μου, τη γιαγιά, τον παππού. Όλα τα θυμάμαι. Τις ανθισμένες αμυγδαλιές στον κάμπο, τα σύκα να ξεραίνονται στις αυλές, τις μαυροφορεμένες χήρες, τα κλειστά παράθυρα. Όλα.

– Οι Λάκωνες φημίζονται διαχρονικά για τη δωρικότητά τους. Πιστεύετε ότι έχετε κρατήσει αυτό το «λακωνίζειν» στη γραφή και τη ζωή σας;

Σίγουρα. Προσπαθώ να γράψω όσο πιο οικονομικά γίνεται. Στη ζωή μού αρέσουν τα απλά πράγματα. Τα λούσα είναι μια μορφή βαρβαρότητας.

– Φύγατε το 1964 για τη Σουηδία. Για εσάς «πατρίδα» είναι ο γεωγραφικός τόπος από τον οποίο καταγόμαστε ή στον οποίο ριζώνουμε; Ή κάτι που κουβαλάμε μόνιμα μέσα μας;

Η πατρίδα είναι όλα αυτά, αλλά όχι τα ίδια για όλους. Δεν πρόκειται ούτε να επιστρέψω ούτε να ξεχάσω.

– Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίσατε ως «ξένος» στη Σουηδία;

Να μάθω τη γλώσσα και να σπουδάσω. Όλα τα άλλα, δουλειά, κατοικία και τέτοια λύθηκαν σχετικά γρήγορα.

– Βλέπετε κοινά στοιχεία ανάμεσα στη μετανάστευση των σύγχρονων Ελλήνων και σε εκείνη της δικής σας γενιάς;

Δεν νομίζω. Τα νέα παιδιά σήμερα φεύγουν για ένα καλύτερο μέλλον. Εμείς φεύγαμε για να γλιτώσουμε από τις συνέπειες του εμφύλιου.

– Ποιο στοιχείο της σουηδικής κουλτούρας θα έκανε καλό στους Έλληνες, και ποιο ελληνικό θα ταίριαζε στους Σουηδούς;

Λίγη Σουηδική σιωπή καλό θα μας έκανε. Και στη Σουηδία θα έκανε καλό λίγο περισσότερο κέφι για τη ζωή.

– Γράψατε δεκάδες επιτυχημένα βιβλία στα σουηδικά. Ωστόσο, κάποια στιγμή επιστρέψατε συγγραφικά στη μητρική σας γλώσσα. Τι σας ώθησε σε αυτό;

Ο Αισχύλος. Είδα μια τραγωδία του σε σχολική παράσταση και ερωτεύτηκα ξανά τη γλώσσα μου.

– Στο έργο σας οι φιγούρες των γονέων είναι συχνά κεντρικές. Πόσο καθόρισαν οι δικοί σας γονείς την πορεία σας;

Ο πατέρας με έκανε άνθρωπο κι η μητέρα μου συγγραφέα.

– Μετά τη συγγραφή δεκάδων βιβλίων, τι είναι αυτό που εξακολουθεί να πυροδοτεί την έμπνευσή σας;

Ότι ο κόσμος έχει τρελαθεί!

– Το 2024 το βιβλίο σας «Τιμάνδρα» μεταφέρθηκε στη θεατρική σκηνή στην Ελλάδα. Πώς νιώθετε όταν βλέπετε τα έργα σας να «ζωντανεύουν» στο θέατρο;

Το χαίρομαι.

– Βλέποντας την Ελλάδα από απόσταση, πώς κρίνετε τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα;

Η αλήθεια είναι πως βλέπω ξανά μια φτώχεια που είναι σχεδόν χειρότερη από πριν.

– Μετά την απώλεια του εκδότη σας, Σάμη Γαβριηλίδη, τα βιβλία σας έλειψαν για λίγο από τα ράφια. Πώς νιώθετε που πλέον επανεκδίδονται από τις εκδόσεις Πατάκη για μια νέα γενιά αναγνωστών;

Το χάσιμο του Σάμη ήταν μια συμφορά. Τώρα βγαίνουν ξανά τα βιβλία μου κι ελπίζω να συνεχίσουν να βγαίνουν…

– Ποια στιγμή ξεχωρίζετε ως την πιο σημαντική στη συγγραφική σας πορεία;

Το πρώτο βιβλίο. Η ζωή άλλαξε.

– Αν μπορούσατε να συναντήσετε τον νεαρό Θοδωρή τη μέρα που έφευγε για τη Σουηδία, τι θα του λέγατε;

Καλά έκανες!

| Από την εβδομαδιαία έντυπη έκδοση «Λακωνικός Τύπος Plus+»

> Κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα στα περίπτερα και στην πόρτα σας.